
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، علی بن محمد ولی خراشادی معروف به آخوند ملاعلی از علمای معظم و مجتهدین بلند پایه از خراسان جنوبی است. وی از محضر علمای مشهوری چون مرحوم حجتالاسلام سید محمد مجاهد، شیخ جعفرکاشف الغطاء و محقق نراقی اجازه فتوا و حدیث داشته است.
در قضیه جهاد با روس به دلیلی فصاحت و بلاغت از سوی سید مجاهد به سَمت ایران آمد و با شاه و دولتمردان مکالماتی داشته است. وی رساله ای به سبک رسائل شیخ مرتضی انصاری در علم اصول و نیز شرحی بر معالم الاصول دارد.
رساله سؤال و جواب، نشانه تبحر ملاعلی خراشادی در فقه
مرحوم ملاعلی خراشادی رسالهای به صورت سؤال و جواب دارد که حاکی از کمال مهارت و تبحر وی در فقه است. در نوشتن مراسلات و نامهها انشاء مخصوصی داشته و بسیار مقید به نظم و قافیه در نوشتههای خود بوده است.
رساله سؤال و جواب در مسائل روزهمره شرعی است و در پاسخ به سوألاتی میباشد که از مرحوم ملاعلی خراشادی شده است. به واسطه نشانههای متعددِ موجود احتمال میرود توسط یکی از مستمعین گردآوری شده باشد.
در دلسوزی او برای حل مشکلات منطقه آمده است که هرگاه برای ولایت قاین امری پیش میآمد وی به دربار تهران میرفت و تلاش در جهت اصلاح امور مینمود و همواره در ترویج احکام شریعت و مساعدت مردمان بیبضاعت اهتمام داشته است.
ملاعلی خراشادی، اسوه حُسن خلق و سلامت نفس
هر کس که این عالم بزرگ را ملاقات میکرده بر تقوا و ایمان او صحه میگذاشته است. در یک مصداق خانلر خان در سفرنامه مشهور خویش در صفحات مختلف از مرحوم ملا علی یاد کرده و او را ستوده است و درباره ویژگیهای اخلاقی او چنین اظهار نظر میکند: (به این سلامت مُلایی ندیدم که صحبت بدارد و حّسن دیگر که دارند اخلاق خوش است)
خانلرخان در بخشی از سفرنامه خود پیرامون امور شرعی بیرجند و جنوب خراسان بحث میکند و بیان میدارد:( قدری با امیر در باب امور شرع بیرجند حرف زدم و قرار شدآخوند ملاعلی را بیاورند و امور را به ایشان تفویض کنند).
ملاعلی خراشادی در سال 1279ه.ق 1259ه. ش در منطقه دشت بیاض فوت و در مزار امامزاده کارشک مدفون شده است. مرحوم ملاعی خراشادی صاحب تألیفاتی است که از آن جمله میتوان به هدایه المتدینین منجی العالمین اشاره کرد.
کتاب هدایه المتدینین مشتمل بر مقدمه، چند فصل و خاتمه است و مطالب این کتاب با تعریف واژه صلوه آغاز میگردد. نسخه خطی آن دارای 141 برگ 21 سطری است و کتاب منجی العالمین نیز در احکام طهارت و نماز است که توسط مؤلف تدوین شده است.
منبع: دانشنامه فرهنگ و تمدن خراسان جنوبی / عالمان دین در خراسان جنوبی