فرجام کمکاری مسئولان در برنامهریزیهای مشهد ۲۰۱۷/ چرا شهر سنار جایگزین مشهد شد؟
گروه اجتماعی: در حالی که یک سال به برگزاری برنامههای مشهد ۲۰۱۷ باقی نمانده است، مکان برگزاری اجلاس وزرای فرهنگ کشورهای اسلامی از این شهر گرفته شده و به شهر سنار سودان واگذار شد، اما سؤالی که اینجا مطرح میشود این است که چرا این شهر میزبانی چنین اجلاسی را از دست داد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، در حالی که این روزها پروژه مشهد 2017 یکی از پروژههای پررونق در ارگانهای مختلف شهر مشهد به شمار میرود اما در چند روز گذشته خبری مبنی بر اینکه مهمترین واقعه این رویداد یعنی برگزاری اجلاس وزرای فرهنگ کشورهای اسلامی قرار نیست، در مشهد برگزار شود، منعکس شد.
در اجلاس ماه گذشته آیسسکو در شهر باکو، به طور رسمی محل برگزاری اجلاس وزرای فرهنگ کشورهای اسلامی در سال 2017 به شهر سنار در کشور سودان سپرده شد. این شهر با جمعیتی کمتر از یک میلیون نفر که در سال 93 به جمع پایتختهای فرهنگی اسلامی در سال 2017 پیوسته بود، توانست از سه شهر دیگر که در سال 2010 به این عنوان رسیده بودند، پیشی گرفته و محل برگزاری اجلاس وزرای فرهنگ کشورهای اسلامی در سال 2017 شود.
با توجه به اینکه تا سال 2024 هیچ شهر دیگری از ایران پایتخت فرهنگی اسلامی نخواهد بود و اینکه بعد از سال 2024 آیا باز هم شهری از ایران انتخاب خواهد شد یا نه، کاملا نشان دهنده فرصت از دست رفته برای شهر مشهد است؛ این در حالی است که سیدسعید سرابی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی در نخستین جلسه کمیته فرهنگی ستاد برنامهریزی مشهد 2017 که تیرماه سال جاری در مشهد برگزار شد، گفته بود: سعی شده با برگزاری اجلاس وزرای فرهنگ کشورهای اسلامی با حضور ۵۱ کشور در سال ۲۰۱۷، فرصتی مناسب برای معرفی مشهد در سطح بینالمللی و توسعه توریسم زیارتی فراهم شود.
اما سخنان چند روز پیش مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی در خصوص تغییر جابهجایی پایتخت فرهنگ اسلامی که در رسانهها منتشر شد، با صحبتهای قبلی وی مغایر است؛ وی چهارم آذرماه با اشاره به برگزاری اجلاس وزرای فرهنگ و اطلاع رسانی کشورهای اسلامی در سودان عنوان کرده است: اصولاً پروژه پایتخت فرهنگ اسلامی و پروژه اجلاس وزرای فرهنگ اسلامی دو پروژه متفاوت آیسسکو است که ربطی به هم ندارد و آیسسکو در جلسه اخیر خود سودان را به عنوان میزبان اجلاس مصوب کرده و این ربطی به پایتخت فرهنگ جهان اسلام در مشهد ندارد و جزئیات این انتخاب را نماینده آیسسکو در ایران میتواند در اختیار قرار دهد.
کوتاهی از کدام سازمان بود؟
بررسی این که چرا مشهد نتوانست میزبانی این اجلاس را از آن خود کند، بسیار مهم است. در نظر بگیرید اگر تیم ملی فوتبال ایران به تیم ملی فوتبال مالدیو باخته بود، تغییر مربی تیم ملی ایران حداقل اتفاق در واکنش به این تصمیم بود، اما زمانی که مشهد به راحتی این عنوان را از دست داد، نه تنها خبر آن خیلی دیر رسانهای شد، بلکه مسئولان امر با انکار شرایط، پایتخت فرهنگی اسلامی را جدا از اجلاس سالانه وزرای فرهنگ دانستند!
تأخیر در آغاز شروع به کار دبیرخانه مشهد 2017، آشفتگی در برنامهریزیها و مصوبات تا یک ماه گذشته، نبود بودجه برای اجراییشدن برنامهها و از همه مهمتر نبود یک هدف و شعار مشخص از جمله دلایل اولیهای است که برای رد میزبانی مشهد میتوان تصور کرد.
گرچه در سخنان برخی مسئولان اعمال نفوذ عربستان دلیل این تغییر میزبانی خوانده میشود، اما اگر واقعا چنین دلیلی هم وجود داشته باشد، باز هم کمکاری برنامهریزان که باعث از بین رفتن قدرت رقابت، گفتوگو و چانهزنی ایران در مقابل دیگر شهرهای معرفی شده بود، بسیار دردناک است!
انتخاب محل برگزاری هرگونه اجلاسی در فضای بینالمللی به داشتههای همان لحظه مکان برگزاری و برنامه های مطمئن برگزارکنندگان مربوط است، پس نمیتوانیم انتظار داشته باشیم دیگر کشورها به تواناییهای مشهد برای برگزاری اجلاس در حالی اعتماد کنند که هماکنون حتی یک سالن همایش مناسب در شهر وجود ندارد و هیچ تضمینی برای تأمین بودجه ساخت آن نیز داده نشده است.
جالب است که بدانیم شهر «کادقلی» از دیگر شهرهای سودان نیز در سال جاری میلادی یکی از پایتختهای فرهنگی اسلامی بود و «مکی سناده»، دبیرکل طرح «کادقلی»، پایتخت فرهنگی سودان در سال 2015 میلادی، در این باره گفته بود: انتخاب شهر کادقلی بهعنوان پایتخت فرهنگی سودان، اقدامی در جهت احیا و تقویت تعاملات فرهنگی و معرفی میراث اسلامی و مسیحی این شهر است.
در حالی که کشور سودان در پی پیوندهای برادری بین اسلام و مسیحیت است و رهبر معظم انقلاب همیشه بر اتحاد در جهان اسلام تأکید دارند و تشکیل امت واحده اسلامی را نیاز جامعه امروز عنوان میکنند اما در برنامههای مشهد 2017 هیچ توجهی به اهمیت اتحاد و برادری فرق و مذاهب مختلف اسلامی نداشتیم و تاکنون در هیچ یک از برنامههای اشاره شده ارگانها نیز چنین برنامههایی به چشم نمیخورد.
نبود یک نگاه کلینگر در بحث اتحاد اسلامی و اطمینان مسئولان در ایدهآل بودن مشهد شاید مهمترین نقطه ضعف برنامهریزیها بود و این در حالی است که مسئولان کشور تا حدی از انتخاب مشهد به عنوان محل اجلاس مطمئن بودند که وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به طور رسمی از وزرای فرهنگ کشورهای اسلامی برای حضور در ایران برای اجلاس دعوت به عمل آورده بود.
برنامههای مشهد 2017 چه تغییری خواهد کرد؟
بخش عمدهای از برنامههای تنظیم شده برای مشهد 2017، مانند برنامههای عمرانی برای تهیه مکان برگزاری اجلاس، برنامههای افتتاحیه و اختتامیه اجلاس، برنامههای بازدید و معرفی تعیین شده برای وزرای فرهنگ و ... مربوط به زمان برگزاری اجلاس وزرای فرهنگ اسلامی در مشهد بود که اکنون عملا هدف اجرایی خود را از دست دادهاند.
حال با از بین رفتن این امکان و بار تبلیغاتی این اجلاس برای مشهد، برای معرفی مشهد و جذب گردشگران مذهبی و تاریخی به این شهر باید قبل از 2017 اقدام کرد و همانطور که دکتر صدری، رئیس دفتر منطقهای آیسسکو گفته بود: معرفی مشهد در سال 2016 مهمتر از 2017 است، زیرا سیاستمداران و نخبگان کشورهای اسلامی با شناخت پیش زمینهای که از مشهد قبل از وضعیت 2017 دارند، به این شهر خواهند آمد.
با توجه به اینکه برای آغاز برنامهریزی اولیه برای مشهد 2017 شاهد یک تأخیر چهار ساله بودیم، اما آیا ارگانها میتوانند به موقع برای تغییر برنامهها و معرفی سریعتر مشهد در سال 2016 آماده شوند؟
بر این اساس قرار است، با مکاتبات انجام شده نشستی در خصوص بررسی علل تغییر برگزاری مکان اجلاس وزرای فرهنگ کشورهای اسلامی در ایکنای خراسان رضوی برگزار شود.
