
یادمان باشد حقالناس همیشه پول نیست گاهی ما انسانها با آزار و اذیت دیگران و سلب آسایش از آنان حقوقشان را پایمال می کنیم. نمونه این آزار و اذیت ها کارهای خطر آفرینی است که در چهارشنبه سوری انجام می دهیم که گاه جز یک تقلید کورکورانه نیست.
اگر به کار و زندگی روزمره خود نگاهی بیاندازیم میبینیم از این قبیل تقلیدهای کورکورانه در زندگی کم نداریم و در بسیاری از امور چشممان به دیگران است و تابع هستیم یعنی کاری که اصلا از ماهیت آن سردر نمیآوریم و تنها به دلیل آنکه بقیه انجام میدهند ما هم انجام میدهیم.
اگر به خیلی از دوستانتان در مورد خطرات و مفاسد چهارشنبه سوری اخطار دهید خواهند گفت: ما که این همه سال می رویم و شادی می کنیم و هیچ اتفاقی هم نیفتاده اسست، در حالی که کم نیستند افرادی که در همین مراسم چشم، دست، سلامتی و حتی جان خود را از دست دادند.
در شاهنامه فردوسی به مراسم چهارشنبه سوری پیش از نوروز اشاره شده که نشاندهنده کهن بودن این جشن است، مطابق این سنت دیرینه ایرانیان آخرین سهشنبه سال را جشن گرفته و با انجام مراسم مختلفی از جمله پریدن از هفت بوته آتش به استقبال سال نو میرفتند.
مردم پیش از غروب آفتاب خارهای جمع آوری شده را روی بام یا حیاط خانه جمع میکردند و پس از غروب آفتاب و تاریک شدن آسمان دور هم جمع میشدند و بوتهها را آتش میزدند .
عدهای بدون توجه به فلسفه این جشن در نحوه برگزاری آن افراط میکنند و انواع آتش بازی راه میاندازند و از ترقههای دستساز و مواد منفجرهای استفاده میکنند که سلامت جامعه را تهدید میکند و بعضی اوقات نیز واقعاً خسارات و وقایع جبرانناپذیری را بهدنبال دارد.
اما مگر مشکلات ایجاد شده در چهارشنبه سوری تنها به این امور خلاصه می شود؟آیا ترس و واهمهای که بهخاطر این ترقهها و نارنجکها در افراد به خصوص زنان و کودکان ایجاد میشود حق الناس نیست؟.
آیا فشار روانی که در نتیجه این صداهای ناهنجار به بیماران و کهنسالان وارد میشود و استرس و نگرانی والدین از خطرات این مراسم ناچیز است و بهراحتی میتوان از کنار این حقالناس گذشت؟.
علاوه بر آن هزینههای ایجاد شده به بیتالمال برای آلودگی محیط و صدمات وارده بر لوازم عمومی و حتی کثیف شدن دیوارهای منازل و اماکن عمومی که محل اصابت نارنجک و ترقه و مانند آن قرار گرفتهاند همه و همه از نمونههای بارز بیت المال هستند که به گردن ما خواهد بود.
باید ببینیم خرید و فروش این لوازم در اوقات عادی چه حکمی دارد و آیا خرید این لوازم برای مراسم چهارشنبه سوری حکم جداگانهای پیدا میکند؟.
در حالت اول باید گفت: یا وسایلی بیخطر و استاندارد هستند که صرفاً برای شادی، تفریح و ایجاد نشاط ساخته شدند مانند برخی فشفشهها یا منورها که ظاهراً خطری برای کسی ایجاد نمیکند لذا خرید و فروش این قبیل لوازم که کارایی عاقلانه دارد اشکالی ندارد.
ما و هیچ کس دیگری هم نمیتواند پیشینه تاریخی مراسم چهارشنبه سوری را در ایران انکار کند اما این را به جرأت میتوان گفت که میان آنچه در گذشته اتفاق میافتاد و آنچه امروزه رخ میدهد هیچگونه سنخیتی وجود ندارد.
این سنت با گذر زمان تغییر شکل یافته و تحریف شده است لذا آموزش مفهوم و سنت صحیح برگزاری چهارشنبهسوری به کودکان و نوجوانان میتواند به انتقال صحیح این جشن به نسلهای جدید و آینده و حفظ آن کمک کند.
ام لیلا لیمویی/ خراسان جنوبی