به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، طليموس، جغرافيادان يونانی كه قبل از ميلاد میزيسته، از اين شهر به نام «ماندگار» نام برده و آن را يكی از آبادترين شهرها در تاريخ میخواند. در روايات باستانی ارامنه آمده است كه حضرت نوح(ع) در مرند مدفون شده و كلمهٔ مرند از يك فعل لغت ارمنی به معنای تدفين اشتقاق يافتهاست. ولی ارامنهٔ امروزی را اعتقاد بر اين است كه نوح(ع) بعد از طوفان در نخجوان فرود آمد و در اين شهر نيز مدفون شد و قبر همسرش هم در مرند واقع شده است.
مطابق نوشتههای تورات، مادر حضرت نوح(ع) در مسجد بازار مرند مدفون است. برخی نيز بنای شهر مرند را به امر دختر ترسائی به نام «ماريا» میدانند و بنای اوليهٔ مسجد جامع فعلی مرند را نيز، كليسايی میشمارند كه وی بنا كردهاست و نام مرند را هم برگرفته از نام ماريا با اندكی تغيير میدانند.
در روايت ديگری وجه تسميه شهر مرند را تغيير يافته كلمه «مادوند» و «مارند» يعنی محل زندگی مادها ذكر كردهاند. ير اساس اسناد اورارتويی، سابقهٔ شهرنشينی در مرند تا اواسط هزارهٔ سوم قبل از ميلاد میرسد، در حالی كه در تپههای باستانی «گرگر»، ظروف سفالی و ابزارهايی از هزارهٔ پنجم قبل از ميلاد ديده شدهاست.
همچنين، در تپهٔ خاكستری (قلعهٔ مرند) نيز آثاری از هزارهٔ چهارم قبل از ميلاد به دست آمده است. «ولاديمير مينورسكی» با استفاده از نظر باستانشناسان، اين قلعهٔ خاكی فروريخته را از سلسله قلاع خاكی اورارتويی میداند.
آنچه از مدارك و نظرات باستانشناسان و مورخين به دست میآيد، اين است كه شهر مرند در روزگار پادشاهی مادها از رونق بسياری برخوردار بوده و به دليل اهميت خاصی كه در ايالت آذربايجان داشته، همواره مورد توجه حكومت مركزی بودهاست. همچنين در دايرةالمعارف اسلامی آمدهاست كه مرند مركز حكومت اقوامی مهم در دورهٔ «كلده» و «آشور» بودهاست.
يادآور میشود، كتاب «مرند شهر نوح پيغمبر» تأليف فيروز ياوری در تيراژ 1000 نسخه و با قيمت 12000تومان توسط انتشارات مرند منتشر شده است.