عيد غدير، عيد ولايت و اكمال دين
عيد غدير، عيد ولايت، رهبری، انسانيت، اكمال دين و اتمام نعمت الهی است
غدير يعنی آخرين پيامِ آخرين پيامبر صلی الله عليه و آله؛
غدير يعنی روايت فاطمه اطهر عليهمالسلام؛
غدير يعنی خروش خاموش محسن عليهالسلام در پشت در..
و فدا شدن به دست بیوفايان؛
غدير يعنی ريسمان بر گردن اميرالمؤمنين عليهالسلام؛
غدير يعنی صبر امام مجتبی عليهالسلام؛
غدير يعنی لبهای تشنهی كنار فرات؛
غدير يعنی آفتاب بر نيزه؛
غدير يعنی نالهی سوزان زينالعابدين عليهالسلام؛
غدير يعنی شكوفايی علم به دست امام باقر عليهالسلام؛
غدير يعنی مذهب جعفری..
و كرسی درس آسمانی امام جعفر صادق عليهالسلام؛
غدير يعنی موسی بن جعفر عليهالسلام و زندان بغداد؛
غدير يعنی جلال خداوندی در امام هشتم عليهالسلام؛
غدير يعنی امامت در هفت سالگی جواد الائمة عليهالسلام؛
غدير يعنی جامعهی كبيرهی امام هادی عليهالسلام؛
غدير يعنی خانهنشينی امام عسكری عليهالسلام؛
و غدير يعنی عدالت؛
يعنی صلح؛
يعنی دين فراگيری اسلام؛
يعنی سرنگونی ظلم؛
يعنی انتظار؛
يعنی فرج؛
و غدير يعنی مهدی عجل الله تعالی فرجه الشريف
سرتاسر حيات طيبه رسول اكرم (صلی الله عليه و آله و سلم) و لحظه به لحظه آن در نزد مسلمانان دارای اهميتی بس شگرف و والاست؛ چرا كه نه تنها كلام رسول اكرم به نص صريح آيات قرآن، عاری از هرگونه هوا و هوس و متصل به سرچشمه وحی است، بلكه عمل و فعل آن بزرگوار نيز بر تك تك مسلمانان حجت است و صراط مستقيم را به عالميان مینماياند. اما در اين ميان، مقاطعی خاص از زندگی آن بزرگوار، به جهات گوناگون از اهميتی ويژه برخوردار میباشد كه يكی از بارزترين آنها، واقعه غدير خم است. واقعه غدير از ابعاد مختلف و از جهات متفاوت، دارای درخشندگی و تلألؤ خاصی در تاريخ اسلام است. كمتر مقطع تاريخی را میتوان در جهان اسلام يافت كه از لحاظ سند، اطمينان از اصل وقوع، كثرت راويان و اعتماد بزرگان و علمای مسلمين، قوت و استحكامی نظير اين رويداد مهم داشته باشد.
هنگامی كه به راويان حديث غدير مینگريم، در مرتبه نخست نام اهل بيت گرامی رسول خدا (صلی الله عليه و آله و سلم) يعنی امام علی (عليه السلام)، فاطمه زهرا (سلام الله عليها)، امام حسن (عليه السلام) و امام حسين (عليه السلام) ديده میشود و در مرتبه بعدی نام حدود 110 تن از صحابه پيامبر اسلام(4) به چشم میخورد كه در اين ميان، نام افرادی شاخص از ميان صحابه همچون:
1- ابوبكر بن ابی¬قحافه 2- عمر بن الخطاب 3- عثمان بن عفان
4- عايشه بنت ابیبكر 5- سلمان فارسی 6- ابوذر غفاری
7- عمار ياسر 8- زبير بن عوام 9- عباس بن عبدالمطلب
10- ام سلمه 11- زيد بن ارقم 12- جابر بن عبدالله انصاری
13- ابوهريره 14- عبدالله بن عمر بن الخطاب
و... توجه آدمی را به خود جلب میكند كه تمامی آنان در محل غدير حاضر بودهاند و حديث غدير را بدون واسطه نقل نمودهاند. سپس در ميان تابعين، حديث غدير از 83 تن از تابعين نقل شده است كه از جمله آنان میتوان به:
1- اصبغ بن نباته
2- سالم بن عبدالله بن عمر بن الخطاب
3- سعيد بن جبير
4- سليم بن قيس
5- عمر بن عبدالعزيز(خليفه اموی)
و... اشاره نمود.
پس از تابعين، در ميان علمای اهل تسنن از قرن دوم تا قرن سيزدهم، 360 تن، حديث غدير را در آثار خويش نقل نمودهاند كه 3 تن از صاحبان صحاح سته (صحاح ششگانه) و دو تن از پيشوايان فقهی اهل تسنن نيز در شمار اين بزرگان جای دارند.
در بين محدثين و علمای شيعه نيز افراد فراوانی حديث غدير را در كتب مختلف، روايت نمودهاند، كه تعداد دقيق آنان مشخص نيست. از اين انديشمندان میتوان به:
1- شيخ كلينی
2- شيخ صدوق
3- شيخ مفيد
4- سيد مرتضی
و... اشاره نمود.
بنا بر آنچه كه ذكر گرديد، در ميان بزرگان و محدثين اهل سنت و به دنبال دقت آنان بر روی راويان و طرق متفاوت نقل حديث غدير، انديشمندان بسياری، حديث غدير را حديثی حسن و عده كثيری روايت غدير را روايتی صحيح دانستهاند و حتی نزد عدهای از بزرگترين صاحبنظران اهل تسنن، با توجه به شمار فراوان راويان و طرق متعدد نقل حديث، كه روايت غدير دارد، آنرا حديثی متواتر ذكر نمودهاند. علما، بزرگان و محدثين شيعه نيز بالاتفاق، غدير را حديثی متواتر میدانند.
بر اين اساس و بر طبق آنچه كه گذشت، به خوبی آشكار میگردد يكی از مهمترين وقايع تاريخ پرفراز و نشيب اسلام كه در بين عامه مسلمانان، واقعهای مسلم، پذيرفته شده و قطعی تلقی میگردد، واقعه غدير خم است.
از منظری ديگر، آنچه كه بر گونه غدير، رنگ جاودانگی میزند؛ و اهميت اين واقعه را مضاعف میگرداند، نزول 2 آيه از قرآنكريم، يكی آيه 67 سوره مائده و ديگری آيه 3 سوره مائده، در ارتباط با اين رويداد بزرگ است كه بر طبق نظر مفسران نامآور شيعه و سنی، شأن نزول اين آيات، مربوط به واقعه غدير خم میباشد. هنگامی كه كمی بيشتر در مقايسه مفاد اين آيات و لحن آنها با ساير آيات قرآن كريم میانديشيم، درمیيابيم اگر نگوييم چنين آهنگ كلامی در ميان ساير آيات بینظير است، لااقل كمتر آيهای را میتوان يافت كه مضامين و لحنی شبيه به اين دو آيه داشته باشد. طبيعی است هر مسلمان هنگامی كه در تلاوت قرآن بدين دو آيه میرسد، شگفت زده از خويش بپرسد اين چه امر خطيری است كه عدم ابلاغ آن توسط پيامبر اكرم (صلی الله عليه و آله و سلم)، زحمات 23 ساله آن حضرت را تباه می¬گرداند و در اين صورت نبی اكرم (صلی الله عليه و آله و سلم) هرگز رسالت خويش را به مردم نرسانده و وظيفه پيامبری را بجای نياورده است؟ واقعاً اين چه پيامی است كه خداوند متعال به پيامبر خويش وعده داده است تا او را در زمينه ابلاغ آن، حافظ و نگهدار باشد؟ به علاوه، مگر اين موضوع چه اهميتی دارد كه ابلاغ اين پيام به امت و پيروی مردم از آن، سبب كامل شدن دين و تمام شدن نعمت و رضايت پروردگار می¬گردد؟
پس ديگر جای هيچ ترديدی باقی نمی¬ماند كه روز نزول و ابلاغ اين امر مهم و خطير كه بدين واسطه، روز اكمال دين و رضايت پروردگار محسوب میگردد، دارای اهميت بسزايی در ميان مسلمين خواهد بود.
خداوند همانگونه كه بحث رسالت را برای هدايت انسانها مطرح كرده و پيامبران را برگزيد، پس از آن برای تداوم اين هدايت، ولايت را در نظر گرفت تا مردم با تمسك به امامان و اهل بيت(ع) مسير درست را شناخته و در اين مسير گام بردارند.
عيد غدير، عيد ولايت، رهبری، انسانيت، اكمال دين و اتمام نعمت الهی بوده و از اعياد بزرگ اسلامی به شمار رفته و فقط مختص شيعه نيست و امام صادق(ع) عيد غدير را بزرگتر و شريفتر از عيد فطر و عيد قربان برشمرده است.
غدير از اتفاقات مهم بشريت بوده كه به سادگی نمی توان از مسئله غدير گذشت زيرا در غدير خم اتفاقی افتاد كه سرنوشت بشريت را تغيير داد.
ما بايد اقتدا به كسی كنيم كه متجلی ولايت و پيرو واقعی اهل بيت (ع) باشد و مصداق بارز اين امر مهم امروز حضرت امام خامنه ای ( مدظله) می باشد.
حضرت علی(ع) و واقعه غدير میتواند محور وحدت مسلمانان باشد و اگر حقيقت غدير را خوب به جهان معرفی كنيم، نه تنها تمام مسلمانان بلكه تمام آزادگان جهان آن را جشن می گيرند و گرامی خواهند داشت.
معصومه عليزاده
غدير يعنی روايت فاطمه اطهر عليهمالسلام؛
غدير يعنی خروش خاموش محسن عليهالسلام در پشت در..
و فدا شدن به دست بیوفايان؛
غدير يعنی ريسمان بر گردن اميرالمؤمنين عليهالسلام؛
غدير يعنی صبر امام مجتبی عليهالسلام؛
غدير يعنی لبهای تشنهی كنار فرات؛
غدير يعنی آفتاب بر نيزه؛
غدير يعنی نالهی سوزان زينالعابدين عليهالسلام؛
غدير يعنی شكوفايی علم به دست امام باقر عليهالسلام؛
غدير يعنی مذهب جعفری..
و كرسی درس آسمانی امام جعفر صادق عليهالسلام؛
غدير يعنی موسی بن جعفر عليهالسلام و زندان بغداد؛
غدير يعنی جلال خداوندی در امام هشتم عليهالسلام؛
غدير يعنی امامت در هفت سالگی جواد الائمة عليهالسلام؛
غدير يعنی جامعهی كبيرهی امام هادی عليهالسلام؛
غدير يعنی خانهنشينی امام عسكری عليهالسلام؛
و غدير يعنی عدالت؛
يعنی صلح؛
يعنی دين فراگيری اسلام؛
يعنی سرنگونی ظلم؛
يعنی انتظار؛
يعنی فرج؛
و غدير يعنی مهدی عجل الله تعالی فرجه الشريف
سرتاسر حيات طيبه رسول اكرم (صلی الله عليه و آله و سلم) و لحظه به لحظه آن در نزد مسلمانان دارای اهميتی بس شگرف و والاست؛ چرا كه نه تنها كلام رسول اكرم به نص صريح آيات قرآن، عاری از هرگونه هوا و هوس و متصل به سرچشمه وحی است، بلكه عمل و فعل آن بزرگوار نيز بر تك تك مسلمانان حجت است و صراط مستقيم را به عالميان مینماياند. اما در اين ميان، مقاطعی خاص از زندگی آن بزرگوار، به جهات گوناگون از اهميتی ويژه برخوردار میباشد كه يكی از بارزترين آنها، واقعه غدير خم است. واقعه غدير از ابعاد مختلف و از جهات متفاوت، دارای درخشندگی و تلألؤ خاصی در تاريخ اسلام است. كمتر مقطع تاريخی را میتوان در جهان اسلام يافت كه از لحاظ سند، اطمينان از اصل وقوع، كثرت راويان و اعتماد بزرگان و علمای مسلمين، قوت و استحكامی نظير اين رويداد مهم داشته باشد.
هنگامی كه به راويان حديث غدير مینگريم، در مرتبه نخست نام اهل بيت گرامی رسول خدا (صلی الله عليه و آله و سلم) يعنی امام علی (عليه السلام)، فاطمه زهرا (سلام الله عليها)، امام حسن (عليه السلام) و امام حسين (عليه السلام) ديده میشود و در مرتبه بعدی نام حدود 110 تن از صحابه پيامبر اسلام(4) به چشم میخورد كه در اين ميان، نام افرادی شاخص از ميان صحابه همچون:
1- ابوبكر بن ابی¬قحافه 2- عمر بن الخطاب 3- عثمان بن عفان
4- عايشه بنت ابیبكر 5- سلمان فارسی 6- ابوذر غفاری
7- عمار ياسر 8- زبير بن عوام 9- عباس بن عبدالمطلب
10- ام سلمه 11- زيد بن ارقم 12- جابر بن عبدالله انصاری
13- ابوهريره 14- عبدالله بن عمر بن الخطاب
و... توجه آدمی را به خود جلب میكند كه تمامی آنان در محل غدير حاضر بودهاند و حديث غدير را بدون واسطه نقل نمودهاند. سپس در ميان تابعين، حديث غدير از 83 تن از تابعين نقل شده است كه از جمله آنان میتوان به:
1- اصبغ بن نباته
2- سالم بن عبدالله بن عمر بن الخطاب
3- سعيد بن جبير
4- سليم بن قيس
5- عمر بن عبدالعزيز(خليفه اموی)
و... اشاره نمود.
پس از تابعين، در ميان علمای اهل تسنن از قرن دوم تا قرن سيزدهم، 360 تن، حديث غدير را در آثار خويش نقل نمودهاند كه 3 تن از صاحبان صحاح سته (صحاح ششگانه) و دو تن از پيشوايان فقهی اهل تسنن نيز در شمار اين بزرگان جای دارند.
در بين محدثين و علمای شيعه نيز افراد فراوانی حديث غدير را در كتب مختلف، روايت نمودهاند، كه تعداد دقيق آنان مشخص نيست. از اين انديشمندان میتوان به:
1- شيخ كلينی
2- شيخ صدوق
3- شيخ مفيد
4- سيد مرتضی
و... اشاره نمود.
بنا بر آنچه كه ذكر گرديد، در ميان بزرگان و محدثين اهل سنت و به دنبال دقت آنان بر روی راويان و طرق متفاوت نقل حديث غدير، انديشمندان بسياری، حديث غدير را حديثی حسن و عده كثيری روايت غدير را روايتی صحيح دانستهاند و حتی نزد عدهای از بزرگترين صاحبنظران اهل تسنن، با توجه به شمار فراوان راويان و طرق متعدد نقل حديث، كه روايت غدير دارد، آنرا حديثی متواتر ذكر نمودهاند. علما، بزرگان و محدثين شيعه نيز بالاتفاق، غدير را حديثی متواتر میدانند.
بر اين اساس و بر طبق آنچه كه گذشت، به خوبی آشكار میگردد يكی از مهمترين وقايع تاريخ پرفراز و نشيب اسلام كه در بين عامه مسلمانان، واقعهای مسلم، پذيرفته شده و قطعی تلقی میگردد، واقعه غدير خم است.
از منظری ديگر، آنچه كه بر گونه غدير، رنگ جاودانگی میزند؛ و اهميت اين واقعه را مضاعف میگرداند، نزول 2 آيه از قرآنكريم، يكی آيه 67 سوره مائده و ديگری آيه 3 سوره مائده، در ارتباط با اين رويداد بزرگ است كه بر طبق نظر مفسران نامآور شيعه و سنی، شأن نزول اين آيات، مربوط به واقعه غدير خم میباشد. هنگامی كه كمی بيشتر در مقايسه مفاد اين آيات و لحن آنها با ساير آيات قرآن كريم میانديشيم، درمیيابيم اگر نگوييم چنين آهنگ كلامی در ميان ساير آيات بینظير است، لااقل كمتر آيهای را میتوان يافت كه مضامين و لحنی شبيه به اين دو آيه داشته باشد. طبيعی است هر مسلمان هنگامی كه در تلاوت قرآن بدين دو آيه میرسد، شگفت زده از خويش بپرسد اين چه امر خطيری است كه عدم ابلاغ آن توسط پيامبر اكرم (صلی الله عليه و آله و سلم)، زحمات 23 ساله آن حضرت را تباه می¬گرداند و در اين صورت نبی اكرم (صلی الله عليه و آله و سلم) هرگز رسالت خويش را به مردم نرسانده و وظيفه پيامبری را بجای نياورده است؟ واقعاً اين چه پيامی است كه خداوند متعال به پيامبر خويش وعده داده است تا او را در زمينه ابلاغ آن، حافظ و نگهدار باشد؟ به علاوه، مگر اين موضوع چه اهميتی دارد كه ابلاغ اين پيام به امت و پيروی مردم از آن، سبب كامل شدن دين و تمام شدن نعمت و رضايت پروردگار می¬گردد؟
پس ديگر جای هيچ ترديدی باقی نمی¬ماند كه روز نزول و ابلاغ اين امر مهم و خطير كه بدين واسطه، روز اكمال دين و رضايت پروردگار محسوب میگردد، دارای اهميت بسزايی در ميان مسلمين خواهد بود.
خداوند همانگونه كه بحث رسالت را برای هدايت انسانها مطرح كرده و پيامبران را برگزيد، پس از آن برای تداوم اين هدايت، ولايت را در نظر گرفت تا مردم با تمسك به امامان و اهل بيت(ع) مسير درست را شناخته و در اين مسير گام بردارند.
عيد غدير، عيد ولايت، رهبری، انسانيت، اكمال دين و اتمام نعمت الهی بوده و از اعياد بزرگ اسلامی به شمار رفته و فقط مختص شيعه نيست و امام صادق(ع) عيد غدير را بزرگتر و شريفتر از عيد فطر و عيد قربان برشمرده است.
غدير از اتفاقات مهم بشريت بوده كه به سادگی نمی توان از مسئله غدير گذشت زيرا در غدير خم اتفاقی افتاد كه سرنوشت بشريت را تغيير داد.
ما بايد اقتدا به كسی كنيم كه متجلی ولايت و پيرو واقعی اهل بيت (ع) باشد و مصداق بارز اين امر مهم امروز حضرت امام خامنه ای ( مدظله) می باشد.
حضرت علی(ع) و واقعه غدير میتواند محور وحدت مسلمانان باشد و اگر حقيقت غدير را خوب به جهان معرفی كنيم، نه تنها تمام مسلمانان بلكه تمام آزادگان جهان آن را جشن می گيرند و گرامی خواهند داشت.
معصومه عليزاده
