مؤلفههای مديريت اسلامی از شعار تا عمل/(30)
رعايت مرز تقوا؛ راهكار تحقق سبك مديريت اسلامی
گروه اجتماعی: رعايت مرز تقوا در نزد مديران، نهادينهسازی معرفت و شناخت دينی در جامعه و برخورد قاطع و مناسب با مفاسد توسط مديران از جمله شاخصههايی است كه سبك مديريتی را به مديريت اسلامی نزديك میكند.
محمد زيدوند، فرماندار كميجان در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه مركزی، در رابطه با مؤلفههای مديريت اسلامی، تصريح كرد: مديريتی كه زمينه رشد و پويايی انسان به سوی خدا را فراهم، مطابق كتاب، سنت و سيره و روش پيامبر(ص) و امامان معصوم(ع) و علوم و فنون و تجارب بشری برای رسيدن به اهداف يك نظام در ابعاد مختلف همانند يك محور و مدار و قطب عمل كند را مديريت اسلامی گويند.
وی مديريت و منزلت انسانها، مديريت و قانون خدا، مديريت و وجوب عدل و احسان و مديريت و تقدس وسيله را از جمله مؤلفهها و شاخصههای مديريت اسلامی در جامعه كنونی برشمرد.
زيدوند با بيان منشأ تفاوت مديريت اسلامی با مديريت غيراسلامی، اظهار كرد: تفاوت عمده اين دو در اين است كه دين اسلام حكومت را برای رسيدن به حق میخواهد و نه حق را برای رسيدن به حكومت؛ لذا به همين دليل همه مديران بايد نسبت به اسلام شناخت لازم را داشته باشند؛ در غير اين صورت مسيری را كه برای مديريت انتخاب خواهند كرد، مسيری غيراسلامی خواهد بود.
وی در ادامه پايين بودن سطح آگاهیهای دينی برخی مديران و متأثر شدن برخی ديگر از مديران از بیاخلاقی سياسی و تسری آن به عموم مردم را از جمله عوامل عدم تطابق سبك مديريتی برخی مديران جامعه ايران با مديريت اسلامی دانست و افزود: رعايت مرز تقوا در نزد مديران، نهادينهسازی معرفت و شناخت دينی در جامعه و برخورد قاطع و مناسب با مفاسد توسط مديران از جمله شاخصههايی است كه سبك مديريتی را به مديريت اسلامی نزديك میكند.
فرماندار كميجان همچنين اولين گام در مديريت را تعيين اهداف پيشرو برشمرد و عنوان كرد: در تفكر مديريت مادی هدف سازمان در راستای تحقق اهداف مادی تعريف شده و به چيزی جز منفعت خود و سازمان نمی انديشد.
وی اضافه كرد: آنچه برای مديران مادی اصالت دارد منفعت فردی است؛ اما در نظام ارزشی اسلامی، آنچه در ديدگاه مادی هدف نهايی و اصيل است، تنها وسيلهای برای رسيدن به هدف نهايی و كمال مطلوب انسانی است.
زيدوند كمال معنوی، تأمين نيازهای مادی و معنوی جامعه، جلوگيری از وابستگی اجتماعی در درازمدت و رعايت ارزشها در انتخاب روشها را از جمله عوامل انتظارات ارزشی مديريت اسلامی مطرح كرد.
وی در ادامه گفت: مديريت در نظام ارزشی اسلام يك فرايند تربيتی است و حركات انسان مرهون ميزان شناخت، آگاهی و بينش اوست؛ لذا هر ميزان كه شناخت آدمی عميقتر باشد تأثير آن در رفتار او بيشتر بوده و به رفتار ارزش بيشتر میبخشد، از بعد ارزشی مدير بايد دارای صفات و شرايط اخلاقی و از بعد مديريتی بايد دارای اطلاعات و مهارت فنی برای انجام مسئوليت محوله باشد.
فرماندار كميجان در ادامه در پاسخ به اين سؤال كه راهحل تحقق اصول ارزشی در جامعه چيست؟، اظهار كرد: در فرايند برنامهريزی اهداف تعيين شده و بر اساس منابع و امكانات اولويت بندی شده و روش رسيدن به آنها تدوين می شود.
زیدوند افزود: در تدوين اهداف و اولويتبندی مديران، ارزشها نقش مهمی را ايفا میكنند؛ زيرا مديران بر اساس ارزشها و باورهای مورد قبول خود اهداف را اولويتبندی و برای تحقق آن تلاش میكنند؛ از اين رو نظام ارزشی اسلام در دو بعد جهانبينی و ايدئولوژی برنامهريزی را جهت میدهد.
فرماندار كميجان در پايان، جوهره تمامي فعاليتهای مديريت را تصميمگيری بيان كرد و گفت: تصميمگيری در قالب انتخاب هدف يا اهداف، راهحلها، الگو، مدل و جريان تعريف میشود.
وی مديريت و منزلت انسانها، مديريت و قانون خدا، مديريت و وجوب عدل و احسان و مديريت و تقدس وسيله را از جمله مؤلفهها و شاخصههای مديريت اسلامی در جامعه كنونی برشمرد.
زيدوند با بيان منشأ تفاوت مديريت اسلامی با مديريت غيراسلامی، اظهار كرد: تفاوت عمده اين دو در اين است كه دين اسلام حكومت را برای رسيدن به حق میخواهد و نه حق را برای رسيدن به حكومت؛ لذا به همين دليل همه مديران بايد نسبت به اسلام شناخت لازم را داشته باشند؛ در غير اين صورت مسيری را كه برای مديريت انتخاب خواهند كرد، مسيری غيراسلامی خواهد بود.
وی در ادامه پايين بودن سطح آگاهیهای دينی برخی مديران و متأثر شدن برخی ديگر از مديران از بیاخلاقی سياسی و تسری آن به عموم مردم را از جمله عوامل عدم تطابق سبك مديريتی برخی مديران جامعه ايران با مديريت اسلامی دانست و افزود: رعايت مرز تقوا در نزد مديران، نهادينهسازی معرفت و شناخت دينی در جامعه و برخورد قاطع و مناسب با مفاسد توسط مديران از جمله شاخصههايی است كه سبك مديريتی را به مديريت اسلامی نزديك میكند.
فرماندار كميجان همچنين اولين گام در مديريت را تعيين اهداف پيشرو برشمرد و عنوان كرد: در تفكر مديريت مادی هدف سازمان در راستای تحقق اهداف مادی تعريف شده و به چيزی جز منفعت خود و سازمان نمی انديشد.
وی اضافه كرد: آنچه برای مديران مادی اصالت دارد منفعت فردی است؛ اما در نظام ارزشی اسلامی، آنچه در ديدگاه مادی هدف نهايی و اصيل است، تنها وسيلهای برای رسيدن به هدف نهايی و كمال مطلوب انسانی است.
زيدوند كمال معنوی، تأمين نيازهای مادی و معنوی جامعه، جلوگيری از وابستگی اجتماعی در درازمدت و رعايت ارزشها در انتخاب روشها را از جمله عوامل انتظارات ارزشی مديريت اسلامی مطرح كرد.
وی در ادامه گفت: مديريت در نظام ارزشی اسلام يك فرايند تربيتی است و حركات انسان مرهون ميزان شناخت، آگاهی و بينش اوست؛ لذا هر ميزان كه شناخت آدمی عميقتر باشد تأثير آن در رفتار او بيشتر بوده و به رفتار ارزش بيشتر میبخشد، از بعد ارزشی مدير بايد دارای صفات و شرايط اخلاقی و از بعد مديريتی بايد دارای اطلاعات و مهارت فنی برای انجام مسئوليت محوله باشد.
فرماندار كميجان در ادامه در پاسخ به اين سؤال كه راهحل تحقق اصول ارزشی در جامعه چيست؟، اظهار كرد: در فرايند برنامهريزی اهداف تعيين شده و بر اساس منابع و امكانات اولويت بندی شده و روش رسيدن به آنها تدوين می شود.
زیدوند افزود: در تدوين اهداف و اولويتبندی مديران، ارزشها نقش مهمی را ايفا میكنند؛ زيرا مديران بر اساس ارزشها و باورهای مورد قبول خود اهداف را اولويتبندی و برای تحقق آن تلاش میكنند؛ از اين رو نظام ارزشی اسلام در دو بعد جهانبينی و ايدئولوژی برنامهريزی را جهت میدهد.
فرماندار كميجان در پايان، جوهره تمامي فعاليتهای مديريت را تصميمگيری بيان كرد و گفت: تصميمگيری در قالب انتخاب هدف يا اهداف، راهحلها، الگو، مدل و جريان تعريف میشود.
