پيامبر اكرم(ص) بنا بر امر الهی، در سال دهم هجرت تصميم به زيارت خانه خدا و بجاآوردن حج نمودند؛ لذا مردم را از اين امر مطلع كردند و حتی برای آگاه نمودن اهالی مناطق مختلف، قاصدانی را به آن شهرها گسيل داشتند. فرستادگان حضرت نيز همانگونه كه وجود مقدس رسول اكرم (ص) خود اعلام نموده بودند، اين پيام را به مردم رساندند كه اين آخرين حج رسول خداست و اين سفر دارای اهميت فراوانی است. هر كس كه توانايی و استطاعت آن را دارد، بر او لازم است كه پيامبر اكرم (ص) را در اين سفر همراهی نمايد.
در بازگشت به مدينه و در بين راه، محمد به صورت ناگهانی به مدت سه روز در محلی به نام غدير خم توقف كرد و با جمعكردن حجاج خطبهای خواند و در آن جمله «هر كه من مولای اويم پس علی مولای اوست» را با بلندكردن دست علی در برابر جمعيت فرمودند.
اقدام ديگر حضرت آن بود كه چون بيعت گرفتن از فرد فرد آن جمعيت انبوه، ار طرفی غير ممكن بود و از سوی ديگر امكان داشت افراد به بهانه های مختلف از بيعت شانه خالی كنند و حضور نيابند، و در نتيجه نتوان التزام عملی و گواهی قانونی از آنان گرفت، لذا حضرت در اواخر سخنانشان فرمودند: ای مردم، چون با يك كف دست و با اين وقت كم و با اين سيل جمعيت، امكان بيعت برای همه وجود ندارد، پس شما همگی اين سخنی را كه من می گويم تكرار كنيد و بگوييد:
ما فرمان تو را كه از جانب خداوند درباره علی بن ابی طالب و امامان از فرزندانش به ما رساندی اطاعت می كنيم و به آن راضی هستيم، و با قلب و جان و زبان و دستمان با تو بر اين مدعا بيعت می كنيم ... عهد و پيمان در اين باره برای ايشان از ما، از قلبها و جانها و زبانها و ضماير و دستمان گرفته شد. هر كس به دستش توانست وگرنه با زبانش بدان اقرار كرده است.
سرتاسر حيات طيبه رسول اكرم (ص) و لحظه به لحظه آن در نزد مسلمانان دارای اهميتی بس شگرف و والاست؛ چرا كه نه تنها كلام رسول اكرم به نص صريح آيات قرآن، عاری از هرگونه هوا و هوس و متصل به سرچشمه وحی است بلكه عمل و فعل آن بزرگوار نيز بر تك تك مسلمانان حجت است و صراط مستقيم را به عالميان مینماياند.
اما در اين ميان، مقاطعی خاص از زندگی آن بزرگوار، به جهات گوناگون از اهميتی ويژه برخوردار میباشد كه يكی از بارزترين آنها، واقعه غدير خم است. واقعه غدير از ابعاد مختلف و از جهات متفاوت، دارای درخشندگی و تلألؤ خاصی در تاريخ اسلام است. كمتر مقطع تاريخی را میتوان در جهان اسلام يافت كه از لحاظ سند، اطمينان از اصل وقوع، كثرت راويان و اعتماد بزرگان و علمای مسلمين، قوت و استحكامی نظير اين رويداد مهم داشته باشد.