توسل به اولیاءالله؛ سفارش قرآن برای قرب الهی

حجت‎الاسلام یعقوب قاسمی‎خویی، استادیار دانشکده الهیات و علوم اسلامی دانشگاه تبریز در گفت‌‎‏وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی اظهار کرد: توسل در اصطلاح دینی مسلمانان عبارت است از واسطه قرار دادن پیامبران، امامان، و صالحان به پیشگاه خداوند، برای رسیدن به مقام قرب الهی؛ ازسویی توسل جستن به غیرخدای سبحان، و یاری خواستن از پیامبران و اولیای الهی نزد مسلمانان معمول و متعارف بوده و به معنای شریک قرار دادن آنان در افعال خداوند نیست، بلکه مقصود، آن است که خداوند حوائج مردم را به برکت وجود آنان برآورده سازد.

توسل هیچ وجه شباهتی با شرک ندارد
وی با بیان اینکه از نظر قرآن و عقل توسل عاملی برای تقرب هرچه بیشتر به خداوند متعال است، افزود: منظور از توسل این نیست که کسی حاجت را از پیامبر یا امامان بخواهد بلکه هدف این است که به مقام والای آن انسان در پیشگاه خدا متوسل شود و این در حقیقت احترام به خواست خداست؛ زیرا احترام پیامبر نیز به خاطر این است که فرستاده خدا بوده و در راه او گام برداشته و ما تعجب می‏کنیم از کسانی که این گونه توسل را یک نوع شرک می‏پندارند! در حالیکه شرک قرار دادن شریکی برای خدا در صفات و اعمال اوست و این گونه توسل به هیچ وجه شباهتی با شرک ندارد.

حجت‎الاسلام قاسمی‎خویی تأکید کرد: مسئله توسل ریشه در آیات قرآن دارد؛ خداوند در آیه 35 سوره مبارکه مائده می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَابْتَغُواْ إِلَیهِ الْوَسِیلَةَ وَ جَاهِدُواْ فِی سَبِیلِهِ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ؛ اى کسانى که ایمان آورده‏اید، از خداوند پروا کنید و (براى تقرّب) به سوى او (از مقرّبان درگاهش و از عمل‏هاى صالح) وسیله بجویید و در راه او جهاد کنید، شاید رستگار گردید»؛ لذا با استناد به این آیه می‌‎توان زبان یاوه‌‎گویانی که تمسک به پیامبران و ائمه اطهار(ع) را ازسوی مسلمانان مساوی با شریک قرار دادن برای خداوند می‌‎دانند، بست و جواب منطقی ارائه کرد.

استادیار دانشکده الهیات و علوم اسلامی دانشگاه تبریز پیامبر(ص) را شافع بندگان در روز محشر دانست و یادآور شد: خدای متعال نبی مکرم اسلام(ص) را به عنوان شفیع فرستاده است؛ رحمة‌اللعالمین بودن پیامبر عظیم‌‎الشأن اسلام محدود به زمان حیات ایشان نیست، بلکه همانطور که باران می‎بارد و سرسبزی در پی آن پدیدار می‌شود، پیامبر نیز دست بندگان را می‌گیرد و به خدا می‌رساند.

پیامبر اکرم(ص) و امامان اهل بیت(ع) مردم را به توسل ترغیب می‌کردند
وی خاطرنشان کرد: توسّل به اولیای خداوند امری است که عقل و شرع آن را می‌پسندد و سیره پیامبر اکرم(ص) و امامان اهل بیت(ع) و همه مسلمانان، از گذشته تا کنون، بر جواز توسل به اولیای الهی استوار بوده است و پیامبر اکرم(ص) و امامان اهل بیت(ع) مردم را به توسل جستن به قرآن و اولیای خدا برای رسیدن به حوائج دنیوی و اخروی خود ترغیب می‌کردند.

قاسمی‎‌خویی یادآور شد: شفاعت پیامبران و امامان و بندگان صالح خدا که طبق صریح قرآن باعث تقرب به پروردگار مى‏شود، در مفهوم وسیع توسل داخل است و همچنین پیروى از پیامبر و امام و گام نهادن در جاى گام آن‎ها؛ زیرا همه این موارد موجب نزدیکى به ساحت قدس پروردگار است، حتى سوگند دادن خدا به مقام پیامبران و امامان و صالحان که نشانه علاقه به آن‌ها و اهمیت دادن به مقام و مکتب آنان است، جزء این مفهوم وسیع قرار می‌گیرد.