شجاعت مردم تبریز در قیام ۲۹ بهمن، ارکان رژیم پهلوی را به لرزه درآورد

نجف قراچورلو، رئیس جهاد دانشگاهی آذربایجان شرقی در گفت‌‎وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی در تشریح قیام 29 بهمن تبریز اظهار کرد: مردم آذربایجان همواره در برهه‌های حساس تاریخ پیشتاز و زمان‌شناس بوده‌اند؛ در بهمن سال 56 نیز جامعه روحانیون تبریز طی اعلامیه‌ای به‎مناسبت چهلمین روز حادثه خونین و شهادت عده‌ای از فضلا و طلاب حوزه علمیه قم و اهالی آن، به‌منظور ابراز انزجار و اظهار تنفر از اعمال وحشیانه دشمنان دین و انسانیت و حمایت از حوزه مقدسه قم و پشتیبانی از مراجع عظام آن روزگار، حماسه قیام 29 بهمن تبریز را که به شهادت تاریخ، یکی ازاعمال جنایت‌کارانه رژیم پهلوی درطول تاریخ حکومتش محسوب می‌شود، آفریدند و با تقدیم 14 شهید والامقام به ساحت مقدس دین اسلام، در تاریخ این سرزمین جاودانه شدند.

وی ادامه داد: قیام آگاهانه مردم تبریز ازچندین جهت اهمیت فراوانی در پیروزی انقلاب اسلامی داشت که می‌توان به برملاشدن چهره ضدمردمی رژیم پهلوی بیش از هرزمان دیگر، حضور چشمگیر جوانان دانشجو در جریان این واقعه، حضور گسترده روحانیت و سازماندهی اعتراضات مردمی توسط آنان، استفاده از مراسم چهلم شهدا برای نشان دادن اوج اعتراض و صدای انقلاب و همچنین سردادن شعار «مرگ برشاه» برای اولین بار در طول مبارزات مردم ایران علیه نظام طاغوت که لرزه بر اندام این رژیم انداخت، اشاره کرد.

حضور ملت ایران در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی دهن‌کجی به استکبار جهانی است
قراچورلو با بیان اینکه هر حرکت اجتماعی به‌ویژه به‌شکل خودجوش و مردمی همواره دارای پیام است، تجمع و راهپیمایی مردم در 22 بهمن هرسال را بیانگر این حقیقت غیرقابل انکار دانست که بعدازگذشت 36 سال از پیروزی انقلاب اسلامی، ملت ایران و مردم غیور آذربایجان به آرمان‌های انقلاب شکوهمند اسلامی و بیعت خود با رهبر کبیر انقلاب پایبندند و برسر اعتقاداتشان سرسوزنی با آن مردان و زنانی که قیام 29 بهمن را آفریدند، تفاوتی ندارند.

وی با تأکید براینکه حضور مردم همیشه درصحنه ایران در تمامی عرصه‌های سیاسی و اجتماعی نوعی دهن‌کجی به اقدامات و تبلیغات استکبار جهانی است، خاطرنشان کرد: این نوع اجتماعات در حقیقت یادآوری برای رشادت‌ها، روحیه ایثار و شهادت و تجدید میثاق با رهبر معظم انقلاب اسلامی است.

مدیرمسئول خبرگزاری ایکنا شعبه آذربایجان شرقی برگزاری جشن پیروزی انقلاب را هرسال باشکوه‌تر از سال قبل عنوان کرد و گفت: این حضور بابصیرت و پرمفهوم ملت ایران عکس‌العملی دربرابر سیاست‌های تمامیت‌خواهی نظام استکبار و صهیونیسم جهانی و همچنین حمایت از تیم مذاکره‎کننده و به‌‎خصوص لبیک‌گویی به فرمان رهبر معظم انقلاب اسلامی است.

نگاهی به شکل‌گیری قیام خونین 29 بهمن تبریز
این گزارش می‌افزاید: مردم غیور تبریز طی اعلام و امضای جامعه روحانیون تبریز متشکل از: سیدمحمدعلی قاضی طباطبائی، سیدحسن انگجی، جعفر الاشراقی، سیدیوسف الهاشمی، عبدالحمید شریبانی، عبدالمجید واعظی، عبدالحسین غروی، کاظم دینوری و عبدالله سرابی که اربعین شهدای 19 دی قم را روز عزای عمومی اعلام کردند، در29 بهمن درمسجد حاجی میرزا یوسف(قزلی) به عزاداری و سوگواری پرداختند که به دستور سرهنگ حق‎شناس، رئیس کلانتری 6 تبریز، درب مسجد بسته شد و ضمن اهانت به مسجد از مردم خواسته شد که متفرق شوند.

شهید محمد تجلا(اولین شهید آن روز) در پاسخ به اهانت‌های سرهنگ حق‌شناس با او درگیر شده و هدف گلوله قرار می‌گیرد. به دنبال این جریان مردم به خشم آمدند و جنازه شهید را بالای دست گرفتند و به این نحو، تظاهرات به شکل گسترده‌ای آغاز شد. در اثنای این تظاهرات، شیشه‌های تعدادی از بانک‌ها شکسته شد و بعضی از آن‌ها به آتش کشیده شدند. بسیاری از سینماها و مشروب‎فروشی‌ها و مراکز فساد شکسته و ویران شدند. طبق سازماندهی که شده بود، بیشتر مراکزی مورد حمله قرار می‌گرفت که در اختیار بهائی‌ها بود. چند قرارگاه پلیس و محل حزب رستاخیز مورد تهاجم قرار گرفت. در بسیاری از نقاط تابلوی مربوط به شاه و فرح و پسرش را آتش زدند به مجسمه‌ها حمله کردند. ده‌ها اتومبیل و وسیله نقلیه نظامی و ارتش طعمه حریق شد.

قیام به حدی گسترده شد که تقریبا تمام تبریز در حال درگیری بود. آن‌گونه که شهر از کنترل دولت خارج شد. تا اینکه حوالی ظهر به دستور آزموده، استاندار آذربایجان ارتش برای سرکوب مردم وارد عمل شد و شماری از مردم را به شهادت رساند. استفاده از ارتش یکی دیگر از اشتباهات فاحش رژیم بود که فاصله دولت و ملت را افزایش داد و بر عمق تنفر مردم از شاه و رژیمش افزود.

چهارراه تپه‌لی‌باغ، میدان قطب، میدان باغ گلستان، بلوار دانشگاه، مقابل حزب رستاخیز، و خیابان امین و... از جمله مناطقی بود که ضرب و جرح مردم در آنجا به وقوع پیوست. بعدازظهر تظاهرات مردم تا اندازه‌ای فروکش کرد اما در شهر تا ساعت 12 شب همچنان درگیری و صدای گلوله‌ها به گوش می‌آمد و حکومت نظامی برقرار شده بود.

پیام امام خمینی(ره) به مردم آذربایجان
امام خمینی نیز در پیامی در 8 اسفند 1356، ضمن تجلیل از مردم غیور آذربایجان فرمودند: «درود بر مردانی که در مقابل دودمان بسیار خطرناک پهلوی قیام کردند و با فریاد مرگ بر شاه خط بطلان بر گزافه‌گویی‎های او کشیدند! زنده باشند مردم مجاهد عزیز تبریز ‌که با نهضت عظیم خود مشت محکم بر دهان یاوه‌گویانی زدند که با بوق‌های تبلیغاتی، انقلاب خونین استعمار را که ملت شریف ایران با آن صددرصد مخالف است انقلاب سفید شاه و ملت می‌نامند و این نوکر اجانب و خودباخته مستعمرین را نجات‌دهنده کشور می‌شمارند. من از مقدار جنایات و عدد مقتولین و مجروحین اطلاع صحیح ندارم ولی از بوق‌های تبلیغاتی معلوم می‌شود که جنایت‌ها بیش از تصور ماست. با این وصف شاه افراد پلیس را که به قتل و عام به دلخواه او دست نزده‌اند به محاکمه می‌خواهد بکشد. خاطره بسیار اسف‌انگیز قم هنوز ما را در رنج داشت که فاجعه بسیار ناگوار تبریز پیش آمد که هر مسلمی را رنج داد و ما را به سوگ نشاند. من به شما اهالی معظم آذرباییجان نوید می‌دهم، نوید پیروزی نهایی. شما آذربایجانیان غیور بودید که در صدر مشروطیت برای کوبیدن استبداد و خاتمه دادن به خودکامگی و خودسری سلاطین جور بپا خاستید و فداکاری کردید. اهالی آذربایجان بدانند که دراین راه حق و استقلال و آزادطلبی و درحمایت از قرآن کریم تنها نیستند، شهرهای بزرگ چون شیراز، اصفهان، اهواز و دیگر شهرها و مُقدم از همه قم مرکز روحانیت و پایگاه حضرت صادق(ع) و تهران بزرگ با آن‌ها هم‌صدا و هم‌مقصد، و همه و همه در بیزاری از دودمان پلید پهلوی شریک شمایند. امروز شعارها در کوچه و برزن هر شهر و هر ده، مرگ بر شاه است و هرچه عمال کثیف کوشش می‌کنند که جنایات را از مرکز اصلی که شاه است منحرف و به دولت یا مأموران متوجه کنند کسی نیست که باور کند..»
یادآور می‌شود، امام خمینی همچنین در 4 فروردین 1357 در اربعین شهدای تبریز نیز پیامی را صادر فرمودند.