نفوذ خزنده وهابیت در جنوب شرقی آسیا

به گزارش کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، دنیس ایگنانتیوس، امروز شنبه در مقاله‌ای در تارنمای مالیزیا اینسایدر، نوشت: اگر در دهه 1970 خطر گسترش کمونیسم در منطقه گسترش داشت، اکنون افراط‌گرایی تهدید اصلی منطقه جنوب شرق آسیا محسوب می‌شود و خطر جدیدی است که این منطقه را تهدید می‌کند.

وی که پیش از این به عنوان دیپلمات مالزی در واشنگتن، پکن و لندن خدمت کرده و همچنین سفیر این کشور در شیلی و آرژانتین بوده است با استناد به نظریه دومینو، نوشت که خطر گسترش افراطی‌گری در منطقه جنوب شرق آسیا جدی است.

نظریه دومینو از نظریه‌های غالب دهه‌های 1950 تا 1980 بود که بر اساس آن گفته می‌شد اگر یک کشور تحت تاثیر کمونیسم قرار گیرد، کشورهای همجوار آن نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرند.

دنیس ایگنانتیوس در این مقاله نوشت: مسلمانان کشورهای جنوب شرقی آسیا از جمله کشورهای فیلیپین، اندونزی، مالزی و تایلند تحت تاثیر تفکرات گروه‌های تروریستی داعش و القاعده قرار گرفته‌اند و اخبار حملات مسلحانه، بمب‌گذاری‌های انتحاری، سربریدن و خشونت علیه شهروندان معصوم خبرساز شده است.

براساس این نوشته، برخی از جوانان منطقه جنوب شرق آسیا در عراق و سوریه حضور دارند، به طوری که رسانه های اندونزی از حضور بیش از 500 نفر از شهروندان این کشور در سوریه و عراق خبر داده‌اند.

وی یادآور شد که افراط‌گرایان مالزیایی و اندونزیایی که در سوریه در حال جنگ هستند، حتی یک واحد مالایی زبان تشکیل داده‌اند و در برخی حملات انتحاری نیز شرکت کرده‌اند.

دنیس ایگنانتیوس در ادامه مقاله خود آورده است: گروه‌های افراطی در منطقه جنوب شرق آسیا از جنگ سوریه به عنوان بستری برای آموزش جنگی و عضوگیری استفاده می کنند تا در نهایت بتوانند اقداماتی مشابه در داخل کشور خود انجام دهند.

به اعتقاد وی، افراطی‌گری مذهبی اکنون به سطح هشدار دهنده‌ای با تاثیرات عمیق امنیتی و سیاسی در کل منطقه تبدیل شده است.

این دیپلمات سابق مالزی در ادامه به قانون اجرای حدود در مالزی اشاره کرد و نوشت: مالزی به عنوان یک کشور میانه رو اکنون با طرح اجرای حدود می تواند تا لبه پرتگاه اغتشاش پیش رود. اکنون مسلمانان و افراد غیرمسلمان پس از انتقاد از اجرای حدود در مالزی تهدید می‌شوند و بازرس کل پلیس مالزی نیز هشدار داده است حتی طرح سؤال در مورد حدود اسلامی می‌تواند باعث تحریک یک حمله داعشی شود.

به اعتقاد دنیس ایگنانتیوس، در حالی که گروه های تروریستی و مباحث داغی همچون شریعت اسلامی توجه زیادی را به خود معطوف داشته است، سئوالات اساسی در مورد دلایل افراطی گری در منطقه تاکنون به اندازه کافی مورد بررسی قرار نگرفته است. چرا چنین فرهنگی که به طور عمیقی در خاورمیانه نفود کرده است در منطقه جنوب شرقی آسیا نیز جلوه های خود را نشان داده است؟ و چه عاملی باعث پیدایش این نوع افراطی گری شده است؟ سوال هایی که این کارشناس درادامه مقاله خود مطرح کرده است.

دنیس ایگنانتیوس، یگانه عامل افراطی گری را وهابیت دانست و نوشت: به طور آشکار، رشد این نوع افراطی گری در خلا اتفاق نیفتاده است و ریشه آن نیز در منطقه جنوب شرق آسیا نیست. شمار قابل توجهی از متخصصان امنیتی بر این باورند وهابیت توسط عربستان سعودی به منطقه جنوب شرق آسیا صادر شده است.

این دیپلمات ارشد مالزی نوشت: وهابیت به عنوان مذهب رسمی عربستان، یک تفسیر نظامی، کوته بینانه و زهرآگین از اسلام است که در قرن هجدم محمدبن عبدالوهاب در عربستان آن را بنیان گذاشت و مورد پذیرش خاندان سعودی قرار گرفت. وهابیت همه گروهای مذهبی دیگر را منحرف می داند و در قبال سایر فرهنگ ها تحمل پذیری ندارد. به حقوق بشر احترام نمی گذارد و دموکراسی را بر نمی تابد.

به نوشته وی، هدف نهایی وهابیون تشکیل یک جامعه جهانی واحد وهابی با حاکمیت خلیفه، به احتمال قوی از خاندان سعودی است. آنها خواستار تشکیل این جامعه نه تنها در خاورمیانه بلکه همه جهان هستند. عربستان سعودی در دهه های گذشته بیش از 100 میلیارد دلار برای صدور وهابیت به گوشه و کنار جهان هزینه کرده است. هزاران مسجد، دانشگاه، مدرسه و مراکز اجتماعی ساخته و سمینار برگزار کرده است، در حالی که هزاران واعظ، معلم و فعال آموزش دیده اند و با همراه داشتن کتب و ادبیات وهابیگری راهی نقاط مختلف جهان می شوند.

وی در ادامه این مقاله به تلاش‌های گوناگون خاندان سعودی از جمله کنترل مکه و مدینه اشاره کرد و نوشت: عربستان سعودی با تشکیل مراکز مختلف تلاش کرده است تفکرات خود را در جهان رشد دهد، از این رو وهابیت در حال حاضر اصلی‌ترین تهدید صلح و امنیت جهانی محسوب می شود، تهدیدی که بر منطقه جنوب شرق آسیا نیز سایه افکنده است.

وی به تلاش های مختلف عربستان سعودی در بخش‌های تربیت افراطیون نظامی و معلمان و اساتید متعصب وهابی اشاره کرد و نوشت: چیزی که تاکنون در منطقه جنوب شرقی آسیا آشکار نشده است روند تدریجی عربستانی سازی این منطقه است. دولت‌های منطقه جنوب شرقی آسیا را دولت های از خود راضی دانست و نوشت که دولت‌های این منطقه تاکنون اقدام خاصی برای جلوگیری از رشد قارچ‌گونه وهابیت در داخل و خارج از مرزهای کشورهای جنوب شرق آسیا انجام نداده‌اند. به نظر می‌رسد این دولت‌ها اندازه این مشکل را مورد انکار قرار می‌دهند و با اقداماتی که با تردید و دو دلی همراه است زیرساخت‌های وهابیت را در منطقه دست نخورده حفظ کرده‌اند.

به اعتقادی وی، برخی از رهبران کشورهای منطقه جنوب شرق آسیا از جمله مالزی و برونئی با مطرح کردن قوانین شریعت درصدد تامین منافع خود هستند و از این طریق در تلاش برای ایجاد شکاف بین گروهای مذهبی مختلف هستند. امری که تنها گذشت زمان می‌تواند در مورد نتایج آن قضاوت کند.

دنیس ایگنانتیوس در پایان ضمن ارائه راهکاری، خواستار اقدام فوری رهبران منطقه جنوب شرقی آسیا برای مقابله با افراطی گری شد و هشدار داد که انجام ندادن اقدام به موقع می تواند تلاش های انجام شده برای کسب توسعه را جایگزین خشونت و ناامنی در منطقه کند.

انجام گفت‌وگوهای صادقانه با عربستان سعودی درباره آسیب‌های وهابیت در این جوامع، همکاری‌های بین‌المللی برای از بین بردن تفکرات افراطی و تاکید بر تعهد در قبال تکثرگرایی و دموکراسی از جمله راهکاری ارائه شده توسط این دیپلمات ارشد مالزیایی برای مقابله با افراطی گری در منطقه جنوب شرق آسیا است.