
ابراهیم قائدرحمتی، فرمانده نیروی انتظامی استان گیلان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از گیلان، با اشاره به جایگاه ارتباطات و اطلاعرسانی، اظهار کرد: در عصر حاضر که عصر سلطه ارتباطات نامیده میشود، بیگمان در مورد همه مسائل جهان، بزرگترین رسالت اطلاعرسانی بر دوش رسانههای جمعی است.
فرمانده انتظامی استان گیلان به جایگاه حائز اهمیت مطبوعات در بین سایر رسانهها اشاره کرد و افزود: عدم انجام رسالت و کارکرد واقعی از سوی مطبوعات، ممکن است تأثیرات قابل توجهی بر امنیت ملی کشورها بگذارد، اما نکته ظریفی که درباره رابطه مطبوعات و امنیت ملی باید بدان اشاره کرد، این است که، شاید برخی از افراد و گروهها به اشتباه، رابطه میان مطبوعات و امنیت ملی را از دیدگاه سلبی مورد بحث قرار دهند و معتقد باشند که مطبوعات و وسایل ارتباط جمعی معمولاً نقش تخریبی بر امنیت ملی دارند، در حالی که مطبوعات میتوانند نقش مثبت و ایجابی نیز در این نوع امنیت ایفا کنند.
وی به تجزیه و تحلیل تاثیر مطبوعات بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در دو بعد سلبی و ایجابی پرداخت و تصریح کرد: منظور از تأثیرات سلبی مطبوعات بر امنیت ملی آن است که عملکرد مطبوعات شاخصههای امنیت ملی را به خطر اندازد و نیز تأثیرات مثبت و ایجابی آن میتواند افزایش ضریب امنیت ملی در اثر عملکرد مطبوعات باشد لذا میزان رعایت حدود و مرزهای آزادی، تقویت یا تضعیف وحدت ملی، توجه به انتقاد سازنده یا تخریب، جلب مشارکت سیاسی یا گسترش بی حسی سیاسی، میزان تقید مطبوعات به حفظ ارزشهای دینی و ملی، توجه یا عدم توجه به رسالت واقعی مطبوعات و رویکرد مطبوعات به مقوله قانونگرایی از جمله مقولاتی است که نحوه مواجهه و تعامل مطبوعات با آنها میتواند بر امنیت ملی کشورها تأثیر ایجابی و یا سلبی داشته باشد.
وی جست وجوی امنیت را یکی از مهمترین کنشها و انگیزههای انسانی دانست و عنوان کرد: این کنش با جوهر هستی انسان، پیوندی ناگسستنی دارد، چراکه حفظ ذات و صیانت نفس همواره از اساسیترین میلهای انسان بوده و هست. علاوه بر این، انسانها در پی برآوردن نیازهای زیستی با یکدیگر و مناسبات گوناگون تشکیل جامعه میدهند لذا مهمترین نیاز هر جامعه، تامین امنیت جامعه و افراد آن است.
قائدرحمتی به تبیین جایگاه امنیت در اسلام پرداخت و گفت: امنیت از دیدگاه اسلام یکی از اصول زندگی فردی و جمعی، زمینهساز بهرهوری از مزایا و مواهب حیات و تکامل بشر و یکی از مقدسترین آرمانهاست، تا جایی که «ایمان» یعنی باور همراه با عمل که برای انسان امنیت به ارمغان میآورد در قرآن و نصوص اسلامی به عنوان مقدسترین سرمایه انسانی شمرده شده است. علاوه بر این در قرآن کریم شهری که از امنیت برخوردار است به عنوان الگوی سرزمین ایدهآل آمده است.
فرمانده انتظامی استان گیلان با اشاره به مفاهیم امنیت، اضافه کرد: درباره مفهوم امنیت تعاریف مختلفی ارائه شده است، اما امنیت طبق جامعترین تعاریف، عبارت از توانایی برای رفع تهدیدات خارجی علیه حیات سیاسی و یا منافع ملی خود است که از جنبه مختلف تأکید شده است. در تعریف امنیت سطوح مختلفی مدنظر قرار می گیرد که از امنیت فردی شروع شده تا به امنیت ملی می انجامد.
نقش اطلاع رسانی و ارتباطات در امنیت ملی
قائدرحمتی در خصوص نقش اطلاع رسانی و ارتباطات در امنیت ملی، متذکر شد: امنیت ملی به عنوان مفهومی تعمیم یافته به تمامی وجوه اجتماعی، دارای ابعادی فراتر از توان نظامی جهت حفاظت از مرزهای ملّی است. تردیدی نیست که قدرت نظامی برای حفظ استقلال ملی، یکی از مهمترین پایه های امنیت ملی بشمار می آید، اما از آنجا که حتی در کلی ترین تعاریف نیز، از امنیت ملّی به منزله «قدرت به حداقل رسانیدن هر نوع تهدید به منافع ملّی، تمامیت ارضی و استقلال کشورها» یاد می شود، لذا مؤلفه های جدید سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در تحقیق این مفهوم معنا یافته است. هم تهدید منافع ملّی و هم ساز و کارهای مقابله با آن، مقوله هایی چند سببی و چند وجهی هستند که در یک فضا و زمان، دستخوش دگرگونی و تغییر مداوم و شتابان می شوند.
وی افزود: فرآیند پر شتاب ارتباطات جهانی که حاصل گسترش جابجایی های انسانی و مسافرت، جهانگردی و توسعه کمی و کیفی رسانه های نوشتاری، پخش جهانی شبکه های رادیو و تلویزیونی و شبکه های ماهواره ای، جریان های فرامرزی اطلاعات، همراه با تحول ابزاری و رواج بین المللی رسانه های کوچکی چون تلفن، رایانه، مودم، ویدیو، دستگاه های تکثیر و انتقال و مرتبط شدن آنها با یکدیگر است، چشم انداز گسترده ای از امنیت ملّی، عوامل بقا و موانع آن ترسیم کرده است.به یقین انقلاب ارتباطات، سهم بزرگی در پیدایش دورانی ایفا نموده که به درستی عصر «شتابندگی تاریخ» نامیده شده است.
فرمانده انتظامی استان گیلان گفت: اگر قرون ماضی برای فروپاشی امپراطوری های عثمانی، اتریش، اسپانیا، پرتغال، فرانسه، انگلیس و آلمان دو جنگ جهانی لازم آمد، برای اضمحلال امپراطوری شوروی (سابق) حضور رسانه های جهانی، ویدیو، شبکه های کامپیوتری کافی بود؛ تا ساز و کارها و تغییرات اجتماعی از پیش مهیا شده را تشدید نمایند. در این فرآیند تغییر، آنچه که بسیار اهمیت دارد، حفظ و استحکام همبستگی و پیوستگی میان بخشهای مختلف جامعه است.
وی با تاکید بر اینکه هیچ بخشی نسبت به بخش های دیگر جامعه نباید دچار پس افتادگی یا پیش افتادگی شود، اضافه کرد: چرا که وقوع چنین امری عدم تعادل و بی ثباتی را در پی دارد و همین جریان، امنیت ملی را به مخاطره می اندازد. آنچه مسلم است ارتباطات و امنیت، رابطه ای دوسویه، متقابل و جدایی ناپذیر از یکدیگر دارند. بنابراین، این تأمین امنیت در گرو تناسب نظام اطلاع رسانی و ارتباطی با نیازهای ملّی و تهدیدهای بین المللی است.
فرمانده انتظامی استان گیلان رسانه ها و وفاق ملی را عاملی در جهت تقویت امنیت ملی دانست و ادامه داد: همبستگی و وفاق ملی به عنوان پدیده ای اجتماعی، از لوازم و نتایج قطعی و حتمی توسعه همه جانبه و امنیت ملی است. وفاق ملی که انسجام و همبستگی جامعه را پایدار می کند، پدیده ای فراتر از یگانگی و یکسانی است که بنیاد آن بر حضور و قبول ارزش های مشترک قرار دارد؛ اما، به معنای مشابهت مکانیکی در اندیشه و عمل نیست. در مجموع، کار رسانه ها در حفظ و تحکیم وفاق ملی، چه به لحاظ سخت افزاری و چه به لحاظ نرم افزاری و بالا بردن توان انتخاب جامعه، افزایش مشارکت، رقابت و پویایی شهروندان، درونی و نهادینه کردن نظام ارزشی و باورهای اعتقادی و معرفی ساز و کارهای حل و فصل تعارض ها و چندگانگی های فرهنگی و اجتماعی است.
وی با بیان اینکه رسانه های جمعی باید بتوانند به برقراری و استحکام رابطه میان تنوع و وحدت و یا تمایز و یکپارچگی مدد رسانند، تا وفاق ملی و در نهایت، «امنیت ملّی» پایدار بماند، یادآور شد: به یاری همین رسانه ها می توان در جهت ارتقای سطح دانش، نگرش و رفتار اجتماعی و بازشناسی و باز تولید ارزشها و باورهای عمیق و استوار جامعه و نهادی کردن آنها، گامی جدی برداشت و کیفیت جدیدی از پیوستگی های درونی و پویا را بوجود آورند.رسانه ها قدرت آن را دارند که با تقویت همبستگی ملّی و هماهنگی میان بخش های مختلف اجتماعی در عین حفظ تفاوت ها، قدرت فهم و ادارک و تحمل و انتخاب فعال جامعه و در نهایت سطح و عمق «پایداری ملّی» را بالا ببرند.