صدقه‌های جاری که پایانی بر آن‌ها نیست/ وقتی که نیاز روز دردمندان درک می‌شود

گروه اجتماعی: موقوفه محمد مهدی باغشاهی معروف به موقوفه خلدبرین از بزرگترین و قدیمی‌ترین موقوفات شیراز است که به دلیل وسعت بسیار و نیک‌اندیشی فراوانی که واقف آن داشته است، افراد محروم و مستمند فراوانی را با توجه به نیازهای روز آنان متنعم کرده است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از فارس، در طول تاریخ خلقت انسان تاکنون همیشه یکسری فضایل و ارزش‌هایی وجود دارند که مورد پسند و بلکه مورد تأکید جوامع مختلف بشری با هر نوع تمدن، مکتب و آیینی هستند. ارزش‌هایی نظیر راستگویی، کمک به دیگران، عدالت، آزادی، حق‌طلبی، مبارزه با ظلم و غیره از جمله مواردی هستند که تمام انسان‌ها با هر مکتب و تمدنی در پی تحقق آن هستند.
در این میان یکسری ارزش‌هایی وجود دارند که به دلیل درنظر گرفتن بعد اجتماعی زندگی انسان‌ها، دارای اهمیت بیشتری بوده و بلکه مورد توجه و تأکید بیشتری قرار گرفته‌اند که از جمله آن می‌توان به کمک به دیگران و انجام امورات خیر اشاره کرد چراکه در آن انسان علاوه بر در نظر گرفتن منافع خویش، به فکر تأمین منافع دیگران و بلکه کمک کردن به آنان جهت امورات روزانه‌شان است و از این طریق است که انسان‌ها می‌توانند به راحتی و در صلح و آرامش در کنار هم زندگی کنند.

اشاره به عناوین احسان و نیکوکاری در فرهنگ اسلامی
در فرهنگ اسلامی از احسان و نیکوکاری با عناوینی چون گذرگاهی برای آخرت، مزرعه آخرت، معامله‌ای پرسود، توشه راه، نصرت الهی ، خوان کرم اهل بیت(ع) و... یاد شده است. کمک به دیگران و خدمت به خلق به معنای برآوردن نیازهای آنان از راه‌های درست است واعم از آن که مادی یا معنوی باشد در فرهنگ اسلامی، یکی از عبادت‌های پر اهمیت به شمار می‌آید.
جهت کمک به دیگران راه‌های فراوانی وجود دارد که یکی از آن‌ها وقف است. وقف به معنای نگه‌داشتن عقبه شئی و آزاد کردن منفعت آن است. البته کمی میان علما اختلاف نظر است که حبس اصل مال به معنای این نیست که شئی از مالکیت صاحبش به ملکیت خدا در می‌آید.
در ادیان الهی،‌ مسئله وقف و صدقه جاریه جایگاه خاصی داشته و در طول تاریخ ایران روند ویژه‌ای را طی کرده است. در دوران حکومت‌های ایران در قبل از ظهور اسلام هم به مسئله وقف و نذر توجه می‌شد. البته احیای سنت حسنه وقف و تشویق مردم و متمولین جامعه به این سنت الهی پس از پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام اسلامی در کشور رنگ و بویی تازه گرفته است. سنتی که می‌توان با احیای آن در بین مسلمین گره از بسیاری از مشکلات مردم و دردمندان باز کرد و حتی کمک حال نظام اسلامی نیز بود.

رفع نیازمندی‌های جامعه از قبل نیک‌اندیشی خیران
نیک‌اندیشان و خیران در طول تاریخ اموال خود را به روش‌ها و با نیات مختلفی وقف کرده‌اند. برخی اموال خود را وقف مساجد، مدارس، بیمارستان‌ها، مسافرخانه‌ها، آب انبارها، پادگان‌های نظامی، تعمیر پل‌ها و معابر عمومی، ایتام، معلولین، زندانیان، فقرا، بیماران، تأمین مخارج علما، اطعام و افطاری در ماه رمضان، عزاداری در ماه محرم و غیره کرده‌اند. مسلماً هر کدام از این نیات به نوبه خود دارای اهمیت فراوانی هستند چرا که توجه به هر کدام آنان موجب رفع نیازمندی‌های بسیاری از مردم شده و یا اینکه موجب گسترش فرهنگ اسلامی می‌شوند.
بعد از دوران صدر اسلام و با گسترش فرهنگ شیعی، شیعیان به دلیل عشق و علاقه فراوانی که به خاندان اهل بیت عصمت و طهارت داشته‌اند، بسیاری از موقوفات خود را متناسب با مناسبت‌های مذهبی این خاندان پرخیر و برکت اعم از موالید و یا شهادت‌های اهل بیت(ع) کرده‌اند که از جمله آن می‌توان به موقوفاتی اشاره کرد که در ایام محرم و صفر وقف امورات خیر شده‌اند و به همین دلیل است که در این ایام تنور توزیع نذری‌ها بسیار داغ است و هر خیراندیش و حاجتمندی بنا به نیت خود، نذری را برای تقرب به درگاه الهی و خاندان اهل بیت(ع) ادا می‌کند.
اربعین حسینی نیز یکی از ایامی است که نذر‌های فراوانی در آن ادا می‌شود برخی که حاجات خود را دریافت کرده‌اند، برخی که منتظر برآورده شدن حوائج خود هستند و یا اصلاً خیراندیشی که از ابتدا اموال خود را جهت کمک به مستمندان در این روز وقف کرده است.
در این میان موقوفه‌ای در شیراز وجود دارد و نام آن از قدیم‌الایام برای اهالی این شهر آشناست و با همین نیت وقف شده‌ است. موقوفه محمد مهدی باغشاهی معروف به موقوفه خلدبرین از بزرگترین موقوفات شیراز است که به دلیل وسعت بسیار و نیک‌اندیشی فراوانی که واقف آن داشته است، افراد محروم و مستمند فراوانی را با توجه به نیازهای روز آنان متنعم کرده است.

وقفی که توجه به سوگ سیدالشهدا(ع)، در آن همیشگی است
در صبح روز اربعین حسینی توسط حسین بیات، معروف به چراغعلی که چندی پیش در همین خبرگزاری گزارشی با عنوان «وقتی که یقین به فضل خدا معجزه می‌کند/ شرحی از دلدادگی یک روستایی به امور خیر» از فعالیت‌های خیرخواهانه او تهیه کردیم، خبردار شدیم که در این روز از محل موقوفه خلدبرین، کمک‌ها و نذرهایی برای کمک به مستمندان و افراد بی‌بضاعت روستای آسیب دیده دهنو (یکی از روستاهای اطراف شیراز) که اهالی آن بر اثر خشکسالی و تعطیل شدن کشاورزی‌هایشان دچار مشکلات اقتصادی فراوانی شده‌اند، اهدا می‌شود.
برای تهیه گزارش راهی این روستا شدیم تا از نزدیک گزارشی از نحوه توزیع این نذر تهیه کنیم. به محض ورود به روستای دهنو، دو خودرو نیسان که در هر کدام آنان مواد غذایی مانند برنج، مرغ و روغن وجود داشت، را مشاهده کردیم که برخی از اهالی روستا و کودکان آنان بر گرد این خودروها جمع‌ شده‌اند.

%d8%b5%d8%af%d9%82%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ac%d8%a7%d8%b1%db%8c-%da%a9%d9%87-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%a2%d9%86%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d9%86%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88%d9%82%d8%aa%db%8c-%da%a9%d9%87-%d9%86%db%8c%d8%a7%d8%b2-%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d8%af%d8%b1%d8%af%d9%85%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1%da%a9-%d9%85%db%8c%e2%80%8c%d8%b4%d9%88%d8%af
ابتدا به سراغ مسئول توزیع این نذورات رفتیم؛ داوود هدایتی یکی از اعضای شورای اسلامی این روستا بود که در پاسخ به خبرنگار ایکنا گفت: امروز با توجه به نیات موقوفه خلدبرین مشغول به توزیع اقلامی به خانوارهای محروم این روستا هستیم و اکنون دوسال است که بدین طریق این نذرها را توزیع می‌کنیم به این صورت که به درب تمام منازل این روستا رفته و دو کیلو مرغ، 5 کیلو برنج و یک روغن یک لیتری را به آنان اهدا می‌کنیم.

کمک به روستای 550 خانواری دهنو از محل موقوفه خلدبرین
وی با یادآوری اینکه در این روستا قریب 550 خانوار و 2 هزار نفر زندگی می‌کنند، گفت: معمولاً در اربعین هر سال توزیع این نذورات از محل موقوفه خلدبرین در این روستا انجام می‌شود که خود کمکی برای اهالی این روستاست چرا که غالب شغل مردم اینجا کشاورزی و دامداری است اما به دلیل خشکسالی فراوانی که ایجاد شد، 90 درصد کشاورزی‌های این روستا تعطیل شد و مردم آن برای تأمین معاش خود به شغل‌هایی نظیر کارگری، بنایی و یا کارمندی روی آورده‌اند.

%d8%b5%d8%af%d9%82%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ac%d8%a7%d8%b1%db%8c-%da%a9%d9%87-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%a2%d9%86%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d9%86%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88%d9%82%d8%aa%db%8c-%da%a9%d9%87-%d9%86%db%8c%d8%a7%d8%b2-%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d8%af%d8%b1%d8%af%d9%85%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1%da%a9-%d9%85%db%8c%e2%80%8c%d8%b4%d9%88%d8%af
هدایتی عنوان کرد: البته نیک‌اندیشی موقوفه خلدبرین که تولیت آن به دست حبیب خلدبرین است تنها به اینجا ختم نمی‌شود بلکه این خیر در دو سال گذشته یک زمینی به مساحت 2 هزار متر مربع را جهت احداث مسجد در این روستا اهدا کردند و علاوه بر این هم‌اکنون تلاش داند تا یک بوستانی با مساحت قریب 5 هزار متر مربع را در این روستا احداث کرده و زمینی هم جهت احداث ساختمان دهداری و شورای این روستا اهدا کرده‌اند.

%d8%b5%d8%af%d9%82%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ac%d8%a7%d8%b1%db%8c-%da%a9%d9%87-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%a2%d9%86%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d9%86%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88%d9%82%d8%aa%db%8c-%da%a9%d9%87-%d9%86%db%8c%d8%a7%d8%b2-%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d8%af%d8%b1%d8%af%d9%85%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1%da%a9-%d9%85%db%8c%e2%80%8c%d8%b4%d9%88%d8%af
بنا بر این گزارش، چراغعلی نیز در این میان با ما هم‌کلام شد و به ارائه توضیحات بیشتری درباره این موقوفه پرداخت و گفت: موقوفه محمد مهدی باغشاهی یک زمین زراعی با مساحت حدوداً 4 هزار هکتار است که این زمین‌ها از پلیس راه پل فسا آغاز و تا روستای تفهیان ادامه دارد که در بحث محصولات زراعی و ملک و املاکی است و به صورت اجاره نامه‌ای است درآمد موقوفه دارد.

نخستین موقوفه‌ای که در شیراز ثبت شد، موقوفه خلدبرین است
بیات مدعی شد که این موقوفه، نخستین موقوفه‌ای است که در شیراز ثبت شده است و ادامه داد: در آن زمان هنوز مهندس نقشه‌برداری در شیراز نبوده است به همین دلیل این واقف نیک‌اندیش یک نفر را از آرژانتین برای انجام نقشه‌برداری روستای دهنو آورده است و روزی که اولین دفترخانه ثبت اسناد در شیراز احداث شد، سند شماره یک را به نام این موقوفه ثبت کرد.
وی خاطرنشان کرد: در زمان‌های گذشته این خاندان 100 هکتار زمین از چهار راه زند تا خیابان باغ‌شاه شیراز داشتند که این زمین‌ها را فروخته و زمین‌هایی را در اطراف دهنو خریداری و وقف کردند.

اشاره به تداوم نیک‌اندیشی‌های متولی موقوفه
بیات در ادامه تأکید کرد که کمک به اهالی این روستا تنها به موارد ذکر شده ختم نمی‌شود، بلکه یک زمین ورزشی با متراژ 12 هزار متر مربع برای جوانان این روستا نیز به شورای آن‌ها اهدا شده است.

%d8%b5%d8%af%d9%82%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ac%d8%a7%d8%b1%db%8c-%da%a9%d9%87-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%a2%d9%86%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d9%86%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88%d9%82%d8%aa%db%8c-%da%a9%d9%87-%d9%86%db%8c%d8%a7%d8%b2-%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d8%af%d8%b1%d8%af%d9%85%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1%da%a9-%d9%85%db%8c%e2%80%8c%d8%b4%d9%88%d8%af
وی اظهار کرد: البته از محل موقوفه خلدبرین سالی دوبار نیز کمک‌هایی در مساجد مناطق محروم شیراز توزیع می‌شود که این کمک‌ها زیرنظر علما انجام می‌شود و زمان‌ آن‌ها هم مربوط به ماه‌های محرم و صفر است.
بیات ادامه داد: همچنین در سال جاری از محل موقوفه خلدبرین مواد غذایی یک مدرسه شبانه‌روزی که دارای 170 دانش‌آموز است در بخش سیاخ دارنگون شیراز برای مدت 6 ماه تأمین شد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: امروز قریب حدود 2 تن و 750 کیلو برنج، یک تن و 200 کیلومرغ و 600 کیلو روغن با هزینه‌ای قریب 40 میلیون تومان در میان اهالی روستای دهنو توزیع شد.