موفقيت در پيمودن راههای سلامت با شناخت و بهرهمندی از الگوی حسنه
گروه سلامت: استاديار دانشكده علوم تربيتی و روانشناسی شهيد بهشتی با اشاره به ضرورت بهرهمندی از الگوهای حسنه برای پيمودن راههای موثر سلامتی، گفت: با شناخت از خود، محيط و مسايل مختلف بر اساس الگوهای حسنهای چون پيامبر و حضرت زهرا(س) موفق به پيمودن راههای موثر سلامتی میشويم.
شهلا پاكدامن، استاديار دانشكده علوم تربيتی و روانشناسی شهيد بهشتی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به لزوم سخن و بحث از انسان متعالی به جای انسان كامل و سالم، گفت: شخصيت سالم بر اين اساس شخصيتی است كه به سمت تعالی در حركت است و تلاش میكند آنچه خداوند به صورت بالقوه در وجود او نهاده با استفاده از راهها و دستورات عملی كه خداوند توسط پيامبران برای او ارسال كرده و پيش پای او نهاده و بر او مقرر كرده است به صورت بالفعل درآورد.
وی با اشاره به اينكه مباحث اخلاقی از ميان مباحث اسلامی نزديكترين مباحث به مفاهيم روانشناسی است، افزود: اخلاق، برنامه زندگی را برای ما تعريف میكند و روانشناسی نيز سازماندهی و برنامه زندگی و چگونگی رفتارها را مشخص میكند و موارد مختلفی در آيات يا روايات وجود میتوان يافت.
پاكدامن با اشاره به يكی از عملیترين راهنمايیهايی كه در قرآن گستره وسيعی را برای ما میگشايد، افزود: قرآن كريم پيامبر اكرم(ص) را به عنوان اسوه حسنه مطرح كرده كه میتواند الگوی عملی را به ما نشان داده و بنا بر اين بايد رفتارهای عملی و گفتارهايی را كه پيامبر در زندگی عملی خود لحاظ میكرده به عنوان راهنماهای عملی رفتار برگيريم و از آنها بهرهمند شويم.
وی با اشاره به برخی رفتار و كردارهای پيامبر اكرم در زندگی ايشان، بيان كرد: پيامبر در مواجهه با افراد لبخند میزدند كه اين فعل موجب موفقيت انسان از نظر روانشناسی در برقراری ارتباطات است زيرا بيانگر آن است كه ما فرد مخاطب را آنگونه كه هست و موجوديت دارد به عنوان آفريده خداوند و يك انسان كه برای ما دارای اهميت است پذيرا هستيم.
پاكدامن ادامه داد: اين امر بسياری از راهها را برای ارتباط موثر از نظر روانشناسان میگشايد و منجر به تغيير رفتارهايی در فرد مقابل بدون توسل به زور و يا عوامل ديگر میشود.
پاكدامن با اشاره به ويژگیهای منحصر به فرد پيامبر، گفت: پيامبر آنقدر عبادت میكند كه خداوند میفرمايد ما خواستار زحمت بر تو نيستيم ولی پيامبر از اين ميزان عبادت لذت میبرد و به معبود خويش عشق میورزد و ما نيز شايسته است در انجام كارهای عبادی خود با الگوگيری از اين اسوه حسنه ره به اين منزل گذاريم و عبادات و تكاليف الهی را نه به عنوان وظيفه بلكه برای لذت بردن انجام دهيم.
وی افزود: كارهای عبادی ما جدای از زندگی نيست بلكه بايد در عمق زندگی ما جاری باشد تا از هر كار عبادی بتوانيم لذت بريم و احساس نزديكی بيشتری با خالق كنيم.
پاكدامن در پاسخ به علت عدم موفقيت برخی افراد برای تغيير رفتار و پيمودن مسير سلامتی علی رغم تلاشهايی كه میكنند عنوان كرد: يك سری از رفتارهای انسانها ناهشيار است و به ريشههای اين رفتارها آگاهی نداريم و نمیتوانيم آنها را كنترل كنيم و يا حتی در صورت هوشياری نسبت به آنها نمیتوانيم آنها را سازماندهی كنيم.
وی ادامه داد: يكی از نكاتی كه هم در روانشناسی و هم در اسلام مطرح شده شناخت و آگاهی پيدا كردن به عنوان پايه اصلی هر حركت است و به همين دليل در درجه اول بايد به خود شناسی و آگاهی نسبت به زمينههای رفتار خود دست يابيم و علل و نقايص رفتار خود را بشناسيم و كمالات و توانمندیهای خود نيز پی ببريم.
وی گفت: برای موفقيت در غلبه بر بيماریها و مشكلات رفتاری مختلف نيازمند بهرهمندی از راهكارها و راهنمايی هستيم تا بر اساس آنها بتوانيم از توانمندیهای خود استفاده كنيم و نسبت به آنچه در آن موضع قرار داريم ارتقا يابيم كه اين راهكارها و راهنمايیها با استفاده از الگوهای موثری چون پيامبر(ص) و حضرت فاطمه زهرا(س) امكانپذير میشود.
پاكدامن افزود: فردی كه ديدگاه مذهبی ندارد و مسلمان نيست بايد بتواند از طريق آنچه خداوند به عنوان راهنمای درونی در او قرار داده است يعنی عقل و فطرت خود راهيابی كند و مسير مطلوب را برگزيند كه بسيار دشوار خواهد بود.
پاكدامن با ابراز تاسف از مسايل مختلفی كه ما اجازه ورود به آنها را به خود نمیدهيم و به همين دليل از فطرت خود دور میشويم، گفت: اين امر ما را به سمت مسايل اضطرابی میكشاند و به همين دليل رفتارهايی از ما بروز میكند كه بر اضطرابهای ما افزوده میشود و به اين ترتيب در مشكلات و نابهنجاریها میمانيم.
وی تصريح كرد: دور شدن ما از اصليت خودمان و نا آگاهی و نا هوشياری ما از مسايل به دليل شناخت ناكافی از مسايل و راه درست ما را از هدف دورتر میكند در حاليكه داشتن شناخت كافی از مسايل و توانمندیهای خود و يك الگوی مناسب امكان غلبه بر دشواریها و بيماریها و رفتارهای نامناسب را افزون میكند.
پاكدامن گفت: بدون الگوی مناسب رفتارهای درست در ما تقويت نمیشود يا اصلا امكان ظهور و بروز نمیيابد.
وی با اشاره به اينكه مباحث اخلاقی از ميان مباحث اسلامی نزديكترين مباحث به مفاهيم روانشناسی است، افزود: اخلاق، برنامه زندگی را برای ما تعريف میكند و روانشناسی نيز سازماندهی و برنامه زندگی و چگونگی رفتارها را مشخص میكند و موارد مختلفی در آيات يا روايات وجود میتوان يافت.
پاكدامن با اشاره به يكی از عملیترين راهنمايیهايی كه در قرآن گستره وسيعی را برای ما میگشايد، افزود: قرآن كريم پيامبر اكرم(ص) را به عنوان اسوه حسنه مطرح كرده كه میتواند الگوی عملی را به ما نشان داده و بنا بر اين بايد رفتارهای عملی و گفتارهايی را كه پيامبر در زندگی عملی خود لحاظ میكرده به عنوان راهنماهای عملی رفتار برگيريم و از آنها بهرهمند شويم.
وی با اشاره به برخی رفتار و كردارهای پيامبر اكرم در زندگی ايشان، بيان كرد: پيامبر در مواجهه با افراد لبخند میزدند كه اين فعل موجب موفقيت انسان از نظر روانشناسی در برقراری ارتباطات است زيرا بيانگر آن است كه ما فرد مخاطب را آنگونه كه هست و موجوديت دارد به عنوان آفريده خداوند و يك انسان كه برای ما دارای اهميت است پذيرا هستيم.
پاكدامن ادامه داد: اين امر بسياری از راهها را برای ارتباط موثر از نظر روانشناسان میگشايد و منجر به تغيير رفتارهايی در فرد مقابل بدون توسل به زور و يا عوامل ديگر میشود.
پاكدامن با اشاره به ويژگیهای منحصر به فرد پيامبر، گفت: پيامبر آنقدر عبادت میكند كه خداوند میفرمايد ما خواستار زحمت بر تو نيستيم ولی پيامبر از اين ميزان عبادت لذت میبرد و به معبود خويش عشق میورزد و ما نيز شايسته است در انجام كارهای عبادی خود با الگوگيری از اين اسوه حسنه ره به اين منزل گذاريم و عبادات و تكاليف الهی را نه به عنوان وظيفه بلكه برای لذت بردن انجام دهيم.
وی افزود: كارهای عبادی ما جدای از زندگی نيست بلكه بايد در عمق زندگی ما جاری باشد تا از هر كار عبادی بتوانيم لذت بريم و احساس نزديكی بيشتری با خالق كنيم.
پاكدامن در پاسخ به علت عدم موفقيت برخی افراد برای تغيير رفتار و پيمودن مسير سلامتی علی رغم تلاشهايی كه میكنند عنوان كرد: يك سری از رفتارهای انسانها ناهشيار است و به ريشههای اين رفتارها آگاهی نداريم و نمیتوانيم آنها را كنترل كنيم و يا حتی در صورت هوشياری نسبت به آنها نمیتوانيم آنها را سازماندهی كنيم.
وی ادامه داد: يكی از نكاتی كه هم در روانشناسی و هم در اسلام مطرح شده شناخت و آگاهی پيدا كردن به عنوان پايه اصلی هر حركت است و به همين دليل در درجه اول بايد به خود شناسی و آگاهی نسبت به زمينههای رفتار خود دست يابيم و علل و نقايص رفتار خود را بشناسيم و كمالات و توانمندیهای خود نيز پی ببريم.
وی گفت: برای موفقيت در غلبه بر بيماریها و مشكلات رفتاری مختلف نيازمند بهرهمندی از راهكارها و راهنمايی هستيم تا بر اساس آنها بتوانيم از توانمندیهای خود استفاده كنيم و نسبت به آنچه در آن موضع قرار داريم ارتقا يابيم كه اين راهكارها و راهنمايیها با استفاده از الگوهای موثری چون پيامبر(ص) و حضرت فاطمه زهرا(س) امكانپذير میشود.
پاكدامن افزود: فردی كه ديدگاه مذهبی ندارد و مسلمان نيست بايد بتواند از طريق آنچه خداوند به عنوان راهنمای درونی در او قرار داده است يعنی عقل و فطرت خود راهيابی كند و مسير مطلوب را برگزيند كه بسيار دشوار خواهد بود.
پاكدامن با ابراز تاسف از مسايل مختلفی كه ما اجازه ورود به آنها را به خود نمیدهيم و به همين دليل از فطرت خود دور میشويم، گفت: اين امر ما را به سمت مسايل اضطرابی میكشاند و به همين دليل رفتارهايی از ما بروز میكند كه بر اضطرابهای ما افزوده میشود و به اين ترتيب در مشكلات و نابهنجاریها میمانيم.
وی تصريح كرد: دور شدن ما از اصليت خودمان و نا آگاهی و نا هوشياری ما از مسايل به دليل شناخت ناكافی از مسايل و راه درست ما را از هدف دورتر میكند در حاليكه داشتن شناخت كافی از مسايل و توانمندیهای خود و يك الگوی مناسب امكان غلبه بر دشواریها و بيماریها و رفتارهای نامناسب را افزون میكند.
پاكدامن گفت: بدون الگوی مناسب رفتارهای درست در ما تقويت نمیشود يا اصلا امكان ظهور و بروز نمیيابد.
