ضعف ایمان؛ از دلایل اسراف/ سلب نعمت یکی از روشنترین آثار اقتصادی اسراف است
گروه اجتماعی: ضعف ایمان یکی از دلایل اسراف است؛ لذا شخصی که دچار اسراف میشود، بیتردید ایمان در قلب او، قوت نگرفته است. باور ندارد که اسراف، موجب هلاکت و از بین برنده، برکت است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، اسراف از هر نوعی که باشد، انسان را به نابودی میکشاند. قرآن کریم در آیه 28 سور غافر میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ لَا یَهْدِی مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ کَذَّابٌ؛ همانا خداوند، اسرافکار و دروغگو را هدایت نمیکند».
از سویی دیگر همچنان که اسراف از نظر شرعی حرام و ممنوع است، صرفهجویی، امری واجب و لازم است از اینرو مؤمنان باید به این دستور الهی عمل کنند و خلاصه اینکه مستجاب نشدن دعای اسرافکار، ایجاد فاصله طبقاتی، بیعدالتی در جامعه، ثروتاندوزی و تکاثر، عذاب و کیفر اخروی از دیگر آثار سوء اسراف است.
ضعف ایمان یکی از دلایل اسراف است؛ لذا شخصی که دچار اسراف میشود، بیتردید ایمان در قلب او، قوت نگرفته است. باور ندارد که اسراف، موجب هلاکت و از بین برنده، برکت است.
خداوند شخص مُسرف را دشمن میدارد و جای او در جهنم است، همانطور که در آیه 43 سوره غافر میفرماید: «لَا جَرَمَ أَنَّمَا تَدْعُونَنِی إِلَیْهِ لَیْسَ لَهُ دَعْوَةٌ فِی الدُّنْیَا وَلَا فِی الْآخِرَةِ وَأَنَّ مَرَدَّنَا إِلَى اللَّهِ وَأَنَّ الْمُسْرِفِینَ هُمْ أَصْحَابُ النَّارِ؛ آنچه مرا به سوى آن دعوت مىکنید به ناچار نه در دنیا و نه در آخرت [درخور] خواندن نیست و در حقیقت برگشت ما بهسوى خداست و افراطگران همدمان آتشند».
شخص اسرافکننده، گمان میکند که هرچه پوشاک، خوراک و وسایل زندگیاش در حد عالی باشد، از ارزش و مقام بهتری در اجتماع و برابر سایران برخوردار است، در حالیکه اینطور نیست، پیامبر اکرم(ص) فرمود: علامت مسرف آن است که به کارهای باطل مینازد و فخر میفروشد و آنچه فراخور حالش نیست، میخورد.
ریا و تظاهر
انسان اسرافکار برای نشاندادن خود، یکسری خرجهای دهانپرکن، بذل و بخششهای بیمورد که نه خود و نه دیگران نیازی به آن دارند، انجام میدهد تا فقط به چشم بیاید و دیگران از او تعریف کنند، در حالیکه در روایت آمده است: اسراف، کار شیطانی است نه کار خدایی.
تجملگرایی و تجملپرستی یکی دیگر از دلایل اسراف است. گاهی شخص امکانات، خوراک و پوشاک دارد؛ اما هر چیز جدید و زیبای دیگر را میبیند، میخرد. دلبستگی به دنیا دارد، در حالیکه در دین اسلام دلبستگی به دنیا، ریشه همه گناهان ذکر شده است.
گاهی هم شخصی بر اثر تحت تأثیر قرارگرفتن دوستان و محیط اطراف خود و الگوبرداری از زندگی آنان، دچار اسراف میشود. چشم و همچشمی نیز یکی از عوامل مهم اسراف است و شخص را وادار میکند برای اینکار برابر دیگران، خودی نشان دهد و به اصطلاح عرض اندامی کند، دچار اسراف میشود و متأسفانه این کار نیز مایه مباهات و افتخار او است.
براساس تصریح قرآن کریم شخص اسرافکار، مفسد است؛ برای اینکه هم به خودش ستم میکند و هم به مردم وقتی بیش ازحد مصرف میکند؛ یعنی آن زیادی را مالک نیست و حق مصرف ندارد.
مورد خشم الهی واقع شدن
شخص مسرف، مورد خشم و غضب خدا است؛ اسرافکار چون تعادل و توازن اقتصادی جامعه را برهم میریزد، از رحمت الهی بهدور و گرفتار خشم خدا میشود؛ همانگونه که در آیه 141 سوره مبارکه انعام، آمده است: «وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ؛ خداوند، اسراف کاران را دوست ندارد» و امام صادق نیز فرمود: اسراف، امری است که مورد غضب خداست، بنابراین، یکی از آثار سوء اسراف، خشم الهی است.
محرومیت از هدایت پروردگار
اسراف یک بیماری و انحراف اجتماعی است که سبب هلاکت و محرومیت میشود، مهمترین اثر اسراف، برهم زدن تعادل صحیح زندگی و اقتصاد است.
حجتالاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی، نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه خرمآباد در گفتوگو با خبرنگار ایکنا با اشاره به نامگذاری سال بهنام اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی، گفت: رهبر معظم انقلاب همواره بر مسئله اقتصاد تأکید داشتهاند و موضوع اقتصاد مقاومتی نیز بسیار گسترده است.
وی با بیان اینکه دو موضوع مهم مانعی برابر اجرای اقتصاد مقاومتی است، تصریح کرد: اسراف در زندگی و قاچاق کالا و ارز دو موضوعی هستند که مانعی در برابر توسعه اقتصاد کشور به شمار می روند.
حجتالاسلام میرعمادی با تأکید بر اینکه اسراف در غذا، لباس، انرژی و ... با اقتصاد مقاومتی هماهنگ نیست، اضافه کرد: قاچاق کالا و ارز نیز ضربه بزرگی بر پیکره اقتصاد زده است.
مسئولان بهطور جدی در مبارزه با قاچاق کالا وارد شوند
نماینده ولی فقیه در استان لرستان و امام جمعه خرمآباد با اشاره به اینکه تا زمانیکه پدیده قاچاق باشد اقتصاد رونق نمییابد، گفت: تا زمانیکه قاچاق کالا و ارز باشد به استقلال اقتصادی نمیرسیم.
حجت الاسلام میرعمادی با بیان اینکه بهوسیله قاچاق کالا فرهنگ مصرفگرایی ما روز به روز بیشتر میشود، تصریح کرد: همچنین این امر باعث ورود کالاهای نامناسبی از جمله مشروبات، ماهواره و ... به داخل کشور میشود.
وی با تاکید بر اینکه اگر میخواهیم در راستای اقتصاد مقاومتی حرکت کنیم مسئولان باید بهطور جدی در قضیه مبارزه با قاچاق وارد شوند، افزود: مردم نیز باید جلوی اسراف را بگیرند.
دوری از اسراف یکی از اصول اخلاق اقتصادی است
حجتالاسلام میرعمادی با اشاره به دوری از اسراف بهعنوان یکی از اصول اقتصاد اسلامی افزود: یکی از اصول اخلاق اقتصادی صرفهجویی و دوری از اسراف و تبذیر است که یک اصل محکم اسلامی و از پایههای مهم اقتصاد اسلامی است.
وی افزود: در منابع دینی ما از دو واژه اسراف و تبذیر سخن به میان آمده است و فرق میان اسراف و تبذیر در این است که اسراف بهمعنای خارج شدن از حد اعتدال و زیادهروی و هرگونه اتلاف و تجاوز از حد طبیعی را گویند، مثل پوشیدن لباس گرانقیمت، اما واژه تبذیر، به معنای ریخت و پاش است که موجب تضییع و اتلاف مال میشود، مثل اینکه برای دو نفر مهمان، غذای 10 نفر تدارک دیده شود و مابقی آن تلف شود.
نماینده ولیفقیه در لرستان ادامه داد: از بین رفتن برکت و گرفتار شدن در فقر و از بین رفتن برکت از سفره بندگان خدا و سلب نعمت از آنان از روشنترین آثار اقتصادی اسراف است، پیامبر اکرم(ص) فرمود: هر کس در زندگی میانهروی کند، خداوند او را نعمت میدهد و هرکس زیادهروی و اسراف کند، خداوند او را از نعمتهای خود بینصیب سازد و امیرالمؤمنین امام علی(ع) فرمود: ولخرجی، عامل فقر است.
اسراف از دیدگاه آیات و روایات
حجتالاسلام میرعمادی در رابطه با اسراف از دیدگاه آیات و روایات، تصریح کرد: اسراف را زیادهروی در مصرف گویند، امام علی(ع) فرمود: هرچه از حد میانهروی بگذرد، اسراف است و نیز در حدیث دیگری فرمود: مصرف بیش از مقدار متعارف نیازها، اسراف است، همچنین خداوند متعال در آیه 31 سوره اعراف فرمود: «یَا بَنِی آدَمَ خُذُواْ زِینَتَکُمْ عِندَ کُلِّ مَسْجِدٍ وکُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ؛ بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید، همانا خداوند اسرافکاران را دوست ندارد».
نماینده ولی فقیه در لرستان با بیان اینکه اصل بهرهمندی از نعمتها و مواهب دنیوی مورد تأکید است، ولی اسراف و تبذیر مورد مذمت واقع شده، اظهار کرد: قرآن استفاده از زینت، خوردن و آشامیدن را مورد عنایت قرار داده و فرموده است: «قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَةَ اللّهِ الَّتِیَ أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالْطَّیِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِی لِلَّذِینَ آمَنُواْ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا خَالِصَةً یَوْمَ الْقِیَامَةِ کَذَلِکَ نُفَصِّلُ الآیَاتِ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ؛ بگو چهکسی حرام کرده زینتهایی که خداوند برای بندگان خود آفریده و روزی پاکیزهای که برای آنها است؟ بگو: اینها در زندگی مال مؤمنان است، هرچند دیگران هم استفاده میکنند؛ اما در روز قیامت، این نعمتها به صورت خالص برای مؤمنان خواهد بود».(اعراف/32).
حجتالاسلام میرعمادی ادامه داد: خداوند متعال در آیه 27 سوره اسراء، آیه 43 سوره غافر، آیه 9 سوره انبیاء و آیه 28 سوره غافر، در مذمت افراط گرایی مواردی را بیان فرموده است؛ لذا در اسلام استفاده کردن از نعمتها، زیباییهای طبیعت، انواع خوراکیها و پوشاکهای متناسب، نه تنها مجاز شمرده شده، بلکه به آن توصیه شده است و تنها چیزی که مذمت و نهی شده، اسراف است.
وی اسراف در مصرف آب، نان، برق و اموال عمومی را از مصادیق اسراف در جامعه دانست و افزود: از زیانبارترین اقسام اسراف، اسراف در اموال عمومی و بیتالمال است. حساسیت و اهمیت این موضوع به حدی است که امام علی(ع) به کارگزاران حکومت اسلامی خود دستور میدهد تا قلمهای خود را ریز تراش کنند و سطرها را نزدیک به هم بنویسند و هیچچیز زیادی ننویسند تا اسراف در اموال عمومی صورت نگیرد.
