ویژگیهای جوان از منظر قرآن/ تربیت اسلامی جوانان منوط به شناسایی نیاز آنان است
گروه اجتماعی: تربیت اسلامی جوانان منوط به شناسایی نیازهای آنهاست. اگر ما به نیاز ابراز وجود داشتن، الگوی مناسب، هدف متعالی و نیاز به حمایت جوانان پاسخ ندهیم، دشمن با پاسخهای کاذب و در قالب عرفانهای نوظهور و پاسخهای مقطعی آنها را جذب خود میکند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، دوران جوانی، دوران حساس و سرنوشتساز و تعیین کننده شخصیت فرد است. در این دوران غرور، هیجان، احساسات، شهوت، ناپختگی عقلی و ... بر شخص سایه میافکند. با این وجود هستند جوانانی که توانستهاند با کردار و رفتار خود صفت جوانمرد به خود بگیرند و نامشان همواره زنده بماند.
در قرآن کریم در زمینه جوان و جوانمردان و ویژگیهای آنان مطالب مختلفی بیان شده از جمله اینکه در آیه 33 سوره مبارکه یوسف در رابطه با پاکدامنی جوانی بهنام حضرت یوسف(ع) فرموده است: «قَالَ رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَیَّ مِمَّا یَدْعُونَنِی إِلَیْهِ وَإِلاَّ تَصْرِفْ عَنِّی کَیْدَهُنَّ أَصْبُ إِلَیْهِنَّ وَأَکُن مِّنَ الْجَاهِلِینَ؛ [یوسف] گفت پروردگارا زندان براى من دوستداشتنیتر است از آنچه مرا به آن میخوانند و اگر نیرنگ آنان را از من بازنگردانى بهسوى آنان خواهم گرایید و از [جمله] نادانان خواهم شد».
موعظه به جوانان از مباحثی است که همواره مورد توجه پیامبران و ائمه اطهار(ع) بوده بهنحوی که حضرت لقمان در نصحیت به فرزندش و یا امام علی(ع) در نصیحت فرزندش امام حسن مجتبی(ع) مباحثی را بیان کردهاند که امروز برای جوانان ما چراغ راه است.
در آیه 13 سوره مبارکه لقمان در رابطه با موعظه و پند دادن به فرزند آمده است: «وَإِذْ قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ وَهُوَ یَعِظُهُ یَا بُنَیَّ لَا تُشْرِکْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ عَظِیمٌ؛و [یاد کن] هنگامى را که لقمان به پسر خویش در حالى که وى او را اندرز میداد گفت اى پسرک من به خدا شرک میاور که بهراستى شرک ستمى بزرگ است».
مشورت با جوان و فداکاری جوان نیز از دیگر مباحث مورد تأکید در اسلامی است چنانکه در آیه 102 سوره صافات در این رابطه آمده است: « لَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْیَ قَالَ یَا بُنَیَّ إِنِّی أَرَى فِی الْمَنَامِ أَنِّی أَذْبَحُکَ فَانظُرْ مَاذَا تَرَى قَالَ یَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِی إِن شَاء اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِینَ؛ و وقتى با او به جایگاه سعى رسید گفت: اى پسرک من من در خواب [چنین] میبینم که تو را سر میبرم پس ببین چه به نظرت میآید گفت: اى پدر من آنچه را مامورى بکن ان شاء الله مرا از شکیبایان خواهى یافت».
شجاعت همواره بهعنوان یکی از مهمترین صفتها برای جوان مطرح بوده است و اصولاً جوانمردی بدون شجاعت بیمعناست، در آیه سوره انبیاء از حضرت ابراهیمن(ع) آنگاه که بتها را شکست بهعنوان جوانی شجاع یاد شده است همچنین، عفو و بخشش هم از صفاتی است که جوان با دارا بودن آن از صفت جوانمردی بهرهمند میشود چنانکه یوسف پس از دیدن برادران خود آنها بخشید و این اوج جوانمردی در وی را نشان میدهد.
گاهی جوان بهخاطر اینکه ایمان خود را حفظ کند هجرت میکند چنانکه در جریان هجرت جمعی از جوانان در داستان اصحاب کهف شاهدیم با هجرت بهخاطر حفظ ایمان لقب جوانمردان به خود گرفتند.
خداوند متعال در آیات 10 تا 13 سوره کهف به این موضوع اشاره داشته و فرموده است: «إِذْ أَوَى الْفِتْیَةُ إِلَى الْکَهْفِ فَقَالُوا رَبَّنَا آتِنَا مِن لَّدُنکَ رَحْمَةً وَهَیِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا(10)فَضَرَبْنَا عَلَى آذَانِهِمْ فِی الْکَهْفِ سِنِینَ عَدَدًا ﴿۱۱﴾ثُمَّ بَعَثْنَاهُمْ لِنَعْلَمَ أَیُّ الْحِزْبَیْنِ أَحْصَى لِمَا لَبِثُوا أَمَدًا﴿۱۲﴾نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ نَبَأَهُم بِالْحَقِّ إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى».
اهمیت این دوران بهطوری است که دین مبین اسلام همواره به شکلهای مختلف تأکید بر استفاده بهینه و پرثمر از این مقطع عمر مینماید، پیامبر اکرم(ص) خطاب به ابوذر غفاری میفرماید که این فرصت طلایی جوانی را غنیمت شمرد و از آن کاملاً بهرهبرداری نماید «یا اباذر اغتنم شبابک قبل هرمک؛ ای ابوذر از جوانی خویش قبل از فرا رسیدن دوران پیری استفاده کن».
حضرت موسی(ص)؛ سمبل یک جوان فعال
دوره جوانی زمان تلاش، کوشش، تحرک و نشاط است. قرآنکریم باز حضرت موسی(ع) را سمبل و الگوی یک جوان فعال، تلاشگر و پرتحرک معرفی میکند که بدون سرمایه و ثروت، ولی با تلاش و کوشش، برای حضرت شعیب کار کرد و بعد از انتخاب همسر و تشکیل خانواده، با ثروت فراوان به شهر خود(مصر) بازگشت.
بنابراین، یک جوان باید با اراده و پشتکاری قوی و عزمی راسخ بکوشد و از بحرانها و فراز و فرودهای زندگی به سلامت عبور کند.
جوان و جوانمردی؛ از ویژگیهای امام علی(ع)
حجتالاسلام گوهری، مسئول عقیدتی ـ سیاسی نیروی انتظامی شهرستان خرمآباد با بیان اینکه یکی دیگر از خصلت و ویژگیهای اخلاقی امام علی(ع) جوانمردی اوست، اظهار کرد: حضرت علی(ع) مردانگی را با بهترین معانی آن و با هرچه این صفت میتواند داشته باشد مجسم میساخت، و همچنین خویشتنداری و بزرگمنشی از خصلتهای امام علی(ع) بود بهطوریکه دوست نداشت کسی را آزار دهد ولو اینکه او را اذیت کرده باشد.
وی با اشاره به اینکه حتی اگر کسی قصد کشتن امام(ع) را داشت ابتدا او را امربهمعروف میکرد و سپس به مبارزه میپرداخت، عنوان کرد: حضرت علی(ع) هیچوقت ناسزاگویی نمیکرد طوری که در جنگ صفین وقتی سپاهیان به مردم دشنام میدادند، گفت: من دوست ندارم شما ناسزاگو باشید، اما اگر اعمال آنها را شرح داده و حال آنها را بازگو کنید شایستهتر است، و متوسل به نیرنگ و خیانت نشوید.
جهل و نادانی؛ ریشه بسیاری از چالشها و لغزشها
حجتالاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی، نماینده ولی فقیه در استان لرستان و امامجمعه خرمآباد در گفتوگو با خبرنگار ایکنا با بیان اینکه جوانی و سلامتی دو نعمت است که تا انسان آنرا از دست ندهد قدر و ارزش آنها را درک نخواهد کرد، ادامه داد: خانوادهها باید به تهذیب نفس و تشویق فرزندان به طاعت و عبادت توجه ویژه داشته باشند و علاوه بر این علمآموزی نیز مورد توجه قرار بگیرد چراکه بسیاری از چالشها و لغزشها بهخاطر جهل و نادانی است.
وی با بیان اینکه جامعه سالم در سایه تربیت سالم فرزندان است، گفت: باید جوان را وادار به کار و تلاش کرد اگر فرزند ما به تنبلی عادت کند موفق نخواهد بود.
امامجمعه خرمآباد با اشاره به اینکه پی بردن به هویت دینی یکی از مهمترین رسالتهای جوان مؤمن است، عنوان کرد: امروز جوانان ما در همه صحنهها حضور دارند و به هویت دینی خودشان افتخار میکنند.
میرعمادی ادامه داد: امروز جوانان انقلابی با ایستادگی در برابر استکبار جهانی و روی آوردن به علم و دانش و فناوری نشان دادند که برای پیشرفت کشور قدم برمیدارند و این را باید بدانیم که نسل چهارم انقلاب مصممتر از نسل اول انقلاب در این صحنه حضور دارند.
وی با اشاره به اینکه افتخار جوان ایرانی این است که ولایت را در جان خود دارد که سبب پیشرفت، وحدت و رشد و تعالی است، عنوان کرد: ولایت ملاک و میزان اعمال است و امروز جوان ایرانی افتخارش این است که مقتدایشان مقام معظم رهبری است.
نماینده ولی فقیه در استان لرستان با بیان اینکه یک رابطه عمیق بین جوانان و ولایت و رهبری وجود دارد، تصریح کرد: رسالت جوان ولایی این است که از او تبعیت و اطاعت بدون قید و شرط داشته باشند و با محبت و مودتی که بین جوانان و مقام معظم رهبری وجود دارد از او حمایت و پشتیبانی کنند.
وی تربیت اسلامی جوانان را منوط به شناسایی نیازهای آنها دانست و افزود: اگر ما به نیاز ابراز وجود داشتن الگوی مناسب، هدف متعالی و نیاز به حمایت جوانان پاسخ ندهیم دشمن با پاسخهای کاذب و در قالب عرفانهای نوظهور و پاسخهای مقطعی آنها را جذب خود میکند.
میرعمادی با بیان اینکه خداوند متعال از انسانها، عمل به برترین اعمال را خواسته است و برترین پاداشی که به او میدهد از بالاترین پاداشهاست، اضافه کرد: جوانان همواره مینگرند و گلچینها را که برترینها هستند انتخاب میکنند.
جوانی؛ دنیایی از نشاط و توانایی
امامجمعه خرمآباد با اشاره به اینکه جوانی دنیایی از نشاط و توانایی است، یادآور شد: متاسفانه یکی از مواردی که تاکنون شناسایی نشده توانایی و استعداد بسیاری از جوانان است.
میرعمادی با بیان اینکه جوان صفای باطنی دارد، جز خوبیها و برترینها را در خود جای نمیدهد و همواره شیفته برترین صفات و کارهاست، تصریح کرد: اگر بخواهیم برای جوانان برنامهای داشته باشیم، باید جوانان را خوب بشناسیم این در حالی شکل میگیرد که به دل جوانان نفوذ کرده و با آنان ارتباط خوبی برقرار کنیم.
نماینده ولیفقیه در لرستان با تأکید بر اینکه جوانان امروز نیازهای زیادی مانند ابراز وجود، داشتن الگوی مناسب و هدف متعالی و... دارند، گفت: جوانان امروز نیازمند حمایت همهجانبه هستند و اگر ما میخواهیم از آنها حمایت کنیم باید جوانان را خوب بشناسیم.
میرعمادی با اشاره به اینکه دشمنان از احساسات پاک جوانان سوءاستفاده میکنند، اظهار کرد: دشمنان همواره برای جوانان ما برنامهریزی میکنند زیرا میدانند آنها نیاز به زیبایی و نیاز جنسی دارند، به همین منظور آزادی جنسی را برای جوانان به وجود میآورند.
نماینده ولی فقیه در لرستان افزود: دشمنان میدانند که جوانان نیاز به خدا، پرستش و عبادت دارند لذا شیطان را جایگزین خداوند قرار میدهند پس همه ما وظیفه داریم نیاز واقعی جوانان خودمان را پیدا و برای آنها برنامهریزی کنیم؛ ازدواج آسان، بیان لذت و شیرینی عبادت و بندگی خدا باید برای جوانان ما مهیا شود.
وی با اذعان به اینکه اگر جوانان ما چهار عنصر ایمان، اخلاص، اعتماد به نفس و احساس مسئولیت را داشته باشند معجزه میکنند، به نقش جوانان در دوران دفاع مقدس اشاره و یادآور شد: در هشت سال دفاع مقدس و فتنه 88 این جوانان بودند که به ندای رهبری لبیک گفتند و با حضور خود فتنه را بر آب کردند، به همین خاطر است که مقام معظم رهبری بر جوانان بابصیرت و ولایی تاکید میکنند.
میرعمادی اظهار کرد: جوانان همواره در انقلاب و همه مناسبتها در مقابل دشمن ایستادگی و نقشآفرینی کردهاند، آنها آیندهسازان این نظام و یار و یاور همیشگی ولایت هستند.
