
انقلاب اسلامی ایران یکی از مهمترین حرکتهای اجتماعی است که نقش زنان چه پیش از انقلاب و چه پس از آن حائز اهمیت است تا آنجا که از سـوی خبرگزاریها و تحلیلگران، انقلاب اسلامی انقلاب چادرها نام گرفت.
در دوران قبل از انقلاب اسلامی زنان ابزاری بودند که پیشرفت آنان بهمعنای تنوع ظاهری و همسان با مدهای رایج و ارضای غرایز شهوانی جنس مخالف البته در لوای عناوین زیبا و آراسته همچون آزادی زنان یا زن مترقی به متن جامعه تزریق میشد.
وضعیت زنان در زمان رژیم طاغوت مانند زنان جاهلیت بود و در آن زمان، مقام معنوی زنان نادیده گرفته شده و تا حد یک کالای مادی تنزل پیدا کرد. اما زنان مسلمان ایران با بهرهگیری از تعالیم روحبخش اسلام در مقابل کشف حجاب و وضعیت غیراسلامی زمان محمدرضا شاه پهلوی کمر همت بستند و بهاستقبال خطر رفتند و انقلاب اسلامی ایران روح تازهای در بطن جامعه زنان دمید گویی آنها دوباره متولد شدند.
اسلام برخلاف جـوامع و تمدن جاهلـی که زنان را حقیر، ضعیف و دون شمرده و آنان رادر خـدمت ابتذال و فساد گـرفته بـود به زنان شخصیتـی باکرامت و مقامی والا بخشید.
زنان نقش بسیار مهمی در پرورش نهضت اسلامی ایفا کرده و بیگمان در مواردی نقش سنگینتر و مؤثرتری را نسبت به مردان در جریان مبارزات داشتند.
اهمیت حضور زنان در مبارزات زمانی آشکار میشود که به این نکته مهم اشاره کنیم که زنان نهتنها در برخی موارد در صحنه مبارزه حضور جدی و فعال داشته و خود در خط مقدم مبارزه حاضر میشدند بلکه مشوق اصلی مردان و همسران خویش برای شرکت در این مبارزه به حساب میآمدند. نقش مؤثر دیگر آنان تربیت فرزندان صالح برای ادامه راه و آینده نهضت اسلامی بود که از اهمیت ویژهای برخوردار است. درجریان پیروزی انقلاب اسلامی بیشترین مشکلات متوجه همسران مبارزان بود.
امام خمینی(ره) در مورد نقش زنان در پیروزی انقلاب اسلامی فرمودند «ما نهضت خودمان را مدیون زنها میدانیم، مردها به طبع زنها در خیابانها میریختند، زنها مردان را تشویق میکردند، خودشان در صفهای جلو بودند، زن همچون یک موجودی است که میتواند یک قدرت لایزال، یک قدرت شیطانی را بکشد».
با پیروزی انقلاب اسلامی، تحول شگفتی در نحوه نگرش و جایگاه زن در جامعه اتفاق افتاد. تحولی که بیشک در پرتو تعالیم عالی و نورانی اسلام ناب محمدی( ص) حاصل شد.
در تفکر اسلامی زن بهعنوان موجودی که همزمان میتواند سه نقش بسیار مهم همسری، مادری و عنصر مؤثر اجتماعی را به اتفاق ایفا کند مورد نظر است و به دلیل همین تفکر است که نهضتی همچون انقلاب اسلامی توانست بدون امکانات مادی بر رژیم قدرتمند طاغوت غلبه کند.
نگاه معنوی و الهی به زن و در نظر گرفتن ارزشهای والای این گوهر راه را برای پیشرفت و تعالی حقیقی زنان هموار کرد. در تمدن اسلامی آن قدر زنان برجسته، مهم و تأثیرگذار وجود دارند که حتی میتوان گفت بدون حضور برخی از آنان، تاریخ و تمدن اسلامی ممکن بود مسیری دیگر را طی میکرد.
حضرت خدیجه(س)، حضرت فاطمه(س)، حضرت زینب(س) و بسیاری دیگر از زنان صدر اسلام کسانی بودند که به نوبهی خود سهم زیادی در تاریخ اسلام ایفا کردهاند.
در سالهای اخیر زنان مسلمان در کشورهای دیگر و در جریان بیداری اسلامی حضور زنان ایرانی را در انقلاب اسلامی الگو قرار دادند.
رجوع به تاریخ سی و چند ساله انقلاب اسلامی نیز مؤید کارکردهای بیبدیل اجتماعی ـ سیاسی زنان است که نقشهای مهمی در تظاهرات علیه رژیم پهلوی و پیروزی انقلاب اسلامی در دوران دفاع مقدس داشتهاند.
سعیده مجتهدی/استان مرکزی