فروبردن خشم؛ مهمترین درس مکتب امام موسیبن جعفر(ع) برای جوانان
گروه اندیشه: تواضع، صبر، کظم غیظ، مدارا، مهربانی و دلسوزی از صفات شاخص امام موسیبن جعفر(ع) است، کظم غیظ یا فرو بردن خشم مهمترین درس مکتب آن حضرت برای نسل جوان است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، حضرت امام موسیبن جعفر(ع) ملقب به «کاظم» در هفتم ماه صفر سال 128 هجری در ابوا متولد شد. این امام همام به کنیه «ابوالحسن» و «ابوابراهیم» معروف بوده است. شیعیان و دوستداران به این امام همام لقب «بابالحوائج» دادهاند.
دوران امامت امام هفتم حضرت موسیبن جعفر(ع) مقارن بود با سالهای آخر خلافت منصور عباسی و در دوره خلافت هادی و سیزده سال از دوران خلافت هارون که سختترین دوران عمر آن حضرت بهشمار است.
امام موسی کاظم(ع) از حدود 21 سالگی بر اثر وصیت پدر بزرگوار و امر خداوند متعال به مقام بلند امامت رسید و زمان امامت آن حضرت سی و پنج سال و اندکی بود و مدت امامت آن حضرت از همه ائمه بیشتر بوده است، البته غیر از حضرت ولی عصر(عج).
صفات ظاهری و باطنی امام موسی کاظم(ع)
حضرت کاظم(ع) به تصدیق همه مورخان، به زهد و عبادت بسیار معروف بوده است. موسیبن جعفر(ع) از عبادت و سختکوشی به «عبد صالح» معروف و در سخاوت و بخشندگی مانند نیاکان بزرگوار خود بود.
امام موسی کاظم(ع) نسبت به زن و فرزندان و زیردستان بسیار با عاطفه و مهربان بود. همیشه در اندیشه فقرا و بیچارگان بود، و پنهان و آشکار به آنها کمک میکرد. برخی از فقرای مدینه او را شناخته بودند اما بعضی - پس از تبعید حضرت از مدینه به بغداد - به کرم و بزرگواریش پی بردند و آن وجود عزیز را شناختند.
امام کاظم(ع) به تلاوت قرآن مجید انس زیادی داشت. قرآن را با صدایی حزین و خوش تلاوت میکرد آنچنانکه مردم در اطراف خانه آن حضرت گرد میآمدند و از روی شوق و رقت گریه میکردند.
امام کاظم(ع) در سنگر تعلیم حقایق و مبارزه
نشر فقه جعفری و اخلاق و تفسیر و کلام که از زمان حضرت صادق(ع) و پیش از آن در زمان امام محمد باقر(ع) آغاز و عملی شده بود، در زمان حضرت امام موسی کاظم(ع) نیز به پیروی از سیره نیاکان بزرگوارش همچنان ادامه داشت، تا مردم بیش از پیش به خط مستقیم امامت و حقایق مکتب جعفری آشنا گردند و این مشعل فروزان را از ورای اعصار و قرون به آیندگان برسانند.
خلفای عباسی بنا به روش ستمگرانه و زیادهروی در عیش و عشرت، همیشه درصدد نابودی بنیهاشم بودند تا اولاد علی(ع) را با داشتن علم و سیادت از صحنه سیاست و تعلیم و ارشاد کنار زنند و دست آنها را از کارهای کشور اسلامی کوتاه کنند.
اینان برای اجراء این مقصود پلید کارها کردند، از جمله چند تن از شاگردان مکتب جعفری را تشویق کردند تا مکتبی در برابر مکتب جعفری ایجاد کنند و به حمایتشان پرداختند. بدین طریق مذاهب حنفی ، مالکی، حنبلی و شافعی هر کدام با راه و روش خاص فقهی پایهریزی شد.
در سالهای آخر خلافت منصور دوانیقی که مصادف با نخستین سالهای امامت حضرت موسیبن جعفر(ع) بود بسیاری از سادات شورشی - که نوعاً از عالمان و شجاعان و متقیان و حقطلبان اهل بیت پیامبر(ص) بودند و با امامان نسبت نزدیک داشتند - شهید شدند . حضرت موسیبن جعفر(ع) را هرگز در چنین وضعی و با دیدن و شنیدن آن همه مناظر دردناک و ظلمهای بسیار، آرامشی نبود. امام به روشنی میدید که خلفای ستمگر در پی تباه کردن و از بین بردن اصول اسلامی و انسانیاند.
امام کاظم(ع) سالها مورد اذیت و آزار و تعقیب و زجر بود، و در مدتی که از 4 سال تا 14 سال نوشتهاند تحتنظر و در تبعید و زندانها و تک سلولها و سیاهچالههای بغداد - در غل و زنجیر - به سر میبرد.
امام موسیبن جعفر(ع) بی آنکه - در مراقبت از دستگاه جبار هارونی - بیمی بهدل راه دهد به خاندان و بازماندگان سادات رسیدگی میکرد و از گردآوری و حفظ آنان و جهت دادن به بقایای آنان غفلت نداشت.
آن زمان که امام(ع) در مدینه بود، هارون کسانی را بر حضرت گماشته بود تا از آنچه در گوشه و کنار خانه امام(ع) میگذرد، وی را آگاه کنند. هارون از محبوبیت بسیار و معنویت نافذ امام(ع) سخت بیمناک بود. چنانکه نوشتهاند هارون، درباره امام موسی بن جعفر(ع) میگفت: «میترسم فتنهای برپا کند که خونها ریخته شود».
شهادت امام موسی کاظم(ع)
امام موسی کاظم(ع) در سال 183هجری در سن 55 سالگی بهدست مردی ستمکار به نام «سندی بن شاهک» و به دستور هارون مسموم و شهید شد.
هارون با توجه به شخصیت والای موسیبن جعفر(ع) پس از درگذشت و شهادت امام نیز اصرار داشت تا مردم این خلاف حقیقت را بپذیرند که حضرت موسیبن جعفر (ع) مسموم نشده بلکه به مرگ طبیعی از دنیا رفته است، اما حقیقت هرگز پنهان نمیماند.
بدن مطهر آن امام بزرگوار را در مقابر قریش - در نزدیکی بغداد - به خاک سپردند و از آن زمان آن آرامگاه عظمت و جلال پیدا کرد و مورد توجه خاص واقع گردید و شهر کاظمین از آن روز بنا شد و روی به آبادی گذاشت.
زنان و فرزندان حضرت موسیبن جعفر(ع)
تعداد زوجات حضرت موسیبن جعفر(ع) روشن نیست. بیشتر آنها از کنیزان بودند که اسیر شده و حضرت موسی کاظم(ع) آنها را میخریدند و آزاد کرده یا عقد میبستند. نخستین زوجه آن حضرت «تکتم» یا «حمیده» یا «نجمه» دارای تقوا و فضیلت بوده و زنی بسیار عفیفه و بزرگوار و مادر امام هشتم شیعیان حضرت رضا(ع) است.
فرزندان حضرت موسی بن جعفر را 37 تن نوشتهاند: 19 پسر و 18 دختر که ارشد آنها حضرت علیبن موسیالرضا(ع) وصی و امام بعد از آن امام بزرگوار بوده است. حضرت احمدبن موسی(شاهچراغ) که در شیراز مدفون است. حضرت محمدبن موسی(ع) نیز که در شیراز مدفون است. حضرت حمزه بن موسی که در ری مدفون است. از دختران آن حضرت، حضرت فاطمه معصومه(س) در قم مدفون است و قبه و بارگاهی باعظمت دارد. سایر اولاد و سادات موسوی هریک مشعلدار علم و تقوا در زمان خود بودهاند، که در گوشه و کنار ایران و کشورهای اسلامی پراکنده شده و در همانجا مدفون گردیدهاند، روحشان شاد باد.
حجتالاسلام یوسفی، مسئول طرح صالحین سپاه ناحیه خرمآباد در گفتوگو با خبرنگار ایکنا با تبریک ولادت امام موسی کاظم(ع) فروبردن خشم را مهمترین درس مکتب امام موسیبن جعفر(ع) برای نسل جوان بیان کرد و گفت: تواضع، صبر، کظم غیظ، مدارا، مهربانی و دلسوزی از صفات شاخص امام موسیبن جعفر(ع) است، کظم غیظ یا فرو بردن خشم مهمترین درس مکتب آن حضرت برای نسل جوان است.
وی با تأکید بر اهمیت مسائل اخلاقی در برنامهها و سیره امام موسیبن جعفر(ع) اظهار کرد: در روایتی ایشان میفرمایند: هرگز کسی مؤمن نمیشود مگر زمانیکه بلا را نعمت و آسایش را مصیبت بداند، این روایت نشان میدهد که انسان باید مدام خود را در معرض امتحان و ابتلا قرار دهد.
مسئول طرح صالحین سپاه ناحیه خرمآباد با اشاره به اینکه کظم غیظ یا فرو بردن خشم مهمترین درس مکتب موسیبن جعفر(ع) برای نسل جوان است در مورد درجه علمی امام موسی بن جعفر(ع)، افزود: جایگاه تمام ائمه(ع) به لحاظ علمی تثبیت شده است و همه مراحل علم را طی کردهاند اما به لحاظ نشر و ترویج علم در دوران خود هر یک از ائمه(ع) در فضا و شرایط متفاوتی قرار دارند.
وی ادامه داد: برای نمونه امام موسیبن جعفر(ع) بیش از 14 سال را در زندانهای هارون الرشید گذراند؛ بنابراین ایشان توانستند برنامهها و کلامشان را توسط شاگردان و شیعیان خاصشان به اطلاع مردم برسانند.
وی درباره آثار برجای مانده از امام موسیبن جعفر(ع) گفت:عمده روایات باقیمانده از ایشان در باب مباحث اخلاقی و احکام اعتقادی است، برای نمونه در کتاب وسایلالشیعه بسیاری از این روایات با عنوان عبدصالح یا ابوالحسن از القاب امام موسیبن جعفر(ع) بیان شده است، برخی از آثار نیز درباره ایشان است و میتوان برای درک مباحث و اندیشههای امام موسیبن جعفر(ع) از آنها بهرهمند شد.
مسئول طرح صالحین سپاه ناحیه خرمآباد درباره نحوه شهادت امام موسیبن جعفر(ع) عنوان کرد: سندی بن شاهک به دستور هارونالرشید امام موسیبن جعفر(ع) را با رطب زهرآلود مسموم کرد.
