
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، سیدحسن تهامی، فرزند سیدعلیاکبر از مراجع بزرگ شیعه در قریه سندادان از قرای سادات نشین بیرجند به دنیا آمد. به دلیل هوش و استعداد خارقالعاده در شش سالگی تمامی قرآن را صحیح و فصیح فرا گرفت. هنوز ده سال کامل نداشت که نه تنها عبادات واجب بلکه تعداد کثیری از مستحبات شرعی را به جا میآورد.
در یازده سالگی به تحصیل علوم دینی در بیرجند مشغول شد. پس از آن چند سال را هم نزد اساتید معروف حوزه علمیه مشهد درس خواند. در آن زمان مرکزیت اصفهان از جهت حضور روحانیون و محققان وی را بر آن داشت که رهسپار این شهر شود.
در اصفهان فرصت مناسبی یافت تا از محضر علمای مشهوری چون علامه نجف آبادی کسب فیض کند. در این هنگام ایشان از فقه، اصول، رجال، تفسیر، حدیث، منطق، فلسفه و حکمت بهره برد. تکمیل تحصیلات دینی این طلبه فعال در نجف اشرف انجام شد و بهرهگیری از محضر اساتید برجسته و فقهای نامدار آن حوزه چون آیتالله میرزا محمد حسین نایینی نقطه عطفی در حیات علمی ایشان بود.
علمآموزی مهمتر از سفر حج
علاوه بر جنبه علمی، مراتب زهد و تقوای آیتالله تهامی نیز همواره زبانزد عام و خاص بود. در آن زمان عدهای از ارادتمندان کرمانشاهی از مرحوم تهامی درخواست نمودند که در خدمت ایشان به مکه مشرف شوند لکن مرحوم نایینی که حضور شاگردش در درس مهمتر میدانست اجازه این سفر را نداد در حالی که این سفر بیش از بیست روز طول نمیکشید.
سرانجام در سال 1304 ه.ش پس از پانزده سال اقامت در نجف و رسیدن به مقام اجتهاد به وطن خود بازگشت. در آن دوران، شیوع ظواهر فرهنگ غربی و تبلیغات سازمان یافته بهائیان و تهاجم تفکرات کمونیستی در اوج بود.
در چنین شرایطی تهامی خود را مکلف به حفظ و تحکیم موقعیت اسلام و رویاروی با همه مظاهر مادیگری میدانست و همه عمرش را در این هدف گذراند و جنوب خراسان را از فتنهگریهای فکری و فرهنگی پاک کرد.
تحول در حوزه علمیه بیرجند با حضور آیتالله تهامی
پس از ورود آیتالله تهامی و با مساعی ایشان در وضع اجتماعی، مذهبی و اخلاقی حوزه علمیه بیرجند تحول خیرهکنندهای پدید آمد. مشکلات عدیده علمی، فقهی و اجتماعی به سرپنجه گرهگشای او گشوده شد و عقاید باطل و افکار نادرست که جمع کثیری را از دین منحرف ساخته بود با برهانها و استدلالهای متین آن عالم بزرگ نابود گردید.
تأسیس حوزه علمیه معصومیه و تقویت حوزه علمیه از جمله اموری بود که توسط وی صورت پذیرفت. افزون بر اقدامات مذکور، کتابخانهای تأسیس نمودکه حدود 700 جلد کتاب را تهیه و وقف بر محصلین نمود. رسیدگی به امور مدرسه و نظارت بر امتحانات و نحوه تدریس آنچنان رونقی به مدرسه داد که نظیر آن را در مراکز مهم حوزوی نیز کمتر میتوان دید.
در حل و فصل امور مردم ستمدیده اهتمام داشت و ملجأ و پناهگاه همگان بود. وی یک تنه کار چندین اداره منظم را با دقت هرچه تمامتر انجام میداد. اهتمام وی در امور اجتماعی، مذهبی و فرهنگی بهگونهای بود که وی را پدر روحانی قائنات خواندهاند.
پایگذاری سه مسجد بزرگ در بیرجند
آیتالله تهامی سه مسجد بزرگ را در بیرجند پایهگذاری کرد. یکی مسجد خیرآباد که قطعه زمینی هم در مجاورت آن خریده و بای مقبره خویش معین و وصیت کرد. دیگری مسجد رضوی و سومی نیز مسجد خضری است.
آیتالله تهامی به پیروی از از سیره اجداد اجداد بزرگوارش در نیمه شبها، خوراک و پوشاک به خانههای مستمندان میبرد و حتی به اراتمندانش اجازه نمیداد که حمل آن را بر عهده گیرند. وی سرانجام در سال 1344 ه. ش رحلت نمود.
برگرفته از کتاب عالمان دین در خراسان جنوبی/ مؤلف زهرا علیزاده بیرجندی