حل مشکل ازدواج؛ نیازمند الگوسازی و سیاستگذاری کلان
کانون خبرنگاران نبأ: رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، نظریهپردازی دینی، مدلسازی علمی جامع و سیاستگذاری کلان را سه امر مهم برای موفقیت در عرصه مسائل اجتماعی برشمرد.
حجتالاسلام احمد مبلغی در نشستی علمی بیان کرد: در مسائل اجتماعی مانند ازدواج باید مختصات و مشخصات مسائل اجتماعی معاصر را در نظر بگیریم و صرفا به توصیه های کم خاصیت بسنده نکنیم.
مدل و الگوسازی اسلامی
وی اظهار کرد: در زمینه مسائل اجتماعی همچون ازدواج، باید مدلسازی روی آورد، مدلی که بتواند بین ازدواج و پیشرفت، سازگاری ایجاد کند؛ یعنی باید بتوان الگویی ارائه کرد که از یک طرف ازدواج به صورت آسان انجام بپذیرید و از سوی دیگر مسیر پیشرفت مادی، اقتصادی و علمی جامعه هم تضمین شود.
حجتالاسلام مبلغی اظهار کرد: گاهی فرد به بهانه تحصیل و پیشرفت به سمت ازدواج نمی رود در حالی که این اقدام موجب وارد شدن آسیب به نسل کنونی میشود. گاه هم مدیریت یک جامعه حاضر نیست موجبات استقرار ازدواج را به صورت فعال در جامعه به بهانه پیشرفت اقتصادی جامعه فراهم آورد.در حالی که ما باید بین پیشرفت جامعه و سلامت،حفظ وتداوم نسل نیز برنامه ریزی کنیم نتیجه آن می شود که ما به شدت نیازمند تنظیم و تعریف الگویی هستیم که بین این دو جمع نماید. مبنای چنین ضرورتی آن است که اصولا پیشرفت برای نسل است واگر نسل آسیب ببیند پیشرفت معنای چندانی در برندارد.
سیاستگذاری در امور اجتماعی
وی سیاستگذاری را نیز بسیار مهم دانست و گفت: بدون سیاستگذاری نمیتوان در مسیر تحقق بخشیدن به الگوی ایجاد پیشرفت و سلامت نسل تلاش کرد. حوزویان، دانشگاهیان و سیاستگذاران باید دست به دست هم دهند تا زمینه برای رفع بسیاری از معضلات اجتماعی از جمله ازدواج فراهم کنند. رفع مشکل ازدواج صرفا با نشست و برخواست ها و توصیه کردن انجام نمی شود نیاز به کار اساسی از خاستگاه دین، علوم دانشگاهی وسیاست گذاری دارد و باید طبیعت مسائل اجتماعی را شناخت تا بتوان از پس آن درآمد.
جهانی شدن شبکهای مسائل اجتماعی
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با اشاره به پدیده جهانی شدن و تاثیرهای فرامرزی آن گفت: امروز شاهد روابط شبکه ای، تداخلی و تعامل فی مابین مسائل اجتماعی هستیم این وضعیت شبکهای گاه از مرزهای یک ملت و کشور و قومیت فراتر میرود و حالتی جهانی به خود میگیرد. امروز نگاههایی که نسبت به ازدواج در سطح جهان مطرح است در کشور ما نیز تاثیر میگذارد ما نمیتوانیم در پارهای از ابعاد ازدواج منفصل و منقطع از جهان هستیم، البته این به معنای آن نیست که مسائل درون کشوری نداشته باشیم وحوزه تاثیرگذاری را در مواردی محدود نکنیم، اینها باید باشد ولی نمیتوان انتظار داشت که یک انقطاع کامل از آنچه در جهان می گذرد اتفاق افتد.
استاد حوزه علمیه قم بیان کرد: امروز بسیاری از مسائل از حالت فردی و تک حوزهای خارج و به صورت چند حوزهای، شبکهای و جهانی شدهاند، بنابراین خط و ربط های شبکهای و تداخل گونه مسائل اجتماعی، گاهی فراتر از یک دامنه محدود، ابعاد جهانی پیدا می کند.
ارتباط ازدواج با مسائل اجتماعی و اقتصادی
وی یادآور شد: امروز دیگر تشویق جوانان برای ازدواج با توصیه کافی نیست، چرا بخش عمده ای از امر ازدواج خارج از اراده فرد به حوزه های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی گره خورده است.
حجتالاسلام مبلغی فروپاشی مرزها را از خصلتهای جهانی شدن ذکر کرد و گفت: هنر ما در عصر جهانی شدن و برداشته شدن مرزها، باید این باشد که خود را به کنش گرانی فعال در چارچوب ارزشهای اسلامی و انسانی بدل کنیم. نباید در فضای جهانی شدن به عناصر منفعلی تبدیل شویم که هیچ راهی بجز بستن مرزها فرا روی خود تعریف نکنیم. برای موفقیت در یک امر اجتماعی، باید مختصات و مشخصات معاصر آن را در نظر بگیریم و صرفا به توصیههای کم خاصیت مبادرت نورزیم.
نظریه پردازی دینی در حوزه مسائل اجتماعی
وی نظریه پردازی دینی در مورد مسائل اجتماعی را مورد تاکید قرار داد وگفت: با وجودی که دین توانایی پاسخگویی به مسائل کلان اجتماعی را دارد، ولی ما متاسفانه در ارتباط با ازدواج، از فقر نظریه پردازی دینی رنج می بریم. نظریه پردازی دینی را در امر ازدواج باید در چند زمینه از جمله شادی، عشق، زندگی و... که ارتباط نزدیکی با ازدواج دارند، مورد توجه قرار دهیم، تا زمانی که دیدگاه اسلام در مورد این مباحث مشخص نکرده باشیم و آن را در فضای بینابین و برزخی نگه داریم، چنین نگاهی نمی تواند به سمت تعریف ازدواج راه پیدا کند. رهبر معظم انقلاب همیشه در سطح کلان فرمایشات خوبی را ارائه کرده اند و جامعه باید در این مسیر به صورت جدی گام برداریم.
حجتالاسلام مبلغی با اشاره به اینکه ازدواج و عشق و شادی با هم گره خوردهاند، گفت: باید مشخص کنیم نظر اسلام نسبت به عشق و شادی چیست؟ تا زمانی که این امور روشن نباشد در باب ازدواج نمی توانیم تعریفی دقیقی داشته باشیم، در حالی که ما در این زمینه آیات، روایات و احادیثی فراوانی داریم که می توان با مراجعه به آنها، برخی مسائل را مشخص کنیم. ما همچنین نیازمند نظریه دینی در باب زندگی هستیم، انسان با زندگی وارد یک مرحله جدیدی می شود و چنانکه گویی زندگی با ازدواج آغاز می شود تا قبل از ازدواج، گویا زندگی نیست. باید نگاه اسلام در باب زندگی را نیز روشن کنیم.
وی به عنوان نمونه گفت: در ادبیات دینی «عیش قار» را داریم است، ازدواج زندگی را مستقر و پایدار می کند تا مادامی که انسان ازدواج نکند در وضعیت غیر مستقر قرار دارد، عیش برقرار، به این معناست که اسلام می خواهد زندگی دوام پیدا کند و در آیه کَانَتْ آمِنَةً مُّطْمَئِنَّةً یَأْتِیهَا رِزْقُهَا رَغَدًا...، نیز می خواهد زندگی با سختی و رنج همراه نباشد. باید از خاستگاه دین توضیح دهیم که ازدواج صرف شروع به زندگی نیست بلکه افزون بر این آغازیدن لازم است که به سمت یک زندگی پایدار و بدون رغد و تلخی به پیش رفت.
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس گفت: اگر چه بخشی از ازدواج به خود زوجین مربوط می گردد و باعث سکون و آرامش آنها میشود و زندگی را برای آنها معنا و خوف را از آنها دور می کند و لذت را جایگزین هرگونه اضطراب می نماید ولی در عین حال امروزه تداوم ازدواج در گرو وضعیت های اجتماعی و سیاستگذاری در اجتماع است. به این معنا که این جامعه است که باید اسباب زندگی «رغد» (زندگی گوارا و بی تعب) را فراهم آورد و عیش قار ( مستقر و قابل تداوم) را ایجاد کند.
وی با بیان اینکه باید نگاه خود به زندگی را را مطابق دستورات اسلام تعریف کنیم، افزود: دانشگاهیان که بخش های زیادی از نگاه های موضوع شناسی و دقت در ماهیت اجتماعی متوجه آنها می باشد باید یک نوع همکاری جدی با حوزه داشته باشند و پدیده ها و پدیدارها را شناسایی و راهکار ارائه دهند.
خبرنگار: جلال بیطرفان
