درمان غفلت با قرائت ۱۰ آیه از قرآن در شبانهروز + فیلم
کانون خبرنگاران نبأ: حجتالاسلام محمدرضا غریبی به بررسی نحوه صحیح قرائت قرآن از دیدگاه روایات در دو حیطه کمی و کیفی پرداخت و گفت: بر مبنای روایت معصوم(ع)، حداقل آیاتی که در شبانه روز توسط یک فرد مسلمان باید خوانده شود ۱۰ آیه است.
به گزارش کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، حجتالاسلام محمدرضا غریبی به بررسی نحوه صحیح قرائت قرآن از دیدگاه روایات در دو حیطه کمی و کیفی پرداخت و گفت: یکی از گامهای اصلی و مقدماتی در جهت انتقال مفاهیم قرآنی و انس هر چه بیشتر با آن، قرائت قرآن است، مباحثی که میتواند در حیطه قرآن مطرح شود شامل قرائت، تلاوت، ترتیل و فضای تفسیری و تأویلی آن است، گام ابتدایی که مقدمه اصلی و مقدمه ورودی محکم برای رسیدن به انس قرآن را شکل میدهد امر قرائت است که با رعایت آن، زندگی فرد میتواند به گونهای پیش رود که ماهیت قرآنی به خود بگیرد و نشاندهنده نمود مفاهیم قرآنی در زندگیاش باشد.
درمان غفلت با قرائت 10 آیه از قرآن در شبانهروز
وی عنوان کرد: نکاتی در روایات به آن اشاره شده است که بنده گمان میکنم بر تمامی افراد مسلمانی که این کتاب برنامه زندگی آنان محسوب میشود لازم و ضروری است که به آن اشراف و اطلاع داشته باشند، زیرا آن کسی که به ما فرموده است قرآن بخوانیم «فَاقْرَؤُوا مَا تَیَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ»، هم او با زبان دیگر به ما فرموده است که این نحوه خواندن باید به چه شیوهای باشد.
وی در رابطه با میزان قرائت روزانه یک فرد مسلمان بر اساس روایات گفت: برخی از روایات نسبت به میزان قرائت روزانه یک فرد مسلمان، چه از حیث کمیت و چه از حیث چگونگی و کیفیت قرائت اشارههایی داشته که مسیر پیشرو را برای ما روشن کرده است؛ در کتاب شریف «اصول کافی» در باب فضل قرآن، روایات متعددی با سرفصلهای گوناگون وجود دارد، روایاتی که هماکنون درصدد بازگویی آن هستم در رابطه با کمیت و تعداد قرائت قرآن از معصوم(ع) صادر شده است که حضرت فرمودند «مَنْ قَرَأَ عَشْرَ آیَاتٍ فِی لَیْلَةٍ لَمْ یُکْتَبْ مِنَ الْغَافِلِینَ؛ کسی که در شبانه روز 10 آیه از قرآن را بخواند این شخص از غافلین به حساب نمیآید».
نمازهای یومیه کفایت از قرائت روزانه قرآن نمیکند
حجتالاسلام غریبی ادامه داد: بر مبنای این روایت نتیجه میگیریم حداقل آیاتی که در شبانه روز باید خوانده شود 10 آیه است، البته روایات ادامه دارد و معصوم(ع) فرمودهاند که اگر فرد 50 آیه در شبانهروز قرائت کند در زمره ذاکرین قرار خواهد گرفت و تا قرائت هزار آیه نیز در آن اشاره شده است که شخصی که اهل مطالعه باشد میتواند به آن مراجعه کند.
وی با بیان اینکه موارد ذکر شده نباید رهزن شخص در جهت برداشت دیگری از روایت شود، افزود: اگر در روایت اشاره شده است که با قرائت 10 آیه در زمره غافلین قرار نخواهیم گرفت شخص با این تفکر که در نماز با خواندن حمد و سوره که بیش از 10 آیه دارد، مصداق این روایت شده و به آن عمل کرده است نباید خود را بینیاز از قرائت قرآن و مصداق این روایت بداند؛ زیرا همان کسی که فرمود 10 آیه بخوانید شیوه این تلاوت را نیز گفته است؛ قرائت روزانه ما باید به گونهای باشد که از ابتدای قرآن آغاز کنیم و 10 آیه 10 آیه پیش برویم.
وی بیان کرد: هر آنکس که تصمیم بگیرد بیشتر قرائت کند باید 50 آیه 50 آیه پیش رود؛ شخص نباید به خواندن سورههایی که در نماز خوانده میشود، اکتفا کند و همچنین سورههایی که حفظ آن را فراگرفته است، توصیهام به عزیزان این است که هر فرد یک قرآن شخصی به همراه خود داشته باشد تا بتواند در این زمینه، برنامه تلاوت را پیاده کند.
نخستین خصیصه قاری، خشوع قلب است
حجتالاسلام غریبی ضمن اشاره به عواملی که میتواند در ارتقای سطح کیفی قرائت از سوی قاری موثر باشد، عنوان کرد: کتاب شریفی بهنام «مصباح الشریعة» که منسوب به امام صادق(ع) است از ساحت امام ششم روایاتی را نقل کرده است که در آن به آداب و اعمالی که فرد مسلمان باید به انجام آن اهتمام داشته باشد اشاره شده است، این کتاب حاوی روایات بسیار زیبایی است که در رابطه با جزئیترین رفتارهای فردی همانند مسواک زدن، دوستی، مشاوره، نماز و روزه، آدابی را ذکر کرده است، یکی از فصلهایی که در این کتاب مورد اشاره قرار گرفته، آداب قرائت قرآن است.
وی اظهار کرد: حضرت، ادب قرائت قرآن را چنین میداند «فَقَارِئُ الْقُرْآنِ یَحْتَاجُ إِلَى ثَلَاثَةِ أَشْیَاءَ قَلْبٍ خَاشِعٍ وَ بَدَنٍ فَارِغٍ وَ مَوْضِعٍ خَالٍ»، هر کسی که بخواهد قرآن را قرائت کند نیازمند داشتن سه خصلت است و این سه خصلت و سه ویژگی، شخص را به ویژگیهای کیفی قرائت نزدیک میکند، به عنوان مثال به ما میآموزد که آن 10 یا 50 آیهای که شبانهروز قرائت میکنیم باید در چه چهارچوبی قرار داشته باشد.
وی به ذکر سه خصلت اشاره شده در کلام معصوم(ع) پرداخت و گفت: سه خصیصهای که قاری نیازمند است که آن را در خود پرورش دهد در کلام آن حضرت چنین آمده است، نخست باید قلب خود را در برابر ساحت قرآن که کلام حضرت حق است خاشع کند و به تعبیر حضرت امیرالمؤمنین(ع) که قرآن، تجلی خداوند است خشوع قلب خود را در برابر آن افزون کند.
برخورداری از سه خصلت، حلاوت مخاطبه را به قاری میچشاند
وی ادامه داد: انسان باید خود را در محضر کلام نورانی وحی ببیند کلامی که از ناحیه خداوند متعال بر قلب پیامبر نازل شده است، زیرا اندکی تفکر، قلب انسان را در جهت خشوع آماده میکند، نکته دوم بدن فارغ است؛ یعنی آن زمان که انسان خواستار ورود به قرائت قرآن پیدا کند باید تلاش کند که اشتغالات جانبی خود را کاهش دهد، بدن فارغ به این معناست که بدن خود را در حین قرائت به انجام کارهای دیگر سرگرم نسازد.
حجتالاسلام محمدرضا غریبی اظهار کرد: نکته سوم آن است که فضا را برای آماده شدن قرائت قرآن خالی کند، توصیه حضرت به خلوت بودن جایگاه قرائت قرآن به این جهت است که قرائت قرآن بر روی قاری اثر بگذارد، از اینرو در مکانی که ازدحام، مانع از تمرکز انسان در فهم قرآن میشود قرائت در آن توصیه نشده است و حضرت در ادامه فرمودند کسی که این سه خصلت را در درون خود ایجاد کند شیرینی و حلاوت مخاطبه و گفتوگو با خداوند را میچشد.
وی تصریح کرد: بسیار مهم است که از مخاطبه با قرآن و خداوند متعال لذت ببریم؛ همانطور که در روایات آمده است که اگر میخواهید با خداوند سخن بگویید نماز بخوانید و اگر خواستار گفتوگوی خداوند با خود هستید قرآن بخوایند، قرآن، سخن خداوند با ما است.
قرآن در جریان است و هرگز کهنگی نمیپذیرد
وی در رابطه با نحوه قرائتی که باید فهم و تدبر را به همراه داشته باشد، عنوان کرد: نکته تکمیلی آن است که مراحل مقدماتی در جهت انس قاری با قرآن، آن زمان خود را نشان میدهد که دریابیم چه مفاهیمی را هنگام قرائت قرآن، درک کردهایم؛ ما ایرانیان که فارسی زبان هستیم اگر در وهله نخست آشنا به زبان عربی شویم و سعی کنیم بی واسطه قرآن را بیاموزیم بسیار بهتر است.
حجتالاسلام غریبی با بیان اینکه در صورت مقدور نبودن آموختن زبان عربی، باید به ترجمه آیات متوسل شویم، افزود: نگاه به ترجمه قرآن موجب میشود که قرائت قرآن، اثر نهایی خود را بگذارد، امیدوارم که خداوند متعال این توفیق را بدهد که برای رسیدن به مقام انس با قرآن، مراحل کیفی و کمی را در قرائت خود رعایت کنیم و با توجه به مضامین و مفاهیم قرآنی، خود را در مسیر هر چه بیشتر معارف قرآنی قرار دهیم.
وی در پایان عنوان کرد: امام صادق(ع) در این زمینه فرمودهاند «القرآن یَجرِی کَما تَجرِی الشَّمسُ وَ القَمَرُ؛ همانطور که خورشید و ماه در جریان هستند و کهنه نمیشوند، قرآن همانگونه جریان دارد و کتابی نیست که کهنه شود»، از اینرو ما باید خود را در معرض بهرهبرداری هر چه بیشتر از این کتاب آسمانی قرار دهیم و از خداوند خواستارم به برکت دعای حضرت حجت(عج) توفیق استفاده هر چه بیشتر از معارف قرآنی را به ما عنایت کند.
