آسیبشناسی برخی آداب و آئینهای شیعی
گروه اندیشه: امام جمعه درمیان با اشاره به آسیبشناسی برخی آداب و آئینهای شیعی، گفت: صحبت این است که آسیب و انحراف از کجا میتواند شروع شود و اینکه آنچه اصل نیست بر اصول سبقت بگیرد مثل برخی از مناسبات آئینی که بر مفاهیم بنیادی سبقت میگیرد.
حجتالاسلام علیرضا حسینی، امام جمعه درمیان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، درباره آسیبشناسی برخی آداب و آئینهای شیعی با اشاره به سخن استاد علامه جوادی آملی که آموزههای دینی به دو صورت زیربنایی و روبنایی گفت: برخی مفاهیم ارزشی مغز دین و برخی هم پوسته دین هستند.
وی ادامه داد: مثلاً صداقت و اصل نماز از آموزههای زیربنایی هستند و برخی از آموزههای دینی مثل عزاداری، معاشرت آموزههای روبنایی و زینت دین هستند، از آموزههای روبنایی شمیم معرفت استشمام میشود و از آموزههای زیربنایی وجوب.
امام جمعه درمیان بیان کرد: آموزههای روبنایی جذبه ظاهری ویژه خود را دارند بهگونهای که بعضی وقتها اهمیت آن بر مغز و هسته بنیانی دین غلبه پیدا میکند بهطور مثال یک نفر به مسلمان بودن خود افتخار میکند ولی برایش عزاداری آنقدر اهمیت پیدا میکند که گاهی از اهمیت نماز اول وقت غافل میشود.
آسیب و انحراف از کجا میتواند شروع شود؟
حسینی اظهار کرد: صحبت این است که آسیب و انحراف از کجا میتواند شروع شود و اینکه آنچه اصل نیست بر اصول سبقت بگیرد مثل برخی از مناسبات آئینی بر مفاهیم بنیادی سبقت میگیرد.
وی به آسیبهایی که متوجه ماست و بهانه دست منتقدان تفکر شیعه میدهد اشاره کرد و افزود: افراط فراوان در ارتباط با قبور اموات از مواردی است که برخی شیعیان در آن افراط میکنند، بهطوری که وقتی فرد زنده است کم و یا اصلا از او سراغی نمیگیرند ولی وقتی فوت میکند بسیار مورد توجه قرار میگیرد.
امام جمعه درمیان عزاداریها را دومین آسیب عنوان کرد و گفت: بیش از آنکه دنبال سیره عملی اهل بیت(ع) باشیم بیشتر خود را مقید به حضور در مجالسی میدانیم که به نام آنهاست.
ارتباط با منابع اصلی حدیث و تفسیر قطع است
حسینی تأکید کرد: حقیقت مطلب این است که گوش ما فقط خطبا و وعاظ هستند و ارتباط با منابع اصلی حدیث و تفسیر قطع است و همیشه با واسطه مفاهیم را دریافت میکنیم، البته این کار در کنار مزایا عیبهایی هم دارند که ممکن است گوینده سلیقه خود را در ارائه مطالب دینی اعمال کند.
وی عنوان کرد: حقیقت این است که توجه ما به قرآن و تفسیر قرآن کم بوده است بهگونهای که در حوزه علمیه تشیع بحث نهجالبلاغه و تفسیر و حفظ قرآن بسیار کم است و حتی تا سطح سه حوزه نیز شخصی درس بخواند تفسیر سوره کهف و اسرا جزء دروس جنبی اوست نه حتی دروس اصلی!!.
امام جمعه درمیان با بیان اینکه تمام این مسائل مربوط به فضای عرفی جامعه شیعی است و الا فرهیختگان و علمای اصیل از این آسیبها مجزا بودهاند، یادآور شد: علت این امر آن است که مردم و عرف جامعه شیعی مسائل دینی خود را از افرادی دریافت کردند که تحصیلکرده حوزه نبودند بلکه تحصیلکرده مکتب خانهها هستند.
