رویکرد مذهبی؛ از روشهای مدیریت استرس/ روزه ضد استرس عمل میکند
گروه اجتماعی: یکی از مهمترین روش های مدیریت استرس رویکرد مذهبی و دینی است، فرد در ماه مبارک رمضان صبر را تمرین میکند و با خواندن دعا از استرس خود میکاهد.
به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از گیلان، روزه نوعی تمرین تهذیب، تزکیه نفس و راهی مناسب برای تحقق تسلط انسان بر نفس خویش و مبارزه با هوسهای نفسانی است. روزه در دو بُعد فردی و اجتماعی، افزون بر ثمرات جسمی، آثار و فایده های تربیتی و سازندگی مانند تقویت صبر، آخرت گرایی، قدرت بر کنترل شهوت، شکوفایی حس هم دردی با فقرا و کم شدن شکاف طبقاتی و ... را به همراه دارد.
امام صادق (ع) یکی از آثار روزه را این گونه بیان فرمودند: روزه به این دلیل واجب شده است که میان فقیر و غنی مساوات برقرار گردد، و این به جهت آن است که غنی طعم گرسنگی را بچشد و نسبت به فقیر ادای حق کند؛ چرا که اغنیا معمولاً هر چه را بخواهند برای آنها فراهم است، خدا می خواهد میان بندگان مساوات باشد، و طعم گرسنگی و درد و رنج را به اغنیا بچشاند تا آنان به ضعیفان و گرسنگان رحم کنند.
روزه داری و کاهش استرس
روزه به مثابه آنتیاکسیدان و ضد استرس عمل میکند، یکی از مهمترین روش های مدیریت استرس رویکرد مذهبی و دینی است. اسلام در زمینه شناسایی استرس و تأثیر آن بر فرد و همچنین کنترل آن نظریه دارد. از آیات قرآن رفتار پیامبر(ص) و ائمه (ع) در مییابیم که فشار روانی میتواند با توکل به خدا و خواندن قرآن کاهش پیدا کند.
وقتی فرد روزه میگیرد چون از نظر روانی خود را ملزم به رعایت مواردی میکند در درجه اول دچار تنش کوچکی میشود که مانند آرامسازی عضلانی است. در آرامسازی عضلانی فرد با انقباض اعضای بدن و سپس رهاسازی آن از تنش دور میشود. روزه نیز به تدریج به فرد توانایی کنترل استرسها را خواهد داد. مکانیزم اثر به این صورت است که ابتدا فرد با تنش کوچکی مواجه میشود و پس از اینکه توانست جلوی خوردن، آشامیدن، غیبت کردن خود را بگیرد به تدریج یاد میگیرد تا علائم جسمانی و افکار خود را کنترل کند.
فرد در ماه مبارک رمضان صبر را تمرین میکند و با خواندن دعا از استرس خود میکاهد. وقتی معده خالی باشد بخش زیادی از فعالیتهای استرسزا که به میزان زیادی معطوف به دستگاه گوارش است کاهش پیدا میکنند و وقتی معده در حالت استراحت است فعالیتهای تحریکی دستگاه گوارش صورت نمیگیرد که این موضوع به کاهش استرس منجر میشود.
پرخوری در سحر و عصبانیت در طول روز
غذاهای سحر روزهداران باید کم حجم و خواب آنها نیز متناسب باشد و روزه داران از خوابیدن پس از خوردن سحری اجتناب کنند.روزه داری موجب امتناع افراد حتی از خوردن مواد حلال مانند آب میشود و این امتناع از حلالها نیز اراده انسان را قوی میکند.عصبانیت های برخی از افراد به هنگام روزه داری به علت پرخوری آنها به هنگام سحر است که بدن را در طول روز برای جذب آب فعال میکند.
خداوند در سوره مبارکه بقره آیه ۱۱۲ میفرماید کسی که در برابر خدای متعال تسلیم محض و نیکوکار است پاداش او نزد پروردگارش خواهد بود و اینگونه افراد نه ترسی دارند و نه غمگین و اندوهناک خواهند بود. این نشان میدهد که توکل و اطاعت از دستورات الهی به آرامش فرد و نشاط او منجر خواهد شد.
روزه گرفتن یک عملی عبادی و هدیه ای بهسوی معبود است اما اهداف اجتماعی و فرهنگی آن غیرقابلانکار است. ماه مبارک رمضان و احکام پیرامون آن نیز نه یک فرصت عبادی صرف بلکه یک سنت اجتماعی و هنجار قابلاحترام است که حتی افرادی که به دلایل مختلف (مسافرت، بیماری و...) از بهرهمندی آن محروماند نیز ارزش های آن را پاس می دارند.
تظاهر به روزه خواری در انظار عمومی جرم است
در ماده 638 قانون مجازات اسلامی آمده است که تظاهر به هر عمل حرام (از جمله روزه خواری) در «انظار عمومی»، جرم است و دادگاهها نیز براساس این ماده قانونی، حکم افراد مرتکب را صادر میکنند.
بسیار طبیعی است که نهادهای انتظامی و قضایی نیز در برابر این حریمشکنی واکنش نشان دهد تا از شکستن قبح عمل حرام ممانعت شود و طبیعی تر آنکه قاطبه مردم نیز مخالف حرمتشکنی و خواستار مجازات حرمتشکنان میباشند.
براساس قانون مجازات اسلامی، هر کس علناً در انظار و اماکن عمومی و معابر تظاهر به عمل حرامی نماید به حبس از 10 روز تا 2 ماه یا تا 74 ضربه شلاق محکوم خواهد شد. مأموران نیروی انتظامی میتوانند مجرمان این جرم را بلافاصله پس از ارتکاب دستگیر نمایند و برابر ماده ۲۱ قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری امکان دستگیری متهم و حفظ دلایل جرم برای ضابطین قضایی پیش بینی شده است. برابر قانون آیین دادرسی کیفری همین که جرمی مشهود باشد، یعنی در مقابل چشمهای ضابط قضایی رخ دهد، گزارش و مشاهده ضابط مدرکی برای اتهام فرد میشود.
حجت الاسلام والمسلمین سیدحسین گلمیرزاده، معاون فرهنگی تبلیغات اسلامی گیلان در گفت وگو با خبرنگار ایکنا از گیلان، با بیان اینکه روزه در خدایی شدن اخلاق افراد تاثیرگذار است، افزود: باید از فرصت ماه رمضان برای گسترش امر به معروف و نهی از منکر در جامعه استفاده کرد.
وی با تاکید بر برخورد نیروی انتظامی با روزهخواری در ملأ عام، افزود: کسانی که به هر دلیل نمیخواهند در ماه رمضان روزه بگیرند باید حرمت این ماه را نگه دارند.
رمضان ماه خودسازی
معاون فرهنگی تبلیغات اسلامی گیلان ماه رمضان را ماه خودسازی دانست و تصریح کرد: صلوات بزرگترین ذکر این ماه است و رابطه خانوادگی در این ماه بیشتر میگردد؛ بیشتر جرایم در ماه رمضان کاهش مییابد و هر فردی که شر خود را از دیگران بردارد، خداوند غضب خود را از او برمیدارد.
بهاره حقیقی فر، کارشناس جامعه شناسی کاهش جرایم را از جمله برکات ماه مبارک رمضان در جامعه دانست و افزود: پژوهشهای علمی نشان میدهد در طول ماه مبارک رمضان شاهد کاهش خودکشی ها و کاهش نسبی جرایم عمومی مانند جرایم راهنمایی و رانندگی و جرایم خاص هستیم.
وی با بیان اینکه مومنان باید در این ماه الهی از روزه خواری در ملاء عام خودداری کنند، تصریح کرد: مراجع ذیربط باید در این ماه با روزه خوران برخورد قانونی داشته باشند زیرا روزه خواری در ملا عام علاوه بر گناه بودن موجب شکسته شدن قبح آن می شود.
این کارشناس جامعه شناسی با بیان اینکه ماه رمضان ماه ضیافت الهی است و در این ماه پر خیر و برکت درهای رحمت الهی بر روی مومنان گشوده میشود، ادامه داد: روزه در خدایی شدن اخلاق افراد تاثیرگذار است لذا باید از فرصت ماه رمضان برای گسترش امر به معروف و نهی از منکر در جامعه استفاده کرد.
