گلاب؛ معجزه طبیعت/ فضیلت گلاب و گل سرخ از منظر پیامبر(ص) و امامان

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از گیلان، گلاب عرقی است که از گل به خصوصی به نام گل محمدی و یا «گل گلاب» می ‌گیرند. گل محمدی از خانواده گل سرخ با گلبرگ هایی به رنگ صورتی است. این گل بهاری از اواسط اردیبهشت تا اواخر خرداد رویش دارد و در همین ماه است که گلاب گیری انجام می پذیرد. گل محمدی رایحه خوشی دارد و گلاب نیز همین رایحه خوش را در خود تثبیت می کند.

به دلیل تقاضای بیشتر صنعت عطر‌سازی برای روغن گل، گلاب محصول جانبی نسبتاً ارزان قیمتی حساب می‌شود. گلاب دارای طعم و بوی متمایزی است و در بعضی غذاهای کشورهای آسیایی استفاده می ‌شود. در ایران در بستنی، چای و شیرینی‌ها مورد استفاده زیادی دارد.

براساس مدارک جدید، ایرانیان اولین قومی بودند که از «گل سرخ»، اسانس و گلاب را به روش تقطیر به دست آوردند و سپس این فن را به سایر نقاط دنیا انتقال دادند. «ابن سینا» دانشمند بزرگ ایرانی، تحقیقات وسیعی در مورد استخراج اسانس ها به روش تقطیر داشته است.

نام گلاب با فرهنگ سنتی و باورهای مذهبی مردم نیز درآمیخته است. گلاب خاص ایران است و جالب آنکه فقط در شهر کاشان به عمل می آید.پرورش گل محمدی با تاریخ «قمصر» عجین شده است. هر چند امروزه گلاب گیری از «قمصر» به «نیاسر» یکی از بخش های دیگر کاشان گسترش یافته است.

گلاب کاشان در پیشینه ادبیات ایران نیز رسوخ کرده و جایگاه ویژه ای داشته است، به طوری که شعرا برای تلطیف اشعار خود از نام گلاب با آمیزه ای از معشوق خود نام می برده اند. از تقطیر مجدد گلاب، فرآورده ای به دست می آید که به آن « گلاب دو آتشه » می گویند. اگر مجداً گلاب دو آتشه را تقطیر کنند گلاب غلیظی از نظر اسانس به دست می آید که فوق العاده معطر بوده و در حقیقت گلاب ناب و خالص است.

گلاب را می توان معجزه طبیعت نامید، در گذشته گلاب در طب سنتی مصارف درمانی بسیاری داشته است. به عنوان مثال دندان درد را با چکاندن چند قطره گلاب روی دندان پوسیده تسکین می بخشیدند. در طب سنتی گلاب به عنوان گرمی شناخته می شد که PH خون را به سمت قلیایی می برد.

اثرات مفید گلاب بر پوست بدن

یکی از مهم ترین کاربردهای گلاب، جهت مواظبت از پوست است. گلاب برای انواع پوست ها به خصوص پوست های خشک و حساس مناسب است. یکی از موارد استفاده گلاب جهت پاک کردن پوست می باشد و می توان به جای محصولات شیمیایی پاک کننده، از آن استفاده کرد.

استفاده دیگر آن جهت طراوت و تازگی پوست است؛ بدین گونه که پس از هر بار استحمام که منافذ پوست بازتر هستند، گلاب را به پوست صورت بمالید. در این حالت اسانس موجود در گلاب به سرعت جذب پوست می شود که با توجه به اثرات آن در افزایش جریان خون، باعث شادابی پوست می گردد. البته استفاده مداوم از این روش می تواند این اثرات مطلوب را ایجاد کند.

گلاب به دلیل داشتن خاصیت ضدعفونی کننده و هیدراته (آبدار) کردن برای پوست سر و مو مفید است.گلاب حتی برای رفع جوش های بدن نیز موثر است. برای این کار مقداری گلاب را با جوش شیرین مخلوط کنید تا خمیر نرمی به دست آید. سپس این خمیر را مدت یک ساعت یا تمام شب (موقع خواب) روی جوش های خود قرار دهید .

گلاب برای بیماری های گوارشی مانند نفخ، دل به هم خوردگی و اسهال مزمن مفید است. گلاب در رفع دردهای روماتیسمی نیز موثر است. از بُخور آن می توان برای درمان گلودرد و بیماری های تنفسی استفاده نمود. گلاب، قلب و معده را تقویت می کند، اضطراب را از دل دور می کند.

گلاب یک ضد افسردگی تمام عیار

عطر و بوی گلاب یک ضد افسردگی قوی هست که باعث آرامش اعصاب می شود. خلق وخوهای تند را بهبود می بخشد و از تنش در بدن و ذهن جلوگیری می کند. به طور نمونه حدود یک قرن است که گلاب قمصر بر سر و روی دسته های سینه زنی ایام سوگواری اباعبدالله الحسین (ع) پاشیده می شود. هم چنین هر ساله کعبه را پس از پرده برداری با گلاب ایران شستشو می دهند و از طرفی شاهد استفاده از گلاب در مجالس عزاداری و مراسم ترحیم هستیم زیرا بوی گلاب میزان ترشح ئیدروفین و اندروفین را در مغز متعادل می‌کند و احساس آرامش و آسودگی به فرد می‌دهد.

نوشیدن گلاب خنک، گرمی درون را از بین مى برد و بدن را تقویت مى کند. بوییدن گلاب براى تقویت قلب و رفع بیهوشى و تقویت حواس باطنى مفید است. براى معالجه اشخاص گرمازده، بهترین راه خورانیدن گلاب همراه با مقداری یخ است، به قدرى که تولید قى نموده و صفرا را خارج نماید.نوشیدن و بوییدن «گلاب» سردرد را برطرف می کند، مخصوصا سردردى که در اثر استنشاق هواى آلوده یا شنیدن سر و صدا باشد.

خوردن گلاب برای رفع بوی بد دهان مفید است و همچنین تحریک‌کننده هورمون‌ها بوده تا حدودی تنظیم‌کننده قاعدگی است. خوردن گلاب به بیماران قلبی توصیه می‌شود

فضیلت گلاب و گل سرخ از منظر پیامبر و امامان معصوم(ع)

از حضرت رسول (ص) نقل شده: «ریختن گلاب بر صورت، آب صورت را زیاد می کند و پریشانى را برطرف مى سازد». در حدیث دیگر فرموده: «هر که گلاب بر صورت بمالد، در آن روز بدحالى و پریشانى به او نرسد، و چون گلاب را بر صورت و دست ها بمالد، حمد خدا بکند، و صلوات بر محمّد و آل محمّد بفرستد».

از حضرت صادق(ع) نقل شده: «هر که در روز اول ماه مبارک رمضان یک کف گلاب بر رو بریزد، در آن روز از خوارى و پریشانى ایمن گردد و هر که در آن روز بر سرش یک کف گلاب بریزد، در آن سال از مرض سرسام و ذات الجنب ایمن گردد».

به سند معتبر از حضرت امیر المؤمنین(ع) منقول است که: «حضرت رسول (ص) هر دو کف را از گل سرخ پر کرده و به من عطا فرمودند، چون نزدیک به مشام خود بردند، فرمودند که این بهترین گل هاى بهشت است، بعد از گل مورد».

طرز تهیه گلاب در خانه

گلاب اصل، شفاف ، روشن ، بدون رسوب است و بوی آن بوی مطبوع گل محمدی و فاقد بوی ترشیدگی است. طعم گلاب نیز سنگین و کمی مایل به تلخی است که از جمله مهمترین نشانه‌های اصل بودن گلاب به شمار می‌رود. لذا می توان برای اطمینان گلاب را در خانه تهیه نمود.

سه مشت گلبرگ گل محمدی را به خوبی شستشو دهید و روی حرارت کم و ملایم بگذارید تا به جوش آید. وقتی یک تا دو دقیقه جوشید زیرش را خاموش کنید و بگذارید به آرامی خنک شود سپس در بطری بریزیر و از آن برای پوست و مو استفاده کنید.

گلاب یک ضد ویروس است و مانع از ورود ویروس های متفاوت به بدن می شود. گلاب سرعت لخته شدن خون را افزایش می دهد که این موضوع برای افرادی که پس از جراحی و آسیب دیدن به خونریزی داخلی و خارجی دچار می شوند، حیاتی است.

درمانگران طب سنتی برای افزایش استحکام و تقویت لثه قرقره گلاب را توصیه می کنند. آنها بر این باورند که نگه داشتن گلاب در دهان و قرقره کردن آن علاوه بر استحکام لثه به درمان برفک و آفت دهانی هم کمک می کند و سرعت از بین رفتن آلودگی ها و باکتری ها را در دهان بیشتر می کنند.

چای گل سرخ

چای گل سرخ می تواند یک آرام بخش فوق العاده باشد.گل محمدی را از قسمت کاسبرگ در یک فنجان آب در حال جوش اضافه کنید و بگذارید 15-20 دقیقه بجوشد. بعد هم از صافی رد کنید و میل نمایید. می توانید از عسل برای شیرین کردنش هم استفاده کنید. توصیه می شود این چای را به صورت ولرم میل کنید.

از آنجا که گلاب در اثر ماندگاری زیاد اثر خود را از دست می‌ دهد نباید آن را بیش از یک سال نگه داشت. گلاب را باید در یخچال و ظروف شیشه‌ ای رنگی نگهداری کنید و این را بدانید که اسانس گلاب نسبت به مواد تشکیل‌دهنده ظروف پلاستیکی واکنش نشان داده و کیفیت خود را از دست می‌دهد. لذا از نگهداری آن در این نوع ظروف اجتناب کنید.

محیط و تمامی وسایلی که برای تولید گلاب به کار می‌روند باید استریل باشد. زیرا در غیر این صورت، قارچ و کپک می‌تواند در آن رشد کرده و به این ترتیب موجب کدورت گلاب و تجزیه مواد موثره آن شود که به این ترتیب نه‌تنها اثر درمانی نخواهد داشت، بلکه عوارض جانبی نیز دارد لذا ‌هنگام خرید گلاب به شفافیت آن توجه کنید و محصولی را که دارای تاریخ مصرف و کد بهداشتی است انتخاب نمایید.

منابع:
گروه سلامت پرشین پرشیا
مجله سیب سبز