روایت دیگر در این مورد این است که جابر در چهلمین روز پس از شهادت امام
حسین(ع) به زیارت قبر امام حسین(ع) در کربلا آمد و از آن زمان به بعد
اربعین یک مبدأ تاریخی شد.
در هر حال اربعین ریشه در تاریخ و اعتقاد و مذهب شیعیان دارد، سیره علما و
بزرگان دین ما این بوده در اربعین امام حسین(ع) مراسم عزاداری میگرفتند و
این مراسمها در تاریخ شیعه نهادینه شد.
بعد از حادثه کربلا وقتی اسرای کربلا به شام و نزد یزید برده شدند، یزید
دریافت با افشاگریهایی که حضرت زینب کبری(س) و امام سجاد(ع) درباره حادثه
کربلا داشتهاند جایگاه وی در نزد مردم متزلزل میشود؛ لذا در اربعین امام
حسین(ع) اجازه داد حضرت امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) به زیارت قبر امام
حسین(ع) در کربلا مشرف شوند.
از آن تاریخ به بعد مراسم عزاداری اربعین بین شیعیان مرسوم شد و با گذشت
1400 سال از واقعه کربلا شیعیان همچنان در چهلمین روز شهادت امام حسین(ع)
با حضور در بارگاه این امام همام یاد و خاطره قیام کربلا و حماسه حسینی را
زنده نگهمیدارند.
اربعین بهنوعی تجدید پیمان با اهداف امام حسین(ع) و تأسی از قیام و حماسه
امام حسین(ع) است و ما با این قبیل برنامهها و مراسم اعلام میکنیم اگر
آن روز ما در کربلا نبودیم تا یاریرسان امام حسین(ع) باشیم، امروز در
راستای اهداف ایشان آماده هستیم.
اربعین در راستای همان تاسوعا و عاشوراست عزاداریهای ما در دهه اول محرم و
تاسوعا و عاشورا باید نتیجهگیریاش در اربعین باشد پس میتوان گفت اربعین
حسینی تجدید پیمان با امام حسین(ع) است و اینکه ما بر آن عهدی که با امام
خویش بستهایم همچنان پایدار هستیم.
اربعین امام حسین(ع) نیز از دو جنبه مطرح است یکی سالروز بازگشت کاروان
اسرای اهل بیت(ع) از شام به مدینه و دیگری روزی که جابر بنعبدالله انصاری
از مدینه به کربلا میرود به جهت زیارت قبر امام حسین(ع) و جابر اولین
شخصی است که زائر قبر امام حسین(ع) بود.
فلسفه اربعین/ زیارت اربعین از اعمال سفارش شده در اربعین
فلسفه اربعین زنده نگهداشتن یاد امام حسین(ع) است و ما باید اربعین را
بزرگ بشماریم و مراسم اربعین را باشکوه برگزار کنیم. بعد از واقعه عاشورا
آسمان و زمین و ملائکه 40 شبانهروز بر مصیبت امام حسین(ع) گریه کردند،
فلسفه اربعین بیعت مجدد با امام حسین(ع) و آرمانها و اندیشههای این امام
بزرگوار است.
زیارت اربعین از جمله اعمال سفارش شده در این روز و از نشانههای مؤمنان
است همچنین، تجدید بیعت با ولایت از پیامها و فلسفههای اربعین حسینی(ع) و
یکی از نمادهای استمرار راه امام حسین(ع) تجدید پیمان با ولی فقیه است.
در زیارت اربعین که از ناحیه امام صادق(ع) بیان شده حضرت عنوان میدارد که
خداوندا امام حسین(ع) همه هستی خودش را از جان و مال و عزیزانش را در راه
تو فدا کرد تا بندگانت را از گمراهی نجات دهد، و این برای مردم یک تلنگر
است.
اربعین یادگار قافله جهاد و مقاومت و زینب کبری(س) و امام سجاد(ع)
است.امام حسن عسگری(ع) وقتی علامتهای مؤمن را بیان میکند از جمله صفاتی
که از آن نام میبرد، خواندن زیارت اربعین است.
باید توجه داشت بزرگترین پیام روزگار در دل عاشورا و اربعین نهفته است،
اربعین پیام اخلاق، زندگی، اعتقادی، سیاسی و ولایتمداری را در خود دارد و
این پیامها بهدلیل اینکه از سر اخلاص و عشق به خدا بوده تا به امروز
باقی ماندهاند.
فرهنگ عاشورا غنیترین فرهنگ بهشمار میرود و تابلوی زندهای است که با
خون نگاشته شده است، فرهنگ عاشورایی که امروز در دست ماست بهترین بستر و
ظرفیتی آماده جهت رساندن حقیقت به گوش افراد بیبصیرت و باطل است.
امام حسین(ع) خون خود را تقدیم خدا کرد برای اینکه اسلام زنده نگهداشته
شود، عاشورا و اربعین برای ما ظرفیتهای ویژهای دارد که نباید از آنها
غافل شد، پیام عاشورا لبیک به ندای پیشوا، مقتدا، رهبر است و بهنوعی پیام
اربعین بصیرتافزایی، عبرتآموزی، دفاع از دین خدا است.
تنها امامی که برای وی اربعین و مراسم چهلم لحاظ شده است امام حسین(ع) است و فلسفه اربعین امام حسین(ع) بهنوعی تجدید حماسه عاشوراست.
چرا فقط برای امام حسین(ع) عزاداری میکنیم؟
حال ممکن است این سؤال مطرح شود که چرا فقط برای امام حسین(ع) عزاداری
میکنیم؟ دلیل اول این است که این کار به دستور رسول خدا(ص) و امامان
معصوم(ع) بوده است، امام زمان(عج) خطاب به امام حسین(ع) فرموده است: «اگر
در کربلا نبودم تا یاریت کنم حال برایت گریه میکنم و اگر اشکم تمام شود
برایت خون میگریم».
پیامبر اکرم(ص) نیز فرموده است: «کسیکه در مصیبت حسین(ع) دیگران را
بگریاند، یا خود گریه کند و یا خود را به گریه بزرند، بهشتی خواهد بود».
امام سجاد(ع) نیز فرموده است: «هر مؤمنی که برای حسین(ع) طوری گریه کند که
اشکش بر گونهاش جاری شود، خداوند سبحان غرفهای در بهشت به او اختصاص
میدهد».
امام صادق(ع) نیز در این مورد فرموده است: «یک قطره اشک در مصیبت حسین(ع)،
باعث آمرزش گناهان میشود اگرچه گناهان همانند کف دریا زیاد باشد» و نیز
فرموده است «هر چیزی برای او اجری است غیر از گریه بر سیدالشهداء که اجر او
محدود نیست» و نیز فرموده است «هرکه در مصیبت حسین(ع)، شعری بگوید و بگرید
و بگریاند، خداوند سبحان او را میآمرزد و بهشت را برای او واجب میکند».
امام رضا(ع) نیز میفرمایند: «کسیکه روز عاشورا، بهدنبال کارهای دنیوی
نرود، خداوند سبحان حاجتهای دنیوی و اخروی او را روا میدارد و کسیکه روز
عاشورا، روز حزن و اندوه و مصیبتش باشد، خداوند عزوجل روز قیامت را، روز
شادی و سرورش قرار میدهد».
دلیل دوم این است که شهادت امام حسین(ع) باعث نجات و احیای اسلام شد و
دلیل سوم این است که مصیبت امام حسین(ع) بزرگترین مصیبت در تاریخ بشریت
بوده است ما در موارد مختلفی از زیارات و کلمات ائمه معصومین(ع) برمیخوریم
به اینکه از حادثه کربلا، بهعنوان بزرگترین مصیبت در عالم هستی از بدو
خلقت تا روز قیامت، نام بردهاند.
دلیل دیگر این است که بزرگداشت یاد امام حسین(ع) باعث زنده نگه داشتن
روحیه شهادت و ایثار در میان مسلمین میشود و دلیل پنجم این است که عزاداری
و گریه برای امام حسین(ع)، علامت شکست و تزلزل نیست بلکه یک حرکت سیاسی
علیه مستکبرین و ظالمین و دشمنان اسلام و اهلبیت(ع) است این حماسه در دنیا
اثر بزرگی داشته که هنوز اثر ان ادامه دارد.
همچنین، دلیل ششم این است که نکوداشت یاد امام حسین(ع) اعلام انزجار و
بیزاری از اعمال یزیدیان و امویان زمان است یعنی در هر زمانی، یزیدیان و
امویان وجود دارد همانطور که همیشه حقجویان و حقگویانی چون حسین(ع) وجود
داشته است.
امروزه شاهد احیای پیادهرویها و دستهرویهایی که در قالب کاروانهای
عزاداری در اربعین به کربلا و زیارت قبر امام حسین(ع) مشرف میشوند و
همچنین زیارت مخصوصهای که در اربعین برای امام حسین(ع) صورت میگیرد هستیم
که این اعمال برای این است که خاطره حماسه و قیام عاشورا تجدید خاطر شود و
از دل و ذهن مردم بیرون نرود.
پیام اربعین به شیعیان و آزادیخواهان جهان این است که همیشه باید یاد و
خاطره امام حسین(ع) را در ذهن داشته باشند، آنچه از زیارت اربعین برمیآید و
در زیارت اربعین نیز متبلور است این است که امام حسین(ع) قیام کرد تا مردم
را از جهالت و گمراهی نجات دهد.
ظرفیت اربعین یک ظرفیت خاص است و میطلبد در قالب برگزاری این قبیل مراسم
عزاداری از ظرفیت اربعین در جهت نشر فرهنگ شیعه و فرهنگ حسینی استفاده و
بهره لازم را برد.
اینکه مردم در اربعین حسینی با پای پیاده به زیارت قبر امام حسین(ع) در
کربلا میروند بیانگر این است که باید فرهنگ حسینی در جامعه نهادینه شود و
از ظرفیت اربعین در جهت معرفی قیام عاشورا به دنیا بهره برد.
پس میتوان گفت زنده نگهداشتن یاد و خاطره تاریخ باعظمت قیام امام
حسین(ع)، تقویت روحیه انقلابی و مبارزه با ظلم و ستم، پیوند عاطفی و دوستی و
محبت بین امت و اهل بیت(ع) و آشنا شدن مردم با معارف دین اسلام، وفاداری
نسبت به مظلومیت و مظلومان و مخالفت با ظالمان از جمله پیامهاییی است که
میتوان برای اربعین ذکر کرد.
بزرگان دین از جمله شیخ مفید، عباس قمی و علامه حلی سفارش به زنده نگه
داشتن اربعین داشتهاند، امام صادق(ع) نیز در خصوص زیارت امام حسین(ع)
میفرماید: «هرکس با پای پیاده به زیارت قبر امام حسین(ع) در کربلا برود در
هر قدمی که بر میدارد گناهان وی بخشیده میشود، هر قدمی یک حسنه و یک
درجه به حسنات و مقام او اضافه میشود و خداوند در این مسیر دو فرشته را
موکل وی قرار میدهد که هر چه از زبان وی خارج میشود را بهعنوان حسنه ثبت
کند».
پیام عاشورا در اربعین تکمیل شد
حجتالاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی، نماینده ولی فقیه در استان و
امام جمعه خرمآباد در گفتوگو با خبرنگار ایکنا در رابطه با اربعین، با
بیان اینکه از این بابت که همه موجودات عالم برای سید الشهدا(ع) ۴۰ روز
عزاداری کردند اربعین از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است.
وی عنوان کرد: پیام عاشورا در اربعین تکمیل شد و نهضت خونین عاشورا ۴۰ روز
با پیامرسانی امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) زنده نگهداشته شد.
میرعمادی با اشاره به اینکه اربعین روز زیارتی ویژه سیدالشهدا(ع) است،
اضافه کرد: منشاء اربعین آمدن جابرابن عبدالله انصاری به زیارت امام
حسین(ع) بوده است.
وی یکی از سنتهای ارزشمند اربعین را سنت پیادهروی برای زیارت امام
حسین(ع) خواند و گفت: این سنت حسنه در طول تاریخ همواره اجرا شده
بهطوریکه شیخ انصاری، مرحوم میرزا حسین نوری، میرزا جواد آقا ملکی تبریزی
و ... پیاده به زیارت امام حسین(ع) مشرف میشدهاند.
نماینده ولی فقیه در استان لرستان با بیان اینکه امروز سنت پیادهروی
برای زیارت سید الشهدا(ع) احیا شده است، اظهارکرد: پیادهروی اربعین حسینی
بزرگترین اجتماع جهان اسلام است که در سایه قرآن و عترت شکل گرفته است.
هدف از پیادهروی اربعین تقویت وحدت مسلمانان است
میرعمادی هدف از پیادهروی اربعین را تقویت وحدت مسلمانان در سراسر جهان
اسلام دانست و افزود: در این پیادهروی میخواهیم به تمام دنیا و همه
مسلمانان جهان این پیام را برسانیم که وحدت مسلمانان زیر چتر قرآن و عترت و
زیر چتر امام حسین(ع) کارساز است.
وی یادآور شد: در پیادهروی اربعین حدود ۲۰ میلیون زائر که تعداد آنها هر
سال رو به فزونی است حدود ۵۰۰ کیلومتر راه را طی میکنند تا در روز اربعین
خود را به کربلا برسانند.
امامجمعه خرمآباد بر ضرورت کمکرسانی و خدمت به زائران کربلا در اربعین
حسینی تاکید کرد و گفت: افرادیکه توانایی مالی دارند میتوانند با ایجاد
ایستگاههای صلواتی برای پذیرایی و اسکان زائران که از لرستان عبور میکنند
کمک کنند.
میرعمادی پیام اجتماع مسلمانان در اربعین را وحدت مسلمانان، مبارزه با ظلم
و استکبار، «هیهات من الذله» و «لبیک یا حسین» خواند و اضافه کرد: شعار
«لبیک یا حسین(ع) » خود را در اجتماع مسلمانان در روز اربعین خود را نشان
میدهد.