بهرهگيری از ساختارهای علمی و ارزشهای اسلامی؛ دو اصل تحقق مديريت اسلامی
گروه اجتماعی: آنچه در بحث مديريت اسلامی مطرح است حاكم بودن ارزشهای اسلامی و معيارهای الهی بر مديريت در كنار بهرهمندی از چارچوبها و ساختارهای علمی و مديريتی است، يعنی اگر علم مديريت برای دادههای خود از احكام، راهكارها و ارزشهای اسلامی بهرهمند شود، به موفقيت حقيقی دست میيابد.
حميد بهادری، رئيس اداره اوقاف و امور خيريه سربيشه در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان جنوبی، با بيان اينكه یکی از مهمترين نيازهای مهم عصر ما ميان آحاد جامعه بهويژه متوليان امور حكومتی تقويت و ترويج خصلتهای زيبای امانتداری و راستگويی است، گفت: فراگير شدن پديده دروغ، خيانت، دورويی و نفاق در جامعه آثار و تبعات منفی و ناشايستی دارد و لازم است كه در عزل و نصبهای مديران، اين ويژگیها با كمال جديت پیگيری شده و تشويق و تنبيه افراد بهطور شفاف با اين معيارهای پسنديده انجام شود.
بهادری بيان كرد: آشكار كردن آثار و بركات امانتداری و صداقت، آموزش عملی و تشويق انسانهای امين و صادق، معرفی الگوهای پاكدامنی و راستی، مهمترين نياز جامعه بهويژه در سطح مديران است.
وی افزود: امام صادق(ع) در بيان معيار انتخاب افراد میفرمايد: به نماز و روزه افراد فريفته نشويد چه بسا كه شخصی به نماز و روزه عادت كرده و ترك آن برايش وحشتآور و آزاردهنده است، اما در گزينش افراد راستگويی و امانتداری آنان را مورد توجه قرار داده و معيار سنجش شخصيت او به حساب آوريد.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه سربيشه با تأكيد بر اينكه ويژگی امانتداری و راستگويی بايد در اوصاف مديران جامعه اسلامی با تمام وجود دنبال شود و منصبهای حكومتی بهعنوان امانتهايی گرانسنگ به اهلش واگذار شود، ادامه داد: از اوصافی كه میتوان برای يك مدير مؤمن و شايسته مطرح كرد، اهتمام به عدالت اجتماعی و عدلمحور بودن اوست.
بهادری ابراز كرد: يك مدير عادل، همزمان با اجرای عدالت در تمام ابعاد آن، ناچار است برای اجرای عدالت با مفسدان اقتصادى، اجتماعی و فرهنگى، مروجان فساد، فحشا و بیبندوبارى، برهمزنندگان عزت و استقلال كشور و ساير موانع عدالت مقابله كند.
وی با بيان اينكه دولتمردان پيرو مذهب جعفری(ع) همواره خود را در مقابل مشكلات مردم مسئول دانسته و برای رفع نيازها و گرفتاریهای اهل ايمان با تمام وجود اقدام میكنند، بيان كرد: آنان رياست و منصب دولتی را هرگز بهعنوان يك طعمه چرب و نرم حساب نمیكنند بلكه يك فرصت و وسيلهای برای احقاق حقوق محرومان، مستضعفان جامعه میشمارند و تلاش میكنند تا زمانیكه مشكل برادر دينی و ايمانی خود را حل نكردهاند به آسايش و راحتی خود نينديشند.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه سربيشه حسن خلق، استقامت و پايداری، عظمت نفس، ولايتپذيری، شهرتگريزی و اجتناب از اعمال ريايی، رسيدگی به خانواده، رعايت ادب در معاشرت با افراد، دوری از مجالس گناه، تلاوت قرآن و استفاده از فرصتها را از ديگر ويژگیهای شيعيان و خدمتگزاران و مسئولان جامعه اسلامی از منظر امام صادق(ع) عنوان كرد.
بهادری با اشاره به اينكه مديريت علم و هنر برنامهريزی، هماهنگكردن، رهبری و نظارت بر فعاليتهای گوناگون بهمنظور دستيابی به هدفی مشخص است، بيان كرد: اين علم و هنر در سيره نبی اكرم اسلام(ص) و ائمه هدی(ع) در متعالیترين و زيباترين شكلش تجلی يافته كه مديريت الهی و بر مبنای شناخت حقيقت وجود انسان است.
وی با اشاره به آيه يكم سوره ابراهيم «الَر كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَیْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ؛ اين كتابی است كه بر تو نازل كرديم تا مردم را به اذن پروردگارشان از ظلمتها خارج كرده و بهسوی نور ببری، به راه خداوند عزيز و ستوده بيناست»، اظهار كرد: بزرگترين رسالت انبيا، از بين بردن موانع و مشكلات و فراهمكردن زمينه رشد و شكوفايی استعدادهای انسان جهت رشد و كمال است.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه سربيشه از مهمترين مسائل مديريت را انتخاب فرد شايسته و بالياقت و سپردن كارها به آنها برشمرد و بيان كرد: كسیكه میخواهد مسئوليتی را بپذيرد بايد شايستگیهای لازم برای آن مسئوليت را داشته باشد.
بهادری با اشاره به اينكه رهبری و پيشوايی امانتی است الهی و زمامداران موظفند حقوق رعيت را ادا كنند و عدالت را ميان مردم جاری سازند و با آنان از سر لطف و مهربانی رفتار كنند و بر اساس دين و شريعت اسلام آنان را رهبری و حقوق آنان را از صدقات و غنائم بپردازند، ابراز كرد: سپردن مسئوليت و دادن اختيار به افراد بدون سنجيدن و آزمودن آنها از ضعف و بیبصيرتی مدير بهحساب میآيد.
وی با تأكيد بر اينكه در نظام اسلامی مديران خواستار سلطه نبوده و رفتار تصنعی و رياكارانه را نمیپسندند و از شنيدن حق و عدل نمیهراسند و خود را بالاتر و برتر از ديگران نمیدانند، ادامه داد: رياستطلبی و رياستدوستی انسان را به نافرمانی حق سوق میدهد، زيرا اين دو ويژگی با خدادوستی در يك جا جمع نمیشود.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه سربيشه تفويض اختيار، مسئوليتخواهی و پاسخگويی را از ديگر خصوصيات مدير اسلامی برشمرد و افزود: رفتار هيچ مسئولی از ديد مسئول بالاتر نبايد پنهان بماند، بر كارها بايد نظارتی دقيق صورت گيرد و هر مديری بايد رفتار و عملكرد ردههای پايين از خود را با جديت پیگيری و مؤاخذه مناسب و هدايت كند.
بهادری لازمه مديريت صحيح را رعايت اصل شايستهسالاری در سپردن كارها ذكر كرد و گفت: انسان نيازمند مراقبت است نه تنها از درون بايد مراقبت كند بلكه بايد احساس كند كه مراقبتی هم از بيرون وجود دارد كه او هر طور خواست نمیتواند عمل كند.
وی با تأكيد بر اينكه مديريت اسلامی بر مبنای ارزشهای الهی اسلام، زمينههای تعالی و شكوفايی انسان را فراهم میآورد، يادآور شد: آنچه در بحث مديريت اسلامی مطرح است حاكم بودن ارزشهای اسلامی و معيارهای الهی بر مديريت در كنار بهرهمندی از چارچوبها و ساختارهای علمی و مديريتی میباشد، يعنی اگر علم مديريت برای دادههای خود از احكام، راهكارها و ارزشهای اسلامی بهرهمند شود، به موفقيت حقيقی خود دست میيابد.
بهادری بيان كرد: آشكار كردن آثار و بركات امانتداری و صداقت، آموزش عملی و تشويق انسانهای امين و صادق، معرفی الگوهای پاكدامنی و راستی، مهمترين نياز جامعه بهويژه در سطح مديران است.
وی افزود: امام صادق(ع) در بيان معيار انتخاب افراد میفرمايد: به نماز و روزه افراد فريفته نشويد چه بسا كه شخصی به نماز و روزه عادت كرده و ترك آن برايش وحشتآور و آزاردهنده است، اما در گزينش افراد راستگويی و امانتداری آنان را مورد توجه قرار داده و معيار سنجش شخصيت او به حساب آوريد.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه سربيشه با تأكيد بر اينكه ويژگی امانتداری و راستگويی بايد در اوصاف مديران جامعه اسلامی با تمام وجود دنبال شود و منصبهای حكومتی بهعنوان امانتهايی گرانسنگ به اهلش واگذار شود، ادامه داد: از اوصافی كه میتوان برای يك مدير مؤمن و شايسته مطرح كرد، اهتمام به عدالت اجتماعی و عدلمحور بودن اوست.
بهادری ابراز كرد: يك مدير عادل، همزمان با اجرای عدالت در تمام ابعاد آن، ناچار است برای اجرای عدالت با مفسدان اقتصادى، اجتماعی و فرهنگى، مروجان فساد، فحشا و بیبندوبارى، برهمزنندگان عزت و استقلال كشور و ساير موانع عدالت مقابله كند.
وی با بيان اينكه دولتمردان پيرو مذهب جعفری(ع) همواره خود را در مقابل مشكلات مردم مسئول دانسته و برای رفع نيازها و گرفتاریهای اهل ايمان با تمام وجود اقدام میكنند، بيان كرد: آنان رياست و منصب دولتی را هرگز بهعنوان يك طعمه چرب و نرم حساب نمیكنند بلكه يك فرصت و وسيلهای برای احقاق حقوق محرومان، مستضعفان جامعه میشمارند و تلاش میكنند تا زمانیكه مشكل برادر دينی و ايمانی خود را حل نكردهاند به آسايش و راحتی خود نينديشند.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه سربيشه حسن خلق، استقامت و پايداری، عظمت نفس، ولايتپذيری، شهرتگريزی و اجتناب از اعمال ريايی، رسيدگی به خانواده، رعايت ادب در معاشرت با افراد، دوری از مجالس گناه، تلاوت قرآن و استفاده از فرصتها را از ديگر ويژگیهای شيعيان و خدمتگزاران و مسئولان جامعه اسلامی از منظر امام صادق(ع) عنوان كرد.
بهادری با اشاره به اينكه مديريت علم و هنر برنامهريزی، هماهنگكردن، رهبری و نظارت بر فعاليتهای گوناگون بهمنظور دستيابی به هدفی مشخص است، بيان كرد: اين علم و هنر در سيره نبی اكرم اسلام(ص) و ائمه هدی(ع) در متعالیترين و زيباترين شكلش تجلی يافته كه مديريت الهی و بر مبنای شناخت حقيقت وجود انسان است.
وی با اشاره به آيه يكم سوره ابراهيم «الَر كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَیْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ؛ اين كتابی است كه بر تو نازل كرديم تا مردم را به اذن پروردگارشان از ظلمتها خارج كرده و بهسوی نور ببری، به راه خداوند عزيز و ستوده بيناست»، اظهار كرد: بزرگترين رسالت انبيا، از بين بردن موانع و مشكلات و فراهمكردن زمينه رشد و شكوفايی استعدادهای انسان جهت رشد و كمال است.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه سربيشه از مهمترين مسائل مديريت را انتخاب فرد شايسته و بالياقت و سپردن كارها به آنها برشمرد و بيان كرد: كسیكه میخواهد مسئوليتی را بپذيرد بايد شايستگیهای لازم برای آن مسئوليت را داشته باشد.
بهادری با اشاره به اينكه رهبری و پيشوايی امانتی است الهی و زمامداران موظفند حقوق رعيت را ادا كنند و عدالت را ميان مردم جاری سازند و با آنان از سر لطف و مهربانی رفتار كنند و بر اساس دين و شريعت اسلام آنان را رهبری و حقوق آنان را از صدقات و غنائم بپردازند، ابراز كرد: سپردن مسئوليت و دادن اختيار به افراد بدون سنجيدن و آزمودن آنها از ضعف و بیبصيرتی مدير بهحساب میآيد.
وی با تأكيد بر اينكه در نظام اسلامی مديران خواستار سلطه نبوده و رفتار تصنعی و رياكارانه را نمیپسندند و از شنيدن حق و عدل نمیهراسند و خود را بالاتر و برتر از ديگران نمیدانند، ادامه داد: رياستطلبی و رياستدوستی انسان را به نافرمانی حق سوق میدهد، زيرا اين دو ويژگی با خدادوستی در يك جا جمع نمیشود.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه سربيشه تفويض اختيار، مسئوليتخواهی و پاسخگويی را از ديگر خصوصيات مدير اسلامی برشمرد و افزود: رفتار هيچ مسئولی از ديد مسئول بالاتر نبايد پنهان بماند، بر كارها بايد نظارتی دقيق صورت گيرد و هر مديری بايد رفتار و عملكرد ردههای پايين از خود را با جديت پیگيری و مؤاخذه مناسب و هدايت كند.
بهادری لازمه مديريت صحيح را رعايت اصل شايستهسالاری در سپردن كارها ذكر كرد و گفت: انسان نيازمند مراقبت است نه تنها از درون بايد مراقبت كند بلكه بايد احساس كند كه مراقبتی هم از بيرون وجود دارد كه او هر طور خواست نمیتواند عمل كند.
وی با تأكيد بر اينكه مديريت اسلامی بر مبنای ارزشهای الهی اسلام، زمينههای تعالی و شكوفايی انسان را فراهم میآورد، يادآور شد: آنچه در بحث مديريت اسلامی مطرح است حاكم بودن ارزشهای اسلامی و معيارهای الهی بر مديريت در كنار بهرهمندی از چارچوبها و ساختارهای علمی و مديريتی میباشد، يعنی اگر علم مديريت برای دادههای خود از احكام، راهكارها و ارزشهای اسلامی بهرهمند شود، به موفقيت حقيقی خود دست میيابد.
