«الشّام، الشّام، الشّام!»؛ پاسخ امام سجاد به سختترین محل مصائب اهل بیت در سفر کربلا
گروه اندیشه:امام جمعه شهرستان اهر گفت: در روایت آمده، از امام سجاد(ع) پرسیدند: سختترین مصائب شما در سفر کربلا کجا بود؟ که ایشان در پاسخ سه بار فرمودند: «الشّام، الشّام، الشّام! در شام هفت مصیبت بر ما وارد آوردند که از آغاز اسیری تا آخر، چنین مصیبتی بر ما وارد نشده بود».
حجتالاسلام جواد حاجیزاده، امام جمعه شهرستان اهر در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی، با اشاره به حالات روحی امام سجاد(ع) اظهار کرد: ایمان، علم، تقوا، عبادت و سخاوت و رأفت و زهد و پارسایی، مدیریت بعداز واقعه عاشورا از خصوصیات بارز امام سجاد(ع) است.
وی با بیان اینکه شیوه تبلیغی آن امام همام اهتمام به تبیین معارف اسلامی در قالب دعا و نیایش بود، خاطرنشان کرد: صحیفه سجادیه و تفسیرهای امام زینالعابدین(ع) از واقعه عاشورا موجب ماندگاری و تثبیت عاشورای حسینی شد.
حاجیزاده ادامه داد: حضرت سجاد(ع) در موقعیتی رشته امامت را به دست گرفتند که امکان هیچگونه حرکت صریح وجود ندارد. ایشان در زمانی زمام امور را به دست گرفتند که نه خدایی که تبلیغ شده، خدای قرآن است و نه پیامبر، پیامبر قرآن است و نه امام، امام قرآن است و نه این روابط فردی انسان با خود، با جامعه و با خدا یک رابطه قرآنی و الهی است، دورانی است که مردم هم بریدهاند. لذا حضرت برای حفظ یاد عاشورا از هیچ اقدامی فروگذار نکرد؛ حتی کیسهای داشتند زرد رنگ که خاک کربلا در آن بود و بعد هر نماز بر آن سجده کرده و اشک فراوان میریختند.
وی خاطرنشان کرد: روزگار امام سجاد(ع) به طور قطع یکی از دشوارترین، ظلمانیترین و دهشتناکترین مرحله تاریخی تشیع بوده و در عین حال درسآموزترین و نقشآفرینترین مرحله است.
امام جمعه شهرستان اهر تشریح کرد: ملاحبیب کاشانی(ره) در تذکرة الشهداء آورده که از امام سجاد(ع) پرسیدند: سختترین مصائب شما در سفر کربلا کجا بود؟ که امام(ع) در پاسخ سه بار فرمودند: الشّام، الشّام، الشّام! طبق روایت دیگر امام سجاد به نعمان بن منذر مدائنی فرمود: «در شام هفت مصیبت بر ما وارد آوردند که از آغاز اسیری تا آخر، چنین مصیبتی بر ما وارد نشده بود؛ یکی اینکه ستمگران در شام اطراف ما را به شمشیرهای برهنه و استوار کردن نیزهها احاطه کردند و بر ما حمله مینمودند و در میان جمعیت بسیار نگه داشتند و ساز و طبل میزدند، دوم اینکه سرهای شهداء را در میان هودجهای زنهای ما قرار دادند. سر پدرم و سر عمویم عباس(ع) را در برابر چشم عمههایم زینب و ام کلثوم(ع) نگهداشتند و سر برادرم علی اکبر و پسر عمویم قاسم(ع) را در برابر چشمان خواهرانم سکینه(س) و فاطمه(س) میآوردند و با سرها بازی میکردند و گاهی سرها به زمین میافتاد و زیر سم سُتوران قرار میگرفت».
وی اضافه کرد: «دیگر آنکه زنهای شامی از بالای بامها، آب و آتش بر سر ما می ریختند، آتش به عمامهام افتاد و چون دستهایم را به گردنم بسته بودند نتوانستم آن را خاموش کنم. عمامهام سوخت و آتش به سرم رسید و سرم را نیز سوزاند. چهارم اینکه از طلوع خورشید تا نزدیک غروب در کوچه و بازار با ساز و آواز ما را در برابر تماشای مردم در کوچه و بازار گردش دادند و میگفتند: «ای مردم! بکُشید اینها را که در اسلام هیچ گونه احترامی ندارند!»
حاجیزاده افزود: «مورد دیگر اینکه ما را به یک ریسمان بستند و با این حال ما را در خانه یهود و نصاری عبور دادند و به آن ها میگفتند: اینها همان افرادی هستند که پدرانشان، پدران شما را (در خیبر و خندق و...) کشتند و خانههای آنها را ویران کردند. امروز شما انتقام آنها را از اینها بگیرید. ششم اینکه ما را به بازار برده فروشان بردند و خواستند ما را به جای غلام و کنیز بفروشند ولی خداوند این موضوع را برای آنها مقدور نساخت و آخر اینکه ما را در مکانی جای دادند که سقف نداشت و روزها از گرما و شبها از سرما، آرامش نداشتیم و از تشنگی و گرسنگی و خوف کشته شدن، همواره در وحشت و اضطراب به سر میبردیم».
وی با اشاره به اینکه هیچ امامی به اندازه امام سجاد دعا ندارد، تصریح کرد:. سبک دعای امام سجاد(ع) با بقیه ائمه(ع) فرق میکند و از سوز حزین و شعور و پیام افزونتری برخوردار است؛ چراکه در آن دوران خفقان آن امام همام تنها میتوانست گوهرهای گرانبهای وجود خویش را از طریق دعا به مردم و نسلهای بعدی برساند.
حجتالاسلام حاجیزاده همچنین یادآور شد: صحیفه سجادیه یک کتاب اعتقادی و تاریخی و به عبارتی بازشناسی دوباره فرهنگ شیعه در آن زمان است. رساله حقوق امام سجاد(ع) نیز رساله حیرتآور و مجموعهای بینظیر برای زندگی انسانهاست که استادان بنام روانشناسی اذعان دارند رساله حقوق آن امام عالیقدر با پیشرفتهترین تئوریهای آموزشی همخوانی دارد.
