ثروتی که عامل بالندگی شود از نگاه قرآن ارزش است

به گزارش کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی، رئیس ستاد اقامه نماز کشور در جلسه تفسیر قرآن کریم که با حضور جمعی از اعضای کانون‌های مساجد، جوانان، کسبه و اصناف در قم برگزار شد، گفت: حضور در راهپیمایی 22 بهمن‌ماه مصداق وعملوا الصالحات است که برای دوستان امیدآفرین و برای دشمنان بیم‌آفرین است.

وی با اشاره به آیات 80 و 81 سوره نحل، افزود: اسلام به شهرسازی، شهرداری، چهره شهر اسلامی، شکل بناها، خدمات عمومی شهرداری، اموال عمومی و بیت‌المال، دقت در استفاده و مصرف اموال عمومی نظر ویژه دارد. از پیامبر(ص) در کتاب مفاتیح‌الحیات(صفحه 538) آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی نقل شده است «شهرهایتان را به لحاظ مکان و نمای زیبا به گونه‌ای بسازید که چشم‌نواز بوده و چشم‌انداز داشته باشد». همچنین امیر مؤمنان(ع) در عهدنامه به مالک اشتر(نامه 53 نهج‌البلاغه) علت اهتمام و دقت در صرف اموال بیت‌المال را شرکت و سهامداری عمونی دانسته‌اند که نباید در اختیار افراد خاص قرار گیرد.

مفسر قرآن کریم مواردی همچون صدقه و کمک مالی برای رفع نیازهای مردم، وقف، حل تکدی‌گری و گدایی، آب‌رسانی و توزیع انرژی، ساخت و تجهیز و تکمیل مراکز فرهنگی و عبادی را به عنوان برخی از مصادیق خدمات عمومی دانست و اظهار کرد: صدقه سرمایه ایمان است. صدقه در همه زمان‌ها خوب و مؤثر است ولی در برخی زمان‌ها اثری ویژه دارد مثل صدقه آغاز صبح و شب، روز جمعه، ابتدای سفر، وقت افطار در ماه‌های رجب، شعبان و رمضان.

رئیس ستاد اقامه نماز کشور گفت: بر اساس آیه 131 سوره اعراف، آنان که به خدای سبحان و قضا و قدر الهی معتقد نیستند یا درک درستی از قضا و قدر الهی ندارند ناچار به خرافاتی مانند شانس خوب یا بد، نحوست و بد قدمی تن می‌دهند. اگر کسی در قلبش خطور کرد که فلان شخص بد قدم است یا فلان رخداد نحس است؛ کفاره اخلاقی این خطورها بر پایه حدیث نبوی توکل بر خداست.

قرائتی با بیان اینکه اسلام گدایی را خواری آشکار می‌شناسد، عنوان کرد: مسلمان باید عزت نفس خود را حفظ کند و به هیچ روی تن به ذلت و خواری ندهد. متدینان برای جلب رضای خداوند در زمان حیات خود بخشی از اموال خود را برای کارهای خیر و ماندگار از مالکیت خود جدا و آن را برای پشتوانه خدمات عمومی وقف می‌کنند.

وی ادامه داد: تأسیس مسجد و نمازخانه از مصادیق روشن باقیات صالحات است البته به شرط ساده و بی‌پیرایه بودن و نداشتن زمینه مزاحمت برای همسایگان. خانه خدا مهد یادآوری او و فراموشی غیر اوست؛ مناسب است در ساختن آن از هر چه که موجب توجه به غیر معبود و گرایش به آن است پرهیز شود.

این مفسر قرآن کریم با اشاره به اینکه از دیدگاه قرآن مالی که عامل رشد و بالندگی باشد ارزش است، گفت: رفاه اقتصادی جامعه در گرو دو عنصر محوری یعنی کوشش در تولید و قناعت در مصرف است. به تعبیر آیت‌الله‌العظمی جواد آملی در کتاب مفاتیح‌الحیات(ص 582)، کار، تولید و بهره‌رسانی ثروت مایه عزت مسلمانان است.

وی ادامه داد: غیر از عوامل طبیعی مثل کار و تولید، عوامل معنوی نیز در بهره‌آور سازی مال همچون صدقه، امانت‌داری، ازدواج، خوش‌رفتاری، تلاوت قرآن در محل کسب، نماز اول وقت، پرداخت خمس مال، انفاق و ... مؤثر هستند. حضرت رسول خدا(ص) در حدیثی فرمودند «بهترین درآمدها، سود حاصل از معامله نیکو و پاک است».

قرائتی کاهش روزی حلال، قحطی و کمبود، عدم پذیرش عبادات و دوری از رحمت الهی را از آثار درآمدهای فاسد برشمرد و گفت: از دیدگاه قرآن تجارت و کسب حلال باعث رفع اندوه و بی‌نیازی از دارایی مردم، افزایش خرد و همراهی با شهیدان در قیامت است. خدامحوری و آسان‌گیری در خرید و فروش، فریب ندادن و داشتن صداقت، پذیرش پشیمانی خریدار و سوگند نخوردن از اصول داد و ستد و کسب حلال است. سوگند زیاد گرچه به ظاهر رونق‌دهنده متاع است اما در حقیقت نابود‌کننده برکت است.

رئیس ستاد اقامه نماز کشور اظهار کرد: از دیدگاه قرآن اصناف تولیدی و توزیعی باید افزون بر مهارت و دانایی در پی تأمین نیاز مردم عصر خود باشند تا از این رهگذر هم مشتری جلب کنند و هم خدمتی به بندگان خدا کنند. از دور سر دوانی مردم و خلف وعده به آنان و به تأخیر انداختن کار مردم باید پرهیز کرد. مهارت و تخصص در کار، امانت در کار و علاقه‌مندی به کسی که برایش کار می‌کند از مواردی هستند که برای رونق کار نیاز است.

وی یادآور شد: در اسلام اصل اعتقاد است نه اقتصاد. مصرف در نگرش الهی حدود دارد که انسان را در رشد و تعالی فردی و جمعی یاری می‌دهد پس نه مصرف بخیلانه نه مصرف مسرفانه که هر دو باعث عدم استجابت دعا، فقر و محرومیت و منع از خودسازی می‌شود؛ اما معیشت معتدلانه همراه با قناعت که مورد تأیید قرآن و عترت است برکاتی دارد. قناعت کم مصرف کردن نیست درست مصرف کردن است.