مدیریت خوب فضای مجازی سبب جریانسازی فرهنگ رضوی است
گروه فضای مجازی: مشاور مرکز تخصصی علوم حدیث گفت: فضای مجازی اگر خوب مدیریت شود، بهترین ابزار برای گفتمانسازی و جریانسازی فرهنگ و اندیشه رضوی است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، فضای مجازی اگر خوب مدیریت شود بهترین ابزار گفتمانسازی و جریانسازی فرهنگ و اندیشه رضوی است. همچنین تولیدات آثار فاخر و مخاطبپسند با الهام از سیره رضوی این قابلیت را دارد که جلوی استثمار ما در برابر استعمار رسانهای غرب را بگیرد و برخی از خاکریزهای خودی در جبهه نامتقارن جنگ نرم تکنولوژی را تقویت کند. این بخشی از صحبتهای حجتالاسلام والمسلمین حسین مرادی دولتآبادی، مدرس حوزه علمیه قم، مشاور مرکز تخصصی علوم حدیث و کارشناس فضای مجازی است که به مناسبت میلاد علی بن موسی الرضا(ع) حاصل شده است. متن این گفتوگو از نظرتان میگذرد؛
فضای مجازی چه نقشی در ترویج فرهنگ و سیره رضوی دارد؟
محیط مجازی یک فرصت طلایی در جهت نشر و ترویج باورها، علوم و معارف دینی از جمله نشر سیره و فرهنگ رضوی است، اصولاً وقتی ذائقه بشر به سوی استفاده حداکثری از فناوریهای نوین تغییر یافته است و فضای دیجیتال در رقابت با فضای آنالوگ عرصههای مختلف انتقال پیام را در سیطره خویش قرار داده، و زبان و ادبیات فضای مجازی برای جوانان امروزی قابل فهمتر شده است، دیگر بحث از نقش فضای مجازی یک موضوع ابتدایی و بدیهی قلمداد میشود؛ چراکه فضای مجازی مرزهای جغرافیایی و فیزیکی را در هم شکسته و محصول نهایی را تا بینهایت به پیش میبرد. بنابراین فضای مجازی بهترین بستر توزیع تولیدات فرهنگی است. چراکه توزیع محصول در فضای مجازی ایستا نیست و توقفی ندارد. از طرفی فرهنگ غنی رضوی این قابلیت را دارد که خط ارتباطات مجازی ما را در دنیا ارتقاء دهد. به طور مثال جشنواره امام رضا(ع) در دوره اخیر خود به کمک همین فضای مجازی توانسته است در بیش از 700 نقطه از دنیا برگزار شود. فضای مجازی اگر خوب مدیریت شود بهترین ابزار گفتمانسازی و جریانسازی فرهنگ و اندیشه رضوی است. همچنین تولیدات آثار فاخر و مخاطبپسند با الهام از سیره رضوی این قابلیت را دارد که جلوی استثمار ما در برابر استعمار رسانهای غرب را بگیرد و برخی از خاکریزهای خودی در جبهه نامتقارن جنگ نرم تکنولوژی را تقویت کند. حضور مؤثر و پرترافیک محتوای پیام ارزشمحور مخصوصا اگر با الهام از سیره معصومین(ع) باشد عرصه را برای حریف محدود میکند و عدم حضور جدی این آموزهها در فضای مجازی فضا را برای حریف خالی و مهیا میکند. به نظر میرسد باید از لاک دفاعی در فضای مجازی خارج و باورها و اندیشههای خود را به صورت تهاجمی به دنیا عرضه کنیم. با کمال تأسف باید گفت کشور ما هنوز نتوانسته از این فناوری نوین بهره لازم را ببرد و فرهنگ غنی رضوی و سیره اهل بیت(ع) به جهت نوع نگاه و حضور حداقلی ما با مظلومیت و مهجوریت همراه است. امید است با بسترسازی مناسب بتوان تا حدودی این ضعف را جبران کرد.
کارکردهای فضای مجازی در انتقال فرهنگ رضوی به چه صورت است؟
فضای مجازی یک فضای پویا و به روز شوندهای است؛ بنابراین هر پیام در هر قالبی میتواند در فضای مجازی عرضه شود. لکن باید با مدیریت صحیح قالبهای خاص هر پیام را شناسایی کرد. اگر پیام رضوی هنرمندانه و هوشمندانه انتخاب شود و برای قالبهای مختلف دیداری، شنیداری و مکتوب و چندرسانهای خوب تشخیص داده شود، جای خود را در بین کاربران باز میکند. باید توجه داشت رابطه منطقی بین پیام، قالب پیام و بستر نشر پیام حفظ شود. مثلا یک حدیث زیبا که به درد دین، دنیا و آخرت کاربر بخورد و راه پیشرفتی به او بنمایاند و یا مشکلی از او را حل کند میتواند پیام خوب باشد. حال باید دید که این پیام در کدام قالب عرضه شود، آیا در قالب عکس، پوستر، طرح گرافیکی، نوشتاری و کلیپ یا قالبهای دیگر قرار بگیرد و در مرحله بعد باید بستر ارائه آن مناسب انتخاب شود. آیا بستر انتقال را وبلاگ، سایت، شبکههای اجتماعی و یا خبرگزاری قرار دهیم؟ هر اندازه این تناسب منطقی حفظ شود، پیام گیراتر و اثربخشتر میشود؛ البته باید چرخه تولید، تکثیر و توزیع در فضای مجازی رشد متوازن داشته باشند. یکی از اقدامات زیبا و درخور توجه آستان قدس رضوی ایجاد سامانه زیارت آنلاین و شبیهسازی زیارت است، اگر چه اصل زیارت، «حضور زائر عند مزور»(زیارتشونده) بوده و آثار، فواید، برکات روحی و معنوی و ثواب واقعی با ادب حضور در محضر امام(ع) اتفاق میافتد، اما زیارت از راه دور میتواند پاسخی به نیازهای معنوی ارادتمندانی باشد که توفیق زیارت ندارند. باید گفت انسان هر چقدر خود را مقید به امور معنوی کند و نفس خویش را وادار به تضرع و خشوع در برابر اهل بیت(ع) نماید و در فضای مجازی نیز خداوند و معصومین(ع) ناظر بر اعمال خویش بداند میتواند سعادت واقعی دنیوی و اخروی خویش را رقم بزند؛ بنابراین زیارت آنلاین یکی از مصادیق اینترنت پاک و پیام معناگرا و زیباست.
آیا وضعیت موجود ترویج فرهنگ رضوی رضایتبخش است؟
در جهت ترویج ارزشها از جمله فرهنگ رضوی جوانان متعهد و ارزشی از مسئولان کشورمان بسیار جلوتر حرکت میکنند. با نگاهی به سایتها، وبلاگها، شبکههای اجتماعی و تولیدات رسانهای درمییابیم که تلاشهای عاشقانه و از سر ارادت جوانان راه را برای حضور فرهنگ رضوی در فضای سایبری فراهم کرده است، اما متأسفانه مسئولان امر نه تنها در این زمینه از آحاد مردم عقبتر هستند، بلکه باور و اهتمام لازم جهت بسترسازی مناسب در بین آنها مشاهده نمیشود، حال یا مسئولان سواد رسانهای کافی را ندارد و یا به اهمیت آن پی نبردهاند و یا اینکه خود را ناتوان میبینند، برای مثال مسئولان کشورمان هنوز نتوانستهاند شبکه ملی اطلاعات معروف به اینترانت ملی ایران را اجرایی کنند و این ضعف وقتی بیشتر نمایان میشود که بدانیم کشور کره جنوبی که همراه کشورمان روند توسعه را آغاز کرد، بیست و پنج سال پیش موفق به ایجاد شبکه بومی اینترنت شد و در حال حاضر رتبه اول سرعت اینترنت را در دنیا دارد. ما تا وقتی نتوانیم این شبکه را در کشور خود طراحی و اجرا کنیم در زمین از پیش طراحی شده ارتش آمریکا بازی میکنیم؛ چراکه در موضوع اینترنت ما وابستگی کامل به آمریکا داریم. مثال دیگر عقب بودن مسئولان از مردم در مقوله فضای مجازی، نوع عملکرد شورای عالی فضای مجازی کشور است که با یک حرکت بسیار کند و اختلاف عقیده اعضایش بسیار کمتر از توان خود عمل کرده است. بنابراین اگر قصدمان پیشرفت و توسعه کشور در زمینههای فرهنگی، اقتصادی و حتی امنیتی است و یا قصد داریم کشوری مستقل و اثرگذار در عرصه جهانی باشیم، میبایست بیشتر از این برای فضای مجازی کشور تلاش کنیم و یقین بدانیم ما در معرض قضاوت هستیم، قضاوت مردم، قضاوت نخبگان، قضاوت دوستان و دشمنان و مهمتر از قضاوت نسل آینده که آیا با افتخار و لبخند رضایت به عملکرد امروزمان مینگرد و یا با اندوه و تأسف امروزمان را بررسی میکند.
