ارتقای فرهنگ ايثار بر پايه الگوگيری از حضرت زهرا(س)
گروه جهاد و حماسه: در كارگاه كنگره علمی «ايثار و شهادت» كه امروز برگزار شد، ارتقای فرهنگ ايثارگری و شهادت بر پايه الگوی فكری حضرت زهرا(س) مورد تأكيد قرار گرفت.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، حسن ستاری ساربانقلی، استاديار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبريز در همايش بينالمللی مطالعه علمی «ايثار و شهادت» ضمن بيان اينكه مدل فرهنگسازی مبتنی بر شهادت و ايثار بر مبنای سيره زندگانی حضرت فاطمه زهرا(س) قابل تبيين است، اظهار كرد: بسترسازی اجتماعی، ارتقای فرهنگ شهادتطلبی و ايثار بر پايه الگوی اجتماعی حضرت فاطمه زهرا(س) ضرورت دارد.
وی افزود: مشخص كردن جلوهها و نمودهای ايثار و شهادت در زندگانی فاطمه زهرا(س) و ارتقای فرهنگ ايثارگری و شهادت مبتنی بر الگوی فكری حضرت زهرا(س) از اهداف اين پژوهش هست.
ساربانقلی با بيان اينكه اين پژوهش از نظر كاربردی، توسعهای، از نظر زمان منطبق بر اجرای پژوهش قياسی و از نظر هدف پژوهش به حالت توصيفی تحليلی به كار رفته است، گفت: پژوهش حاضر از دو بخش تشكيل شده است.
وی ادامه داد: بخش اول با استفاده از روش تحليل و محتوايی و ابزار مطالعات كتابخانهای به تحليل مفاهيم و نمودهای ايثارگری و شهادت در فرهنگ زندگانی حضرت زهرا(س) پرداخته شده است.
ستاری اظهار كرد: در بخش دوم پژوهش درباره معنا و مفاهيم و معيارهای حاصله، به ارائه راهكارهايی در حيطه اعتقاد به فرهنگ ايثارگری و شهادت در جامعه معاصر پرداخته شده است.
ساربانقلی گفت: سيره حضرت فاطمه زهرا(س) در ازدواج و مسائل خانوادگی و حتی دعا كردن، حاكی از ترويج روحيه ايثار و شهادت است. نوع جهيزيه و مهريه ايشان حاكی از جاری بودن فرهنگ ايثارگری است. ايشان، فرش خانهاش را از شن تهيه كرد و رسول اكرم(ص) جهيزيهای برای حضرت تهيه كرد كه تمام آن جهيزيه 63 درهم میشد. نقل شده است كه حضرت فاطمه(س) در رفتن به خانه همسر در وسط راه پيراهنی كه جزء جهيزيه او به شمار میرفت را به فقيری میدهد.
وی با بيان اينكه ايثار در دعا و نيايش حضرت فاطمه زهرا(س) نمود عينی داشت، عنوان كرد: فاطمه(س) وقتی به نماز میايستاد، از خوف خدا نفسش به شماره میافتاد. حضرت امام حسن(ع) میگويد «مادرم از اول شب تا صبح عبادت میكرد.»
ستاری ادامه داد: امام حسن(ع) فرمودند هر گاه مادرم از نماز فارغ میشد، برای ديگران دعا میكرد. از او پرسيدم چرا برای ما دعا نكردی، فرمود عزيزم اول ديگران؛ كه اين مطلب خلاف آن چيزی است كه در فرهنگ ما بيان میشود، كه چراغی كه به خانه رواست به مسجد حرام است.
وی گفت: زنی نزد صديقه كبری(س) آمد و عنوان كرد من مادری ناتوان دارم. يكی از مسائل نمازش بر او مشتبهه شد، مرا نزد تو فرستاد تا آن را بپرسم. حضرت فاطمه(س) پرسش او را پاسخ داد. زن بار دوم پرسيد، آن حضرت به او پاسخ داد. سپس برای بار سوم پرسيد و تا 10 بار اين كار تكرار شد و حضرت فاطمه زهرا(س) هر بار پاسخش را داد.
وی در ادامه عنوان كرد: زن از پرسش مكرر شرمنده شد و گفت ای دختر پيامبر خدا(ص) به شما زحمت ندهم، حضرت فاطمه(س) فرمود بيا از هر چه كه میخواهی بخور، چه گمان میكنی درباره كسی كه روزی تعهد كرد تا در برابر اخذ يكصد هزار دينار بار سنگينی را به پشت بام ببرد، آيا اين بار بر او سنگينی میكند.
ساربانقلی افزود: فاطمه(س) فرمود من برای هر مسئلهای پيش از گنجايش زمين تا عرش، قدرت گرفتهام. پس سزاوارتر اين است كه پاسخ دادن مسائل تو بر من سنگين نباشد كه اينها نشان دهنده ايثار در بذل علم و دانش توسط حضرت زهرا(س) بود.
وی با بيان اينكه حضرت زهرا(س) مقام شهيدان و شهادت را به خوبی پاس میداشت، گفت: حضرت فاطمه(س) صبحگاهان هر روز شنبه به زيارت قبور شهدا میآمد و به سر قبر حمزه آمده از خداوند طلب رحمت و مغفرت برای او میكرد.
ستاری اظهار كرد: الگوگيری از مقاومت و ايثار در جريان مباهله نيز ممكن است؛ در جريان مناظره رسول خدا با مسيحيان نجران، آيه مباهله نازل شد كه رسول خدا(ص) در اجرای اين آيه همراه با حضرت علی(ع)، حضرت فاطمه(س)، امام حسين(ع) و امام حسن(ع)، پا به محل مباهله گذاشت و با اين كار خود به همگان فهماند كه در آيه مباهله، حسن و حسين(ع) مصداق ابناءنا، فاطمه زهرا(س) مصداق نساءنا و علی(ع) مصداق انفسناء هستند.
وی در پايان افزود: حضرت فاطمه(س) از تمامی فرصتها برای احقاق حق استفاده میكرد؛ چنان كه در ديدار چند نفر از زنان مهاجر و انصار كه به قصد عيادت به خانه آن حضرت آمدند، حضرت در جمع آنان به جای اينكه از درد و درمان سخن بگويد از درد كشنده اجتماع سخن گفت و زنگ خطر در گوش مسلمانان نواخت تا شايد بتواند در آخرين لحظات زندگی گرانقدر خود، آنان را از نابودی اصلی برهاند.
وی افزود: مشخص كردن جلوهها و نمودهای ايثار و شهادت در زندگانی فاطمه زهرا(س) و ارتقای فرهنگ ايثارگری و شهادت مبتنی بر الگوی فكری حضرت زهرا(س) از اهداف اين پژوهش هست.
ساربانقلی با بيان اينكه اين پژوهش از نظر كاربردی، توسعهای، از نظر زمان منطبق بر اجرای پژوهش قياسی و از نظر هدف پژوهش به حالت توصيفی تحليلی به كار رفته است، گفت: پژوهش حاضر از دو بخش تشكيل شده است.
وی ادامه داد: بخش اول با استفاده از روش تحليل و محتوايی و ابزار مطالعات كتابخانهای به تحليل مفاهيم و نمودهای ايثارگری و شهادت در فرهنگ زندگانی حضرت زهرا(س) پرداخته شده است.
ستاری اظهار كرد: در بخش دوم پژوهش درباره معنا و مفاهيم و معيارهای حاصله، به ارائه راهكارهايی در حيطه اعتقاد به فرهنگ ايثارگری و شهادت در جامعه معاصر پرداخته شده است.
ساربانقلی گفت: سيره حضرت فاطمه زهرا(س) در ازدواج و مسائل خانوادگی و حتی دعا كردن، حاكی از ترويج روحيه ايثار و شهادت است. نوع جهيزيه و مهريه ايشان حاكی از جاری بودن فرهنگ ايثارگری است. ايشان، فرش خانهاش را از شن تهيه كرد و رسول اكرم(ص) جهيزيهای برای حضرت تهيه كرد كه تمام آن جهيزيه 63 درهم میشد. نقل شده است كه حضرت فاطمه(س) در رفتن به خانه همسر در وسط راه پيراهنی كه جزء جهيزيه او به شمار میرفت را به فقيری میدهد.
وی با بيان اينكه ايثار در دعا و نيايش حضرت فاطمه زهرا(س) نمود عينی داشت، عنوان كرد: فاطمه(س) وقتی به نماز میايستاد، از خوف خدا نفسش به شماره میافتاد. حضرت امام حسن(ع) میگويد «مادرم از اول شب تا صبح عبادت میكرد.»
ستاری ادامه داد: امام حسن(ع) فرمودند هر گاه مادرم از نماز فارغ میشد، برای ديگران دعا میكرد. از او پرسيدم چرا برای ما دعا نكردی، فرمود عزيزم اول ديگران؛ كه اين مطلب خلاف آن چيزی است كه در فرهنگ ما بيان میشود، كه چراغی كه به خانه رواست به مسجد حرام است.
وی گفت: زنی نزد صديقه كبری(س) آمد و عنوان كرد من مادری ناتوان دارم. يكی از مسائل نمازش بر او مشتبهه شد، مرا نزد تو فرستاد تا آن را بپرسم. حضرت فاطمه(س) پرسش او را پاسخ داد. زن بار دوم پرسيد، آن حضرت به او پاسخ داد. سپس برای بار سوم پرسيد و تا 10 بار اين كار تكرار شد و حضرت فاطمه زهرا(س) هر بار پاسخش را داد.
وی در ادامه عنوان كرد: زن از پرسش مكرر شرمنده شد و گفت ای دختر پيامبر خدا(ص) به شما زحمت ندهم، حضرت فاطمه(س) فرمود بيا از هر چه كه میخواهی بخور، چه گمان میكنی درباره كسی كه روزی تعهد كرد تا در برابر اخذ يكصد هزار دينار بار سنگينی را به پشت بام ببرد، آيا اين بار بر او سنگينی میكند.
ساربانقلی افزود: فاطمه(س) فرمود من برای هر مسئلهای پيش از گنجايش زمين تا عرش، قدرت گرفتهام. پس سزاوارتر اين است كه پاسخ دادن مسائل تو بر من سنگين نباشد كه اينها نشان دهنده ايثار در بذل علم و دانش توسط حضرت زهرا(س) بود.
وی با بيان اينكه حضرت زهرا(س) مقام شهيدان و شهادت را به خوبی پاس میداشت، گفت: حضرت فاطمه(س) صبحگاهان هر روز شنبه به زيارت قبور شهدا میآمد و به سر قبر حمزه آمده از خداوند طلب رحمت و مغفرت برای او میكرد.
ستاری اظهار كرد: الگوگيری از مقاومت و ايثار در جريان مباهله نيز ممكن است؛ در جريان مناظره رسول خدا با مسيحيان نجران، آيه مباهله نازل شد كه رسول خدا(ص) در اجرای اين آيه همراه با حضرت علی(ع)، حضرت فاطمه(س)، امام حسين(ع) و امام حسن(ع)، پا به محل مباهله گذاشت و با اين كار خود به همگان فهماند كه در آيه مباهله، حسن و حسين(ع) مصداق ابناءنا، فاطمه زهرا(س) مصداق نساءنا و علی(ع) مصداق انفسناء هستند.
وی در پايان افزود: حضرت فاطمه(س) از تمامی فرصتها برای احقاق حق استفاده میكرد؛ چنان كه در ديدار چند نفر از زنان مهاجر و انصار كه به قصد عيادت به خانه آن حضرت آمدند، حضرت در جمع آنان به جای اينكه از درد و درمان سخن بگويد از درد كشنده اجتماع سخن گفت و زنگ خطر در گوش مسلمانان نواخت تا شايد بتواند در آخرين لحظات زندگی گرانقدر خود، آنان را از نابودی اصلی برهاند.
