با نمايشهای دينی در حال اجرا/
خردورزی و ايمان به ارزشهای انسانی؛ پيام نمايش «وقتی زمين دروغ میگويد»
گروه هنر: نويسنده و كارگردان نمايش «وقتی زمين دروغ میگويد» با اشاره به مضمون نمايش كه در مورد رواج نسلكشی در دنيای معاصر است گفت: خردورزی و ايمان به ارزش والای انسانی پيام اصلی اين نمايش است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، سعيد تشكری، نويسنده و كارگردان نمايش «وقتی زمين دروغ میگويد» كه هم اكنون در تماشاخانه مهر حوزه هنری در حال اجراست به سبب ابتلا به بيماری، قدرت تكلم خود را از دست داده است لذا به شكل مكتوب پرسشهايی پيرامون اين نمايش از وی پرسيديم كه پاسخ به آنها را در ادامه میخوانيد:
ـ در مورد چگونگی شكلگيری نمايشنامه «وقتی زمين دروغ میگويد» توضيح دهيد؟
نگارش اين نمايشنامه پاييز سال 88 با تم نسلكشی از منظر انسانی و دراماتيك در سه اپيزود پايان يافت و تمرينات نمايش برای شركت در بخش چشمانداز بيست و هشتمين جشنواره بينالمللی «تئاتر فجر» آغاز شد كه خوشبختانه اجرای آن در بخش چشمانداز بيست و هشتمين جشنواره بينالمللی «تئاتر فجر» در سالن چهارسوی تئاتر شهر، بازخورد و ارتباط خوبی با تماشاگر و اصحاب تئاتر داشت و اين نكته را به اثبات رساند كه در تئاتر نمیتوان دروغ گفت و با تئاتر میتوان بنيادیترين مسائل جهانی و معاصر را تنها با يك شرط به صحنه آورد؛ شرط آن داشتن هويت تئاتريكال است.
ـ در مورد شيوه اجرايی خود در روند توليد اين نمايش و اينكه معمولاً با يك اثر نمايشی چطور برخورد میكنيد توضيح دهيد؟
من هميشه سعی كردهام در تئاتر با خلق موقعيت تراژيك شيوه هميشگی خودم را كه اپيك است دنبال كنم چرا كه هنوز برای من تئاتر باشكوه آلمان همچنان با سه درامنويس مقتدر؛ ماكس فريش، دورنمات و برشت هيچگاه كهنه نمیشود. آيا عقلانيت تراژيك كه همان خردورزی باشكوه مدرن است، نمیتواند بزنگاهی زيبا برای به تصوير كشيدن اين نسلكشیهای پی درپی برای درام معاصر ما باشد؟
من نمايش را با سه تكنيك اما با يك تم شناور و با نگاه به نقش توتاليته در نظامهای سرنيزه و عادیسازی كشتارهای جمعی با نقاب پوپوليستی و مردمفريبانه و تفكر اينكه جهان بازيچه انديشه ماست، كار كردم و سعی كردم با استفاده از بديهیترين اشياء و شناورسازی آن؛ تبديل هر شیء به مثابه آكسسوار و هويت پيدا كردن ابزار جنگی از نمادهای غيرجنگی روابط پيچيده جهان معاصر را برای مخاطب روشن كنم.
ـ پس از سه سال از شركت در جشنواره «تئاتر فجر» نگاه دوباره شما برای اجرای عموم اين اثر نمايشی چگونه بود؟
برای اجرای عمومی نمايش، سعی كردهام در توليد و اجرا، گروهی را انتخاب كنم كه در دو زمينه توانايی داشته باشند. شرط اول آشنايی با ذهنيات من و آثار و شيوه اجرايیام بود كه در دو سوی آثار منتشر شده و به صحنه رفته، گروه انتخاب شد و شرط دوم اينكه اين گروه بايد با همه تجربياتی كه داشتند يك دوره فشرده آموزشی را برای به روز كردن داشتههای خود با نمونههای آثار اجرايی و نوشتاری پيدا میكردند كه اين نيز ميسر شد.
بعد از دو سال، چاپ اين نمايشنامه در سال 1391 توسط انتشارات نيستان و انتخاب آن به عنوان كتاب فصل سرای اهل قلم، اين نكته را به من و دوستانی كه مرا با نوع و جنس كارم میشناسند بر آن داشت با توجه به اوضاع و احوال منطقه و شرايط تكرار نسلكشی كه ديگر نه يك اتفاق بلكه به يك عادت تبديل شده است، به اجرای مجدد آن فكر كنيم.
ـ به دليل شرايط بيماری در اجرای عموم اين نمايش در تهران بالای سر گروه نيستيد، مقداری راجع به حس و حال اين روزهای خودتان بگوييد؟
اينكه از فاصله فكر اجرای مجدد چه اتفاقاتی در حوزه بيماری برايم افتاده است و اكنون نمايش در تهران با چه شرايط جسمی من به صحنه میرود، از منظر ديگران نسبت به آدمی كه نزديك يك سال است قدرت تكلم ندارد، اصلاً برايم جذاب نيست اما از اين منظر كه به من عشق به تئاتر چقدر كمك كرد تا راهكاری برای ارتباط با بازيگرانم پيدا كنم تا بتوانم آخرين ديدگاههايم را پای نمايش بگذارم و مخاطب اثری را ببيند كه حاصلش متعلق به گروهی است كه يك قرار هنرمندانه با تئاتر دارند، بسيار خوشحالم.
ـ در پايان هر آنچه راجع به تجربه اخيرتان در كارگردانی نمايش «وقتی زمين دروغ میگويد» باقی مانده شرح دهيد؟
«وقتی زمين دروغ میگويد» تجربهايست كه تمرين آن مديون تكنولوژی است و رابطههای دور و نزديك و تمرين تئاتر در خانه و همزمان ديدن تمرينات از طريق برنامههای تصويری و اينترنت و توضيحات ايميلی و ميزانسنبندی تا طراحی صحنه همه تنها از اعضای گروهی برمیآمد كه ايمان به زندگی تئاتری و تعهد به تئاتر را سرلوحه كار خود قرار دادند و من مؤمنانه باور كردم اگر فضيلت در هنر نام و اعتباری داشته باشد در دو سوی اين نمايش ايستاده است.
در پايان از پشتيبانی حوزهی هنری در اجرای اين اثر و همكاری دوستانی كه در اين روزها و سوزها، رفيقانه مرا باور داشتند و امكان به صحنه رفتن و اجرای نمايش را بعد از دو سال در تهران فراهم آورند، تشكر میكنم و باز هم میگويم كه در تئاتر نمیتوان دروغ گفت و همچنان كه در زندگی باشكوهترين لحظاتش ايمان به خرد است، «زمين دروغ میگويد» حاصل يك خرد جمعی از من و دوستانم است كه در هر شرايطی با تئاتر زندگی میكنند.
يادآور میشود، نمايش« وقتی زمين دروغ میگويد» كه اجرای خود را از 17 شهريور در تماشاخانه مهر حوزه هنری آغاز كرده است فردا به پايان می رسد و اين نمايش اول مهر نيز يك اجرای ويژه در جشنواره «تئاتر مقاومت» نيز خواهد داشت.
ـ در مورد چگونگی شكلگيری نمايشنامه «وقتی زمين دروغ میگويد» توضيح دهيد؟
نگارش اين نمايشنامه پاييز سال 88 با تم نسلكشی از منظر انسانی و دراماتيك در سه اپيزود پايان يافت و تمرينات نمايش برای شركت در بخش چشمانداز بيست و هشتمين جشنواره بينالمللی «تئاتر فجر» آغاز شد كه خوشبختانه اجرای آن در بخش چشمانداز بيست و هشتمين جشنواره بينالمللی «تئاتر فجر» در سالن چهارسوی تئاتر شهر، بازخورد و ارتباط خوبی با تماشاگر و اصحاب تئاتر داشت و اين نكته را به اثبات رساند كه در تئاتر نمیتوان دروغ گفت و با تئاتر میتوان بنيادیترين مسائل جهانی و معاصر را تنها با يك شرط به صحنه آورد؛ شرط آن داشتن هويت تئاتريكال است.
ـ در مورد شيوه اجرايی خود در روند توليد اين نمايش و اينكه معمولاً با يك اثر نمايشی چطور برخورد میكنيد توضيح دهيد؟
من هميشه سعی كردهام در تئاتر با خلق موقعيت تراژيك شيوه هميشگی خودم را كه اپيك است دنبال كنم چرا كه هنوز برای من تئاتر باشكوه آلمان همچنان با سه درامنويس مقتدر؛ ماكس فريش، دورنمات و برشت هيچگاه كهنه نمیشود. آيا عقلانيت تراژيك كه همان خردورزی باشكوه مدرن است، نمیتواند بزنگاهی زيبا برای به تصوير كشيدن اين نسلكشیهای پی درپی برای درام معاصر ما باشد؟
من نمايش را با سه تكنيك اما با يك تم شناور و با نگاه به نقش توتاليته در نظامهای سرنيزه و عادیسازی كشتارهای جمعی با نقاب پوپوليستی و مردمفريبانه و تفكر اينكه جهان بازيچه انديشه ماست، كار كردم و سعی كردم با استفاده از بديهیترين اشياء و شناورسازی آن؛ تبديل هر شیء به مثابه آكسسوار و هويت پيدا كردن ابزار جنگی از نمادهای غيرجنگی روابط پيچيده جهان معاصر را برای مخاطب روشن كنم.
ـ پس از سه سال از شركت در جشنواره «تئاتر فجر» نگاه دوباره شما برای اجرای عموم اين اثر نمايشی چگونه بود؟
برای اجرای عمومی نمايش، سعی كردهام در توليد و اجرا، گروهی را انتخاب كنم كه در دو زمينه توانايی داشته باشند. شرط اول آشنايی با ذهنيات من و آثار و شيوه اجرايیام بود كه در دو سوی آثار منتشر شده و به صحنه رفته، گروه انتخاب شد و شرط دوم اينكه اين گروه بايد با همه تجربياتی كه داشتند يك دوره فشرده آموزشی را برای به روز كردن داشتههای خود با نمونههای آثار اجرايی و نوشتاری پيدا میكردند كه اين نيز ميسر شد.
بعد از دو سال، چاپ اين نمايشنامه در سال 1391 توسط انتشارات نيستان و انتخاب آن به عنوان كتاب فصل سرای اهل قلم، اين نكته را به من و دوستانی كه مرا با نوع و جنس كارم میشناسند بر آن داشت با توجه به اوضاع و احوال منطقه و شرايط تكرار نسلكشی كه ديگر نه يك اتفاق بلكه به يك عادت تبديل شده است، به اجرای مجدد آن فكر كنيم.
ـ به دليل شرايط بيماری در اجرای عموم اين نمايش در تهران بالای سر گروه نيستيد، مقداری راجع به حس و حال اين روزهای خودتان بگوييد؟
اينكه از فاصله فكر اجرای مجدد چه اتفاقاتی در حوزه بيماری برايم افتاده است و اكنون نمايش در تهران با چه شرايط جسمی من به صحنه میرود، از منظر ديگران نسبت به آدمی كه نزديك يك سال است قدرت تكلم ندارد، اصلاً برايم جذاب نيست اما از اين منظر كه به من عشق به تئاتر چقدر كمك كرد تا راهكاری برای ارتباط با بازيگرانم پيدا كنم تا بتوانم آخرين ديدگاههايم را پای نمايش بگذارم و مخاطب اثری را ببيند كه حاصلش متعلق به گروهی است كه يك قرار هنرمندانه با تئاتر دارند، بسيار خوشحالم.
ـ در پايان هر آنچه راجع به تجربه اخيرتان در كارگردانی نمايش «وقتی زمين دروغ میگويد» باقی مانده شرح دهيد؟
«وقتی زمين دروغ میگويد» تجربهايست كه تمرين آن مديون تكنولوژی است و رابطههای دور و نزديك و تمرين تئاتر در خانه و همزمان ديدن تمرينات از طريق برنامههای تصويری و اينترنت و توضيحات ايميلی و ميزانسنبندی تا طراحی صحنه همه تنها از اعضای گروهی برمیآمد كه ايمان به زندگی تئاتری و تعهد به تئاتر را سرلوحه كار خود قرار دادند و من مؤمنانه باور كردم اگر فضيلت در هنر نام و اعتباری داشته باشد در دو سوی اين نمايش ايستاده است.
در پايان از پشتيبانی حوزهی هنری در اجرای اين اثر و همكاری دوستانی كه در اين روزها و سوزها، رفيقانه مرا باور داشتند و امكان به صحنه رفتن و اجرای نمايش را بعد از دو سال در تهران فراهم آورند، تشكر میكنم و باز هم میگويم كه در تئاتر نمیتوان دروغ گفت و همچنان كه در زندگی باشكوهترين لحظاتش ايمان به خرد است، «زمين دروغ میگويد» حاصل يك خرد جمعی از من و دوستانم است كه در هر شرايطی با تئاتر زندگی میكنند.
يادآور میشود، نمايش« وقتی زمين دروغ میگويد» كه اجرای خود را از 17 شهريور در تماشاخانه مهر حوزه هنری آغاز كرده است فردا به پايان می رسد و اين نمايش اول مهر نيز يك اجرای ويژه در جشنواره «تئاتر مقاومت» نيز خواهد داشت.
