شكوفايی استعدادها و توانمندیهای فطری؛ علامت فرد سالم از منظر دينی
گروه سلامت: مدير مؤسسه مطالعات و مشاوره اسلامی با اشاره به ويژگیهای فرد سالم از منظر دينی، گفت: انسان سالم از منظر دينی، فردی موفق در ارتباطات چهارگانه با خداوند، خود، ديگران و جهان هستی است كه توانسته استعدادها و توانمندیهای فطری خود را شكوفا كند.
حجتالاسلام والمسلمين علی نقی فقيهی، مدير مؤسسه مطالعات و مشاوره اسلامی و عضو گروه قرآن و مطالعات روانشناسی دانشگاه علوم و معارف قرآن كريم در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به ويژگیهای انسان سالم بر اساس آموزههای دينی، گفت: انسان سالم از اين منظر فردی است كه توانسته استعدادها و توانمندیهای فطری خود را به خوبی شكوفا كند و در چهار رابطه كه معمولا انسانها با آن مواجه هستند يعنی ارتباط با خدا، خود، ديگر انسانها، و نظام هستی تعاملی خوب داشته و ارتباطاتی شايسته برقرار كند.
حجتالاسلام فقيهی با اشاره به ويژگیهای ارتباط فرد با خود كه منجر به ارتقای سلامت وی میشود، گفت: فردی كه در ارتباط با خود، خويشتن را عزيز و با ارزش میداند و احساس حقارت نمیكند و در مواجهه با مسائل میتواند از حق و حقوق خود دفاع میكند در حقيقت رابطهای سالم و سلامت با خود دارد كه منجر به ارتقای سلامت او میشود.
وی افزود: چنين فردی، احساس حقارت نمیكند و از عزتمندی برخوردار است و قادر است نيازهای خود را برطرف كند.
حجتالاسلام فقيهی با اشاره به اينكه بخش ديگری از ارتباطات انسان مربوط به ارتباط با خداوند است، افزود: انسان خداوند را میشناسد و علاوه بر آن رابطهای سرشار از محبت و دوستی با پروردگار خود برقرار میكند و به عنوان كسی كه در سراسر زندگی بر زندگی او لطف و رحمت بیپايان الهی سايه افكنده و شامل حال آن فرد میشود موجب ارتقای سلامت فرد خواهد شد.
حجتالاسلام فقيهی در مورد برقراری ارتباط فرد با ديگر انسانها به عنوان بُعد سوم ارتباطات انسانی كه موجب ارتقای سلامت میشود، گفت: هر يك از انسانها در ارتباط با ديگر افراد ديندار يا غير آن به اندازه كرامتی كه خداوند به آنها عنايت كرده است اقدام به برقراری ارتباط میكند كه اين ارتباط فرد با مؤمنان، علاوه بر اينكه بايد رابطه انسانی باشد بايد رابطه هم آئينی و هم كيشی را با او برقرار كرد.
حجتالاسلام فقيهی گفت: احترام به فرد غير هم آئين و حتی ملحد و ... از جهت انسانی لازم است اما اگر اين فرد از انسانيت بيرون رفت و ظالم، ستمگر، سبوع و درنده شد كه حقوق ديگران را زير پا میگذارد بايد رابطهای ديگر و به دور از روابط ارزش محور با او برقرار كرد و خداوند در آيات قرآن نيز به اين مورد اشاره كرده است.
وی با اشاره به آيهای از قرآن كرم در اين مورد، گفت: «لَا یَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ یُقَاتِلُوكُمْ فِی الدِّينِ وَلَمْ یُخْرِجُوكُم مِّن دِیَارِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَیْهِمْ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ: [اما] خدا شما را از كسانى كه در [كار] دين با شما نجنگيده و شما را از ديارتان بيرون نكردهاند باز نمىدارد كه با آنان نيكى كنيد و با ايشان عدالت ورزيد زيرا خدا دادگران را دوست مىدارد » ...، معياری به دست میدهد برای برقراری ارتباط با افراد ديگر كه در صدد اخراج ما از بلاد و مقاتله و مبارزه با ما نيستند و نمیخواهند عزت ما را بگيرند.
حجتالاسلام فقيهی با اشاره به اينكه معيار برقراری ارتباطات انسانی، همان تولی و تبری است، افزود: با توده مردم بايد با احسان برخورد كنيم زيرا حقوقی دارند كه حقوق انسانی است ولی در صورتی كه فردی به دشمنی با ارزشها برخاست بايد معيار ارتباطات را تغيير داد.
وی تصريح كرد: رابطه ما انسانها با افراد ديندار و مؤمن بر اساس تولی و رابطه با دشمنان خداوند بر اساس تبری بايد شكل گيرد.
حجتالاسلام فقيهی با اشاره به ارتباط با نظام هستی به عنوان چهارمين بُعد ارتباطات انسانی، گفت: نظام هستی برای اين آفريده شده است كه انسانها از آن بهره ببرند و قدرت تصرف در نظام هستی را نيز خداوند به انسان داده و بنابر اين لازم است در بهرهمندی از طبيعت دقت كنيم و به آن آسيب نزنيم زيرا اينگونه ارتباط با نظام هستی شايسته نيست و بايد ارتباط با طبيعت مبتنی بر محبت باشد.
وی با اشاره به روايات بسياری در اين زمينه، افزود: بر اساس اين روايات آنچه خداوند در نظام خلقت قرار داده فعل و نعمت خداوند است كه در اختيار انسان قرار داده شدهاند و بايد از آنها استفاده كنند و به همين دليل بايد رابطه مبتنی بر محبت با آنها برقرار كند.
حجتالاسلام فقيهی تصريح كرد: فطرت آدمی به او میگويد كه ارتباطات خود را بر چه اساسی با افراد مختلف برقرار كند و اگر انسان در اين چهار بُعد رابطهای مستحكم را بر اين اساس برقرار كند خواهد توانست به سلامت كامل دست يابد.
وی افزود: نياز به عزت در وجود آدمی به او میگويد چگونه ارتباطی با خود داشته باشد و همه اين ارتباطات و نحوه آن ارادی و بر اساس فطرت در وجود آدمی شكل میگيرد و به طور كلی انسان سالم از منظر دينی، فردی موفق در ارتباطات چهارگانه با خداوند، خود، ديگران و جهان هستی است كه توانسته استعدادها و توانمندیهای فطری خود را شكوفا كند.
حجتالاسلام فقيهی با اشاره به ويژگیهای ارتباط فرد با خود كه منجر به ارتقای سلامت وی میشود، گفت: فردی كه در ارتباط با خود، خويشتن را عزيز و با ارزش میداند و احساس حقارت نمیكند و در مواجهه با مسائل میتواند از حق و حقوق خود دفاع میكند در حقيقت رابطهای سالم و سلامت با خود دارد كه منجر به ارتقای سلامت او میشود.
وی افزود: چنين فردی، احساس حقارت نمیكند و از عزتمندی برخوردار است و قادر است نيازهای خود را برطرف كند.
حجتالاسلام فقيهی با اشاره به اينكه بخش ديگری از ارتباطات انسان مربوط به ارتباط با خداوند است، افزود: انسان خداوند را میشناسد و علاوه بر آن رابطهای سرشار از محبت و دوستی با پروردگار خود برقرار میكند و به عنوان كسی كه در سراسر زندگی بر زندگی او لطف و رحمت بیپايان الهی سايه افكنده و شامل حال آن فرد میشود موجب ارتقای سلامت فرد خواهد شد.
حجتالاسلام فقيهی در مورد برقراری ارتباط فرد با ديگر انسانها به عنوان بُعد سوم ارتباطات انسانی كه موجب ارتقای سلامت میشود، گفت: هر يك از انسانها در ارتباط با ديگر افراد ديندار يا غير آن به اندازه كرامتی كه خداوند به آنها عنايت كرده است اقدام به برقراری ارتباط میكند كه اين ارتباط فرد با مؤمنان، علاوه بر اينكه بايد رابطه انسانی باشد بايد رابطه هم آئينی و هم كيشی را با او برقرار كرد.
حجتالاسلام فقيهی گفت: احترام به فرد غير هم آئين و حتی ملحد و ... از جهت انسانی لازم است اما اگر اين فرد از انسانيت بيرون رفت و ظالم، ستمگر، سبوع و درنده شد كه حقوق ديگران را زير پا میگذارد بايد رابطهای ديگر و به دور از روابط ارزش محور با او برقرار كرد و خداوند در آيات قرآن نيز به اين مورد اشاره كرده است.
وی با اشاره به آيهای از قرآن كرم در اين مورد، گفت: «لَا یَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ یُقَاتِلُوكُمْ فِی الدِّينِ وَلَمْ یُخْرِجُوكُم مِّن دِیَارِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَیْهِمْ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ: [اما] خدا شما را از كسانى كه در [كار] دين با شما نجنگيده و شما را از ديارتان بيرون نكردهاند باز نمىدارد كه با آنان نيكى كنيد و با ايشان عدالت ورزيد زيرا خدا دادگران را دوست مىدارد » ...، معياری به دست میدهد برای برقراری ارتباط با افراد ديگر كه در صدد اخراج ما از بلاد و مقاتله و مبارزه با ما نيستند و نمیخواهند عزت ما را بگيرند.
حجتالاسلام فقيهی با اشاره به اينكه معيار برقراری ارتباطات انسانی، همان تولی و تبری است، افزود: با توده مردم بايد با احسان برخورد كنيم زيرا حقوقی دارند كه حقوق انسانی است ولی در صورتی كه فردی به دشمنی با ارزشها برخاست بايد معيار ارتباطات را تغيير داد.
وی تصريح كرد: رابطه ما انسانها با افراد ديندار و مؤمن بر اساس تولی و رابطه با دشمنان خداوند بر اساس تبری بايد شكل گيرد.
حجتالاسلام فقيهی با اشاره به ارتباط با نظام هستی به عنوان چهارمين بُعد ارتباطات انسانی، گفت: نظام هستی برای اين آفريده شده است كه انسانها از آن بهره ببرند و قدرت تصرف در نظام هستی را نيز خداوند به انسان داده و بنابر اين لازم است در بهرهمندی از طبيعت دقت كنيم و به آن آسيب نزنيم زيرا اينگونه ارتباط با نظام هستی شايسته نيست و بايد ارتباط با طبيعت مبتنی بر محبت باشد.
وی با اشاره به روايات بسياری در اين زمينه، افزود: بر اساس اين روايات آنچه خداوند در نظام خلقت قرار داده فعل و نعمت خداوند است كه در اختيار انسان قرار داده شدهاند و بايد از آنها استفاده كنند و به همين دليل بايد رابطه مبتنی بر محبت با آنها برقرار كند.
حجتالاسلام فقيهی تصريح كرد: فطرت آدمی به او میگويد كه ارتباطات خود را بر چه اساسی با افراد مختلف برقرار كند و اگر انسان در اين چهار بُعد رابطهای مستحكم را بر اين اساس برقرار كند خواهد توانست به سلامت كامل دست يابد.
وی افزود: نياز به عزت در وجود آدمی به او میگويد چگونه ارتباطی با خود داشته باشد و همه اين ارتباطات و نحوه آن ارادی و بر اساس فطرت در وجود آدمی شكل میگيرد و به طور كلی انسان سالم از منظر دينی، فردی موفق در ارتباطات چهارگانه با خداوند، خود، ديگران و جهان هستی است كه توانسته استعدادها و توانمندیهای فطری خود را شكوفا كند.
