
مجتبی شیدایی، معاون پژوهش حوزه علمیه خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، گفت: حضرت علی(ع) در نهجالبلاغه در مورد شیوه استفاده از قرآن میفرماید که قرآن را به استنطاق یعنی سخن گفتن وادارید که این گفته امام درباره سایر متون دینی صحیح مانند نهجالبلاغه نیز قابل طرح است.
وی اظهار کرد: مسئله بعدی این است که چگونه قرآن و یا نهجالبلاغه را به سخن گفتن واداریم که این مهم با طرح سؤال از این منابع اصیل دینی محقق میشود و بی شک طرح سؤال از نهجالبلاغه گنجهای پنهان اندیشه علوی را آشکار میکند.
شیدایی عنوان کرد: باید سوالات تأثیرگذار در زندگی را از نهج البلاغه بپرسیم که در این منبع اصیل دینی نیز درباره آن سخن گفته باشد و سؤالات باید مسئله امروز ما نیز باشد.
معاون پژوهش حوزه علمیه خراسان جنوبی مطرح کرد: در نهج البلاغه درباره موضوعات مختلف انسان شناسی، عرفان، حکومتداری و.. سخن گفته شده است و نکته مهم اینجاست که هر چه سؤالات ذهن انسان بیشتر باشد نشانه اندیشمندی فرد است و مشخص میکند چنین فردی یک عالم بالقوه است چرا که بر اساس گفتههای معصومین(ع) سوال، کلید علم است.
شیدایی ادامه داد: پس از آنکه سؤال مدنظر را طرح کردیم به سراغ کلید واژهها مرتبط با سؤال در نهج البلاغه میرویم، بهعنوان مثال اگر سؤال مدنظر ما این است که چرا در جامعه اسلامی طلاق زیاد شده است باید واژههایی مثل المراه(زن)، الرجل(مرد) و الزوجه(همسر) را جستوجو کنیم.
بیان حکومتداری و سیاست در نهجالبلاغه
وی مطرح کرد: یکی از موضوعات مهمی که در نهج البلاغه باید بهدنبال پاسخ هایی برای آن باشیم بحث حکومتداری و سیاست است چرا که غیر از دوران حکومت امام علی(ع) دوران حکومت معصومانه دیگری به این شکل در تاریخ وجود نداشته است تا شیعه بتواند از آن درس بگیرد و زمان حکومت رسول الله(ص) نیز به علت همبستگی مسلمانان و .. شرایط مانند دوران امام علی(ع) نبود.
معاون پژوهش حوزه علمیه خراسان جنوبی گفت: حال در زمینه سیاست سؤال مطرح میکنیم و بهعنوان مثال سؤال این است که ارتباط امام علی(ع) با خواص چگونه بود و حال که مسئله طرح شده پاسخهایی از نهج البلاغه در زمینه ارتباط ایشان با خواصی مانند ابن عباس یا برخی از نزدیکانشان که احساس میکردند از بیت المال چیزی زیاد بر حقشان می خواستند به دست میآید.
شیدایی اظهار کرد: یاد در زمینه فساد اقتصادی این سؤال مطرح میشود که برای مقابله با فساد اقتصادی چگونه باید برخورد کرد و این سؤال را در محضر نهج البلاغه مطرح میکنیم.
وی ادامه داد: در پاسخ به ماجرایی برمیخوریم که حضرت علی(ع) یکی از استانداران خود را که بر سر سفرهای نشسته بود که فقط ثروتمندان حضور داشتند را توبیخ کردند که نشان میدهد حضرت ارتباط استانداران و مسئولین با ثروتمندان را زمینهساز فساد اقتصادی میدانند.
معاون پژوهش حوزه علمیه خراسان جنوبی بیان کرد: در همین ماجرا حضرت به استاندار خود میگویند که چشمهای من به من خبر دادهاند که تو بر سر چنین سفرهای نشستهای که چشم کنایه از بازرسان مخفی حضرت است که نشان میدهد که باز در دیدگاه مولا علی(ع) مقابله با فساد اقتصادی بدون داشتن اشراف اطلاعاتی ممکن نیست.
شیدایی مطرح کرد: در زمینه انسانشناختی هم میتوان چنین سؤالاتی را مطرح کرد، در ابتدا این مقدمه بیان میکنیم که یک روانشناس غربی به نام دیوید برونز یک نظریه مطرح میکند که یکی از مهمترین علل مشکلات روانی مانند استرس، اضطراب و.. ناشی از تصورا نادرست ما و شناخت فاسدی است که در ذهن داریم که برای حل مشکل باید در ابتدا این تصورات نادرست برطرف شود.
تأکید بر حفظ کرامت نفس در نهجالبلاغه
وی گفت: وقتی این سؤال را در محضر نهج البلاغه مطرح میکنیم در مییابیم که حضرت نیز معتقدند ریشه بسیاری از مشکلات روحی و روانی در تصورات نادرستی است که داریم و به همین علت حضرت بر کرامت نفس در گفتهها خود بسیار تأکید دارند چرا که هر کس در ذهن و تصور خویش نفس خود را محترم بدارد خود را آلوده به بسیاری از مسائل نخواهد کرد.
معاون پژوهش حوزه علمیه خراسان جنوبی بیان کرد: یا وقتی امام علی(ع) در نامه خویش به نهجالبلاغه میفرمایند مردم یا همنوع تو هستند یا برادر دینی تو میباشند، آیا وقتی انسان نسبت به دیگران چنین تصوری داشته باشد که آنها خواهر و یا برادر دینی من هستند آیا خشونت در جامعه به شکل فعلی وجود خواهد داشت؟.
شیدایی اظهار کرد: در حوزه عرفان نیز اگر سؤال خویش را به محضر حضرت بیاوریم پاسخ خواهیم گرفت که حضرت عرفانی را معرفی میکند که هیچ تضادی با اخلاق، فقه، جنگ و سیاست ندارد.
وی یادآور شد: نهج البلاغه درهای بلاغت و سخنان شیوا است و حضرت الفاظ را به گونهای انتخاب کردهاند و چیدمان کلمات به گونهای است که در مخاطب تأثیر احساسی به وجود آورده و در نهایت او را به اغنا میرساند که این مهم نکتهای برای همه کسانی است که در عرصه رسانهای کار میکنند.