حد اعلای حقوق بشر در سیره اخلاقی امام رضا(ع)

حجت‌الاسلام والمسلمین سمیعی، مدرس حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از گیلان، ضمن تبریک ولادن امام رضا(ع)، به سیره اخلاقی امام اشاره کرد و گفت: یکی از ابعاد مهم زندگی امام رضا(ع)، بعد اخلاق و رفتارهای ایشان است. خصوصیات اخلاقی و فضایل وجودی آن حضرت، به گونه‌ای بود که حتی دشمنان خویش را نیز شیفته و مجذوب خود کرده بود. امام با مردم در نهایت ادب، تواضع و مهربانی رفتار می‌کرد و هیچ‌گاه خود را از مردم جدا نمی‌دانستو

وی افزود: امام رضا(ع) به اخلاق عالی و ممتاز، آراسته بود و بدین سبب دوستی عام و خاص را به خود جلب کرد؛ همچنین انسانیت آن حضرت یگانه و بی‌مانند بود و در حقیقت تجلی روح نبوت و مصداق رسالتی بود که خود آن حضرت یکی از نگهبانان و امانت‌داران اسرار آن به شمار می‌رفت.

مدرس حوزه و دانشگاه با بیان اینکه امام علی بن موسی‌الرضا(ع) جامع تمام فضائل بود، عنوان کرد: تمام صفات عالی در ایشان وجود داشت. خصایص شریف امام قسمتی از صفات جدش، بزرگترین پیامبر خدا بود که از میان پیامبران ممتاز است. همچنین گوشه‌گیری از دنیا و ساده‌زیستی، برجسته‌ترین صفات امام رضا(ع) به شمار می‌رفت. تمام راویان متفق‌القولند که وقتی آن حضرت ولیعهد مأمون شد هیچ توجهی به جنبه قدرت و عظمت آن نداشت.

این کارشناس دینی اضافه کرد: نمونه ی دیگری از اخلاق امام رضا(ع) این بود که در دوران ولایت‌عهدی و تصدی بالاترین مقام در دولت اسلامی به هیچ یک از غلامانش دستور نمی‌داد که کارهای ایشان را انجام دهند.

جود و سخاوت؛ اصل اخلاقی زندگی همه‌ امامان

حجت‌الاسلام سمیعی عبادت را فروتنی در مقابل خداوند دانست و تصریح کرد: انسان کامل به هر اندازه به خدا نزدیک‌تر باشد به همان اندازه خشوع و بندگی‌اش در مقابل خدا بیشتر می‌گردد. عبادت، پرهیزگاری و تقوای امام رضا(ع) طوری بود که نه تنها مردم، بلکه دشمنان نیز به آن اعتراف می‌کردند، ایشان همه فکر و اندیشه‌شان، حفظ دین خدا و اجرای وظایف الهی بود و نجات خود و مردم را در تقوا، پرهیزگاری و عبادت کردن می‌دانست.

وی از اصول اخلاقی که در زندگی همه‌ امامان فراوان دیده شده، جود و سخاوت است. اگر فردی حتی کوچک‌ترین خدمتی برای امام رضا(ع) انجام می‌داد، ایشان نهایت تشکر و قدردانی را به جا می‌آورد و حتماً خدمت آن فرد را جبران می‌نمود. آن حضرت به مستضعفان و گرفتاران توجه خاصی می‌کرد و اگر آنها گرفتاری و ناراحتی داشتند، سعی می‌کرد مشکل آنان را حل کند. زیاد بودند افرادی که در سایه یاری‌رسانی‌های امام به خیری دست یافتند.

مدرس حوزه و دانشگاه با اشاره به اخلاق عملی امام رضا(ع)، خاطرنشان کرد: ایشان در معاشرت‌ها و مقاطع گوناگونی که با افراد مختلف برخورد داشت، گاهی به شیوه‌ای عمل می‌کرد، یا تذکری می‌داد، یا نکته‌ای را از اسلام مطرح می‌ساخت به نحوی که سازنده و تربیت‌کننده باشد و با عمل خود اسلام را در «صحنه عینیت» و در رفتار خویش نشان می‌داد.

حجت‌الاسلام سمیعی ادامه داد: در چشم امام رضا همه افراد، از نظر انسانی مقام و ارزش داشتند و به آنان حرمت می‌گذاشت و برابری انسان‌ها را در حقوق ملاحظه می‌کرد. از تحقیر انسان‌ها و پست شمردن آنان و توهین و استهزا، سخت جلوگیری می‌کرد و شکل و شمایل و رنگ و ثروت و... نزد او ملاک نبود، بلکه «انسان» در نظر او محترم و عزیز بود. در واقع رعایت حقوق بشر، در رفتار امام رضا در حد اعلای آن بود.