
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، علامه سیدمحمدحسین طباطبایی، مفسر کتاب تفسیرالمیزان افتخاری برای جهان اسلام و تشیع محسوب میشود، ایشان غیر از فلسفه و تفسیر و... در علومی نظیر هندسه، نجوم، هیأت، ریاضی، اخلاقیات، شعر و... جزو سرآمدان روزگار بود.
علامه طباطبایی از روزگار تحصیل خود چنین بازگو میکند: «در اوایل تحصیل که به نحو و صرف اشتغال داشتم علاقه زیادی به اشتغال تحصیل نداشتم و ازاین روی هر چه میخواندم نمیفهمیدم. پس از آن عنایت خدایی دامنگیرم شده، عوضم کرد. در خود یک نوع شیفتگی و بیتابی نسبت به تحصیل کمال حس نمودم؛ بهطوریکه از همان روز تا پایان تحصیل که تقریباً هیجده سال طول کشید هرگز نسبت به تعلیم و تفکر، احساس خستگی و دلسردی نکردم و زشت و زیبای جهان را فراموش کردم. در خورد و خواب و لوازم دیگر زندگی، به حداقل ضروری قناعت نموده، باقی را به مطالعه میپرداختم. بسیار میشد که شب را تا طلوع آفتاب با مطالعه میگذراندم».
وی مدت یازده سال در کنار مرقد نورآفرین امیرالمؤمنین(ع) کسب علم کرده وی خوشهچین زبردست بود که بیشترین استفاده را از فرصت فراهم آمده نمود. فقه، اصل، فلسفه، ریاضیات، رجال را از محضر اساتیدی والامقام فرا گرفت. بزرگانی چون؛ سید ابوالحسن اصفهانی، حاج میرزا علی ایروانی، سید ابوالقاسم خوانساری، میرزا علیاصغز ملکی که سرسلسله اساتید ایشان مرحوم قاضی است.
او علاوه بر تربیت شاگردانی والامقام، تألیفات مهمی از جمله؛ تفسیر المیزان دارد که تفسیرالمیزان دایرةالمعارفی از معارف در بردارنده بحثهای اعتقادی، تاریخی، فلسفی، اجتماعی و ... با تکیه بر قرآن کریم است.
اثری سترگ که استاد شهید مطهری 60 سال یا 100 سال زمان، درک عمق و ارزش این کتاب را میداند. این کتاب ثمرهای کمنظیر از بیست سال تلاش شبانهروزی علامه است.
علامه طباطبایی در تفسیر المیزان از روش اهل بیت(ع) الهام گرفت و در مقام مناظره شبهههایی که در مورد آیات مطرح میشد با آیات دیگری که معنای روشنتری داشت پاسخگو بود و پاسخگویی مسائل قرآن با استفاده از خود قرآن ویژگی اصلی تفسیر علامه بود.
نقطه آغازین این تألیف به برکت غور و ژرفنگری در روایات بحارالانوار بود علامه سبک این تفسیر را از مرحوم قاضی آموخت و در قم عملی ساخت.
از دیگر آثار علامه طباطبایی بدایةالحکمه است این کتاب، یک دوره تفسیر فشرده برای دوستداران علوم عقلی در قم و سپس دانشگاههای کشور گردید.
نهایة الحکمه از دیگر اثار علامه طباطبایی است، این اثر برای تدریس فلسفه با توضیحی بیشتر، عمقی افزونتر و سطحی عالیتر تدوین شده است.
از دیگر اثار علامه طباطبایی میتوان از اصول فلسفه و روش رئالیسم نام برد، بینش علامه پیرامون نظرات مادیون و ماتریالیستها باعث فراهم آوردن این اثر گردید برکت این کتاب موجب هدایت بسیاری از جوانان مسلمان و نجات آنان از هلاکت کفر و الحاد شد. اثری که پاورقیهای استاد مطهری عنایتی افزون بدان بخشیده است.
همچنین، حاشیه بر کفایه؛ کتاب اصولی پیرامون قوانین استنباط، شیعه در اسلام از دیگر آثار علامه طباطبایی است، دورهای کامل از اعتقادات و معارف شیعه در اثر نفیس شیعه در اسلام به چشم میخورد.
مجموعه مذاکرات با پروفسور هانری کربن، محقق فرانسوی پیرامون چگونگی شیعه و مباحث اعتقادی و از دیگر آثار علامه طباطبایی است همچنین از دیگر آثار این علامه میتوان به خلاصه تعالیم اسلام که خلاصه آنچه هر مسلمان متعهد باید بداند، در این اثر بیان شده است، اشاره کرد.
روابط اجتماعی در اسلام، بررسیهای اسلامی، آموزش دین، رساله انسان قبل از دنیا که با نام «انسان از آغاز تا انجام» ترجمه شده و مباحثی مفید از عوالم سهگانه ماده، مثال و عقل مطرح کرده و پیرامون شبهات و دغدغه خاطر جوانان مطالبی بسیار مفید و لازم ارائه کرده است، از دیگر آثار علامه طباطبایی است.
همچنین، دیوان شعر فارسی که مجموعهای از اشعار چشمگیر و عمیق علامه که طی سالیان متمادی سروده شده است، سنن النبی شامل سیره و روش رسول الله(ص) در بین مردم و همراه خانواده در این اثر به چشم میخورد و همچنین، لب اللباب که شامل مجموعه درسهای اخلاق استاد از سالهای 1368 تا 1369 قمری برای برخی از فضلای حوزه علمیه قم بیان فرمودهاند و همچنین حاشیه بر اسفار شامل نظرات استاد فرزانه علامه طباطبایی بر اسفار از دیگر آثار علامه طباطبایی است.
این حکیم عارف و مفسر وارسته و مایه مباهات جهان اسلام پس از یک عمر زندگی بابرکت و باعزت، در 18 محرم 1402 قمری مصادف با 24 آبان 1360 شمسی در سن 81 سالگی به دیار قدسی و ملکوت رهسپار شد. امروز مرقد مطهر ایشان در بالا سر قبر حضرت معصومه(س) مأمن و ملجأ علاقهمندان و دوستداران اسلام و تشیع است.