به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، حجتالاسلام والمسلمين حبيبالله سراقی، معاون تحقيق و پژوهش دارالقرآن شهرستان اسلامشهر در اين نشست به شرح و تفسير حكمت 46 از كتاب نهجالبلاغه پرداخت و گفت: اميرمؤمنان(ع) در اين حكمت به دو نكته مهم میپردازد، پشيمانی از گناه و ديگری عجب و خودپسندی كه پشيمانی از گناه همان توبه است و در لغت به معنای بازگشت و در اصطلاح به معنای بازگشت از گناه تعبير شده است.
وی در ادامه بيانات خود به شرايط توبه از ديدگاه آيتالله مظاهری پرداخت و افزود: ايشان شرايط توبه را برگرفته از متن آيات قرآن و در سوره نساء، چهار شرط برای توبه بيان كردند كه عبارت است از: كار زشتی را كه انجام داده، از روی جهل و نادانی باشد، توبه خود را به تأخير نيندازد، قبل از اينكه مرگ او فرارسد توبه كند و توبه بعد از مرگ پذيرفته نمیشود.
حجتالاسلام سراقی درباره تشريح موارد مذكور از قول آيتالله مظاهری به اولين شرط توبه اشاره كرد: كه گناه در اثر طغيان يكی از غرائض و تسلط هوی و هوس موجب میشود انسان معرفت خود را از دست بدهد، در اين حالت گناه بر انسان غالب میشود و عقل را ضايع میكند، قرآن اين حالت را جهل ناميده است.
معاون تحقيق و پژوهش دارالقرآن شهرستان اسلامشهر در باب دومين شرط توبه، بيان كرد: گاهی حالت پشيمانی از گناه در درون انسان ايجاد نمیشود و در اين حالت فرد توبه كردن از گناه را به آينده واگذار میكند كه تأخير در توبه و بیاعتنايی به زشتی گناه موجب عادت انسان به گناه میشود.
حجتالاسلام سراقی در مورد سومين و چهارمين شرط از شرايط توبه در سوره نساء، تصريح كرد: گاهی انسان به دليل ايمان از گناه پشيمان میشود و توبه میكند ولی گاهی پشيمانی از گناه در اثر ايمان نيست، بلكه به دليل فرار از كيفر و عقاب است.
وی اظهار كرد: فرد گنهكار اگر در شرايط ترس از كيفر و عقاب نباشد باز نيز به دوران سابق خود باز میشود و سپس در رابطه با توبه بعد از مرگ، انسان گنهكار در هنگام مرگ و بريدن از اين جهان پردههای غرور و غفلت از مقابل ديدگانش كنار میرود و گناهانی را كه در گذشته مرتكب شده است را مشاهده میكند و در آن لحظه به خداوند میگويد «پرودگارا مرا به دنيا باز گردان تا شايد گذشته خويش را جبران كنم و عمل صالح انجام دهم» در حالی كه اين سخن گوينده هرگز تحقق نمیپذيرد.
سراقی در پايان به شش شرط توبه از ديدگاه اميرمؤمنان(ع) پرداخت و گفت: شرايط توبه از ديدگاه حضرت علی(ع) بر شش معنا واقع میشود، اول پشيمانی بر گذشته، دوم عزم بر عدم تكرار گناه، سوم ادای حق مخلوق، چهارم روی آوری به عباداتی كه ضايع شده است، پنجم آب كردن گوشتی كه با حرام برتن روييده و ششم، چشاندن رنج طاعت به جسم همچنان كه شيرينی گناه را چشيده است.