روز مباهله گواه حقانيت دعوت پيامبر اعظم(ص) و عظمت شأن اهل بيت(ع) است
گروه اجتماعی: پژوهشگر علوم دينی با بيان اينكه روزمباهله پيامبر(ص) با مسيحيان نجران است كه در نزد مسلمانان، اهميت خاصّی دارد گفت: اين روز گواه حقانيت و درستی دعوت پيامبر(ص) و عظمت شأن اهل بيت مكرّم ایشان است.
مجتبی محمديان، مدير عامل بنياد نشر قرآن و عترت استان سمنان در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قران(ايكنا) شعبه سمنان، با بيان اينكه مباهله از ريشه «بهل» و بر وزن مُفاعِلَة است، گفت: زمانى كه دو يا چند نفر بر سر مسئلهاى اختلاف نظر داشته باشند و هيچ كدام حاضر نباشند نظريه طرف مقابل را بپذيرند، در يك جا جمع مىشوند و به درگاه خداوند تضرع مىكنند و از خداوند مىخواهند كه آن كس را كه بر باطل است رسوا نموده و مورد لعن و مجازات خويش قرار دهد.
وی ادامه داد: با توجه به معناى اصطلاحى مباهله، ماده اصلى مباهله هم مىتواند «بهل» به معناى «رها نمودن و به خود واگذاشتن باشد» و هم «بهل» به معناى «دعاى همراه با اصرار و تضرع»؛ زيرا در مباهله هر يك از طرفين براى طرف مقابل خويش درخواست لعن مىكند و لعنت خدا چيزى غير از به خود واگذاشتن و محروميت از رحمت خدا نيست زيرا مباهله با معناى اول سازگار است و از آن جهت كه مباهله دعایى معمولى نيست، بلكه همراه باتضرع و اصرار است، با معنى دوم هماهنگی دارد.
مدير عامل بنياد نشر قران و عترت استان سمنان با تأكيد بر اينكه سبب فضيلت روز مباهله به طور اختصار آن است كه: چون حضرت رسول(ص) رسولانی فرستاد به سوى نصاراى نجران كه اعظم ترسايان عرب بودند و ايشان به كتب خود رجوع كردند و اوصاف آن حضرت را در جميع كتب انبيا مشاهده كردند، متذكر شد: حبّ دنيا بر اكثر علماى ايشان غالب شد و ايمان نياوردند و هفتاد نفر از علما و عُظَماى خود را فرستادند كه صفاتى كه در كتب سابقه براى حضرت رسول(ص) ديده و مشاهده نمايند و به مدينه داخل شدند و صفات را موافق يافتند و حضرت رسول(ص)حجّتهاى شافى بر ايشان تمام كرد و باز بعضى از آنها به سبب حبّ رياست و اغراض باطله مضايقه كردند در ايمان آوردن و حق تعالى آيه مباهله را فرستاد; پس حضرت رسول(ص) عبا بر دوش مبارك گرفت و حضرت اميرالمؤمنين و حضرت فاطمه و امام حسن و امام حسين(ع) را در زير عبا داخل كرد و گفت: «پروردگارا هر پيغمبرى را اهل بيتى بوده است كه مخصوصترين خلق بودهاند به او; خداوندا اينها اهل بيت(ع) من هستند، پس از ايشان بر طرف كن شكّ و گناه را و پاك كن ايشان را پاك كردنى.
پژوهشگر علوم دينی و قرآنی يادآور شد: پس از آن جبرئيل نازل شد و آيه تطهير را در شأن ايشان آورد. پس حضرت رسول(ص) اين چهار بزرگوار را بيرون برد از مدينه براى مباهله و چون نصارى حقّانيت آن حضرت را دانسته بودند و بعد از ايستادن حضرت با آن بزرگواران در مقام مباهله آثار نزول عذاب در زمين و آسمان ظاهر شد، عالم بزرگ ايشان گفت: به خدا قسم كه من این چند نفری را که مىبينم، اگر دعا كنند كوهى از جاى خود كنده شود، هر آينه كنده خواهد شد؛ لذا جرأت مباهله نكردند و استدعاى مسالمه و مصالحه نموده و بنا شد كه هر سال جِزيه دهند. پس حضرت به امر الهى قبول فرموده، نفرين نكرده و جزيه قرار داد.
محمديان با اشاره به اينكه اين مختصرِ قضیّه است و علماى شيعه و سنّى آن را ضبط نمودهاند و فوايد بىشمار و فضايل بسيار از براى اهل بيت آن حضرت به خصوص براى اميرالمؤمنين(ع) از اين واقعه استنباط نموده اند، خاطرنشان كرد: زمخشرى در كشّاف و محمّد بن طلحه شافعى در مطالب السّؤول به بسيارى از آن اشاره نمودهاند و نيز از جمله امورى كه در اين روز واقع شده و باعث مزيد فضل آن گشته، آن است كه حضرت امير المؤمنين(ع) در اين روز انگشتر خود را به سائل بخشيد در حال نماز و آيه كريمه (إنَّما وَلِیُّكُمُ اللّهُ) كه نصّ صريح بر امامت اوست نازل شد و امامت آن حضرت بر اصحاب بصيرت هويدا گرديد.
اين پژوهشگر علوم دينی با اشاره به اينكه ما مفتخريم كه پيروان آخرين پيامبر(ص) هستيم؛ آخرين پيامبر كه رحمة للعالمين است و مبنای باورهايش حكمت، موعظه حسنه و جدال احسن ... است و مفتخريم كه پيروان حق و حقيقت و راستی شدهايم، با مناظره دلهايمان نخواهد لرزيد، تصريح كرد: فخر دانشمندان تاريخ جعفر بن محمد صادق(ع)، از ماست و به ما آموخته است كه چگونه به دفاع از خويش بپردازيم و چگونه احتجاج بورزيم؛ ما مفتخريم كه پرچمدار منطق توحيدی، علی بن موسی الرضا(ع) از ماست و به ما آموخته است كه چگونه روياروی اصحاب اديان بنشينيم و از زبان دليل و برهان بهره بجوييم؛ به تعبیر بهتر پيروان آخرين پيامبر(ص)، پيروان دين كامل الهی هستند و از بهانهتراشیها و دروغپراكنیها نخواهند هراسيد.
محمديان اضافه كرد: روز بيست و چهارم ذی الحجّه، روز مباهله پيامبر(ص) با مسيحيان نجران است كه در نزد مسلمانان، اهميت خاصّی دارد؛ چرا كه گواه حقانيت و درستی دعوت پيامبر(ص) و عظمت شأن اهل بيت مكرّم اوست كه در اين راستا در اين روز خواندن زيارت اميرالمؤمنين(ع) به ويژه زيارت جامعه، احسان به فقرا و محرومان به تأسّی از مولی الموحدين علی(ع) كه در ركوع نمازش به نيازمند احسان فرمود، سفارش شده است.
وی ادامه داد: با توجه به معناى اصطلاحى مباهله، ماده اصلى مباهله هم مىتواند «بهل» به معناى «رها نمودن و به خود واگذاشتن باشد» و هم «بهل» به معناى «دعاى همراه با اصرار و تضرع»؛ زيرا در مباهله هر يك از طرفين براى طرف مقابل خويش درخواست لعن مىكند و لعنت خدا چيزى غير از به خود واگذاشتن و محروميت از رحمت خدا نيست زيرا مباهله با معناى اول سازگار است و از آن جهت كه مباهله دعایى معمولى نيست، بلكه همراه باتضرع و اصرار است، با معنى دوم هماهنگی دارد.
مدير عامل بنياد نشر قران و عترت استان سمنان با تأكيد بر اينكه سبب فضيلت روز مباهله به طور اختصار آن است كه: چون حضرت رسول(ص) رسولانی فرستاد به سوى نصاراى نجران كه اعظم ترسايان عرب بودند و ايشان به كتب خود رجوع كردند و اوصاف آن حضرت را در جميع كتب انبيا مشاهده كردند، متذكر شد: حبّ دنيا بر اكثر علماى ايشان غالب شد و ايمان نياوردند و هفتاد نفر از علما و عُظَماى خود را فرستادند كه صفاتى كه در كتب سابقه براى حضرت رسول(ص) ديده و مشاهده نمايند و به مدينه داخل شدند و صفات را موافق يافتند و حضرت رسول(ص)حجّتهاى شافى بر ايشان تمام كرد و باز بعضى از آنها به سبب حبّ رياست و اغراض باطله مضايقه كردند در ايمان آوردن و حق تعالى آيه مباهله را فرستاد; پس حضرت رسول(ص) عبا بر دوش مبارك گرفت و حضرت اميرالمؤمنين و حضرت فاطمه و امام حسن و امام حسين(ع) را در زير عبا داخل كرد و گفت: «پروردگارا هر پيغمبرى را اهل بيتى بوده است كه مخصوصترين خلق بودهاند به او; خداوندا اينها اهل بيت(ع) من هستند، پس از ايشان بر طرف كن شكّ و گناه را و پاك كن ايشان را پاك كردنى.
پژوهشگر علوم دينی و قرآنی يادآور شد: پس از آن جبرئيل نازل شد و آيه تطهير را در شأن ايشان آورد. پس حضرت رسول(ص) اين چهار بزرگوار را بيرون برد از مدينه براى مباهله و چون نصارى حقّانيت آن حضرت را دانسته بودند و بعد از ايستادن حضرت با آن بزرگواران در مقام مباهله آثار نزول عذاب در زمين و آسمان ظاهر شد، عالم بزرگ ايشان گفت: به خدا قسم كه من این چند نفری را که مىبينم، اگر دعا كنند كوهى از جاى خود كنده شود، هر آينه كنده خواهد شد؛ لذا جرأت مباهله نكردند و استدعاى مسالمه و مصالحه نموده و بنا شد كه هر سال جِزيه دهند. پس حضرت به امر الهى قبول فرموده، نفرين نكرده و جزيه قرار داد.
محمديان با اشاره به اينكه اين مختصرِ قضیّه است و علماى شيعه و سنّى آن را ضبط نمودهاند و فوايد بىشمار و فضايل بسيار از براى اهل بيت آن حضرت به خصوص براى اميرالمؤمنين(ع) از اين واقعه استنباط نموده اند، خاطرنشان كرد: زمخشرى در كشّاف و محمّد بن طلحه شافعى در مطالب السّؤول به بسيارى از آن اشاره نمودهاند و نيز از جمله امورى كه در اين روز واقع شده و باعث مزيد فضل آن گشته، آن است كه حضرت امير المؤمنين(ع) در اين روز انگشتر خود را به سائل بخشيد در حال نماز و آيه كريمه (إنَّما وَلِیُّكُمُ اللّهُ) كه نصّ صريح بر امامت اوست نازل شد و امامت آن حضرت بر اصحاب بصيرت هويدا گرديد.
اين پژوهشگر علوم دينی با اشاره به اينكه ما مفتخريم كه پيروان آخرين پيامبر(ص) هستيم؛ آخرين پيامبر كه رحمة للعالمين است و مبنای باورهايش حكمت، موعظه حسنه و جدال احسن ... است و مفتخريم كه پيروان حق و حقيقت و راستی شدهايم، با مناظره دلهايمان نخواهد لرزيد، تصريح كرد: فخر دانشمندان تاريخ جعفر بن محمد صادق(ع)، از ماست و به ما آموخته است كه چگونه به دفاع از خويش بپردازيم و چگونه احتجاج بورزيم؛ ما مفتخريم كه پرچمدار منطق توحيدی، علی بن موسی الرضا(ع) از ماست و به ما آموخته است كه چگونه روياروی اصحاب اديان بنشينيم و از زبان دليل و برهان بهره بجوييم؛ به تعبیر بهتر پيروان آخرين پيامبر(ص)، پيروان دين كامل الهی هستند و از بهانهتراشیها و دروغپراكنیها نخواهند هراسيد.
محمديان اضافه كرد: روز بيست و چهارم ذی الحجّه، روز مباهله پيامبر(ص) با مسيحيان نجران است كه در نزد مسلمانان، اهميت خاصّی دارد؛ چرا كه گواه حقانيت و درستی دعوت پيامبر(ص) و عظمت شأن اهل بيت مكرّم اوست كه در اين راستا در اين روز خواندن زيارت اميرالمؤمنين(ع) به ويژه زيارت جامعه، احسان به فقرا و محرومان به تأسّی از مولی الموحدين علی(ع) كه در ركوع نمازش به نيازمند احسان فرمود، سفارش شده است.
