صراط مستقیم را بدون علم و معرفت نمیتوان طی کرد
گروه اندیشه: استادیار دانشکده الهیات و علوم اسلامی دانشگاه تبریز با بیان اینکه صراط مستقیم را بدون علم و معرفت نمیتوان طی کرد، گفت: صراط مستقین بزرگراه آشکار هدایت است که هیچگونه شک و تردید و ابهامى در آن وجود ندارد.
حجتالاسلام قربانعلی کریمزاده در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی، با اشاره به ویژگیهای صراط مستقیم در دین مبین اسلام اظهار کرد: مهمترین ویژگی صراط مستقیم الهی علم و معرفت است، آنچنان که این مسیر را بدون علم و معرفت نمیتوان طی کرد و این معرفت چیزی نیست جز معرفت و شناخت حقیقی امام معصوم که خلیفه خدا روی زمین است و به عبارت دیگر تمام رهپویان راه حقیقت که به دنبال حق هستند و در مسیر بندگی حرکت میکنند.
وی صراط مستقیم را سالمترین راه رسیدن به خداوند دانست و خاطرنشان کرد: صراط مستقیم، نزدیکترین و سالمترین راه رسیدن به خداوند است، بزرگراه آشکار هدایت است که هیچگونه شک و تردید و ابهامى در آن وجود ندارد و اگر انسانى از صراط مستقیم خارج میشود به خاطر وجود نقص در این راه نیست، بلکه به دلیل ضعف خود او و وسوسه شیطان است.
کریمزاده ادامه داد: طریق و راه رسیدن به خداوند و ملاقات او نامحدود است و انسان از هر راهی که اولیای الهی سفارش فرمودهاند برود به خدا مىرسد و در بین همه راههایى که انسان میتواند طى کند و به خداوند برسد، تنها یک راه «صراط مستقیم» و راه هدایت است که آدمی را در این مسیر یاری میرساند.
کلمه «صراط» در همه آیات قرآنى به صورت مفرد آمده است
وی افزود: کلمه «صراط» در همه آیات قرآنى به صورت مفرد آمده و تثنیه و جمع ندارد که این خود قرینهاى بر یگانگى و وحدت صراط مستقیم است. در سوره انعام آیه شریفه 161 نیز مىخوانیم: «قل إننى هدانى ربى إلى صراط مستقیم دینا قیّما ملة إبراهیم حنیفا وما کان من المشرکین؛ بگو خداوند مرا به صراط مستقیم هدایت کرده، به دین استوار، آئین ابراهیم که هرگز به خدا شرک نورزید.»
استادیار دانشکده الهیات و علوم اسلامی دانشگاه تبریز با اشاره به حدیثی از امیرالمومنین یادآور شد: از حضرت امیرالمومنین(ع) آمده است: «الیمین والشمال مضله والطریق الوسطى هى الجاده علیها باقى الکتاب و آثار النبوه...؛ چپ و راست گمراهى است و راه وسطى همان جاده و صراط مستقیم است و دو طرف آن ضلالت است و تمام کتابهاى آسمانى و آثار نبوت پیامبران بر همان صراط است».
وی خاطرنشان کرد: صراط مستقیم راهى است به سوى خدا که هر راه دیگرى که خلایق بسوى خدا دارند، شعبه اى از آن است و هر طریقى که آدمى را به سوى خدا رهنمایى مىکند، بهرهاى از صراط مستقیم را دارا است، به این معنا که هر راهى و طریقهاى که فرض شود، به آن مقدار آدمى راه بسوى خدا و حق مییابد اما صراط مستقیم بدون هیچ قید و شرطى رهرو خود را به سوى خدا هدایت مىکند و مىرساند و به همین جهت خدای تعالى نام آن را صراط مستقیم نهاد، چون کلمه صراط به معناى راه روشن است.
حجتالاسلام کریمزاده ادامه داد: امام صادق(ع) در این باره میفرماید: «صراط مستقیم دو صراط است. یکی صراط در دنیا و دیگری صراط در آخرت. صراط در دنیا امام واجبالاطاعة است. هر کس وی را در دنیا شناخت و به او اقتدا کرد، از پل صراط عبور کرد و هر کس در دنیا او را نشناخت قدم هایش در پل صراط می لغزد و وارد جهنم میشود.»
صراط مستقیم از زبان علامه طباطبایی
وی با اشاره به تفسیر صراط مستقیم از زبان علامه طباطبایی افزود: علامه طباطبائی در این باره میگوید: صراط مستقیم، صراط غیرگمراهان است. کسانی که در راه و سلوک آنها نه شرکی وجود دارد و نه ظلمی. همان گونه که گمراهی و ضلالت در آن راه نیست. نه در قلبشان کفری است و نه در ذهنشان خطور میکند که خداوند راضی به آنها نباشد. نه در اعمال و رفتارشان کار معصیت و گناهی سر میزند و نه قصور در طاعتی دارند. این راه همان حق توحید است. هم از جهت علم و هم از جنبۀ عمل.»
استادیار دانشکده الهیات و علوم اسلامی دانشگاه تبریز با بیان این که صراط مستقیم یکی بیش نیست، تاکید کرد: به هرحال «صراط مستقیم» یکى بیش نیست و تعددناپذیر است، زیرا به خداوند استناد دارد و هرچه غیر از آن باشد، «سبیلالغىّ» است. البته «سُبُل اللَّه» که کثیر و متعدد است و در برابر «سُبُل انحرافى» قرار دارد از صراط مستقیم که واحد است، جدا نیست و رابطه «سُبُل اللَّه» با «صراط مستقیم» یا به گونهاى است که سُبُل، راههاى فرعى هستند که به صراط مىپیوندند، یا صراط مستقیم با وحدت انبساطى و گستردهاى که دارد، راههاى فرعى (سُبُل) را زیر پوشش خود قرار مىدهد.
