دیدگاه رهبر معظم انقلاب درباره نقش شاعر در جامعه/ تکوین هویتی به نام ادبیات انقلاب + فیلم

مجتبی رحماندوست، منتخب مردم تهران، ری، اسلامشهر و شمیرانات در مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، با بیان اینکه مراسم شب‌های نیمه رمضان از زمان ریاست جمهوری مقام معظم رهبری مرسوم بوده است، گفت: ایشان از شعرا برای حضور در مراسم نماز و افطار و شعرخوانی دعوت می‌کنند و در پایان مراسم سخنرانی می‌کنند. در مراسم رمضان امسال تعداد بیشتری از شعرای جدید در مراسم شعر خواندند.

وی با بیان اینکه این برنامه جنبه ارتقایی دارد، تصریح کرد: این مراسم برای شعرای‌‌ جوان به معنای این است که به‌ مرحله‌ای رسیده‌اند که در محضر آقا شعر بخوانند. شعرای پیشکسوت زیادی در کشور وجود دارند که در حدود 50 تن از آنها در مراسم حضور داشتند. در این مراسم تعدادی از آنها از جمله آقای حداد‌ عادل و حمید سبزواری شعر خواندند. اما تأکید بیشتر بر شعرخوانی شعرای جوان بود؛ برای مثال مقام معظم رهبری به بانوی شاعر دانش آموزی تأکید کردند که این‌جا پایان کار نیست بلکه پله‌ای است که باید خود را از آن بالا بکشید. برگزاری این جلسات در سوق‌دادن کشور به سمت شعر به‌ویژه شعر متعهد به‌شدت تأثیرگذار بوده‌ است. ما از این بابت خدا را شاکریم.

تا یک ورق از کلیله در گوشم شد

وی بیان کرد: عرف جلسه به این شکل است که رهبر معظم انقلاب قبل از نماز در جلسه حاضر می‌شوند و در این زمان شعرا کتاب شعر یا داستان جدیدی که نوشته‌اند به ایشان اهدا می‌کنند. بنده امسال کتاب جدیدی نداشتم از این‌رو کتاب شعر و مجموعه داستانم را که مربوط به 3 سال اخیر بود به ایشان تقدیم کردم و خدمت ایشان عرض کردم که نمایندگی مجلس به من مهلت شعر و قصه‌گویی نمی‌دهد و مرا از خلاقیت ادبی هنری دور کرده‌ است. ایشان یک بیت شعر به این مضمون خواندند: «تا یک ورق از کلیله در گوشم شد/ سیصد ورق از شفا فراموشم شد».

رحماندوست تصریح کرد: مصرع اول را فراموش کردم اما مصرع دوم را یادداشت کردم و سپس به جستجوی مصرع اول پرداختم. در این بین متوجه شدم که این شعر در گذشته هم تنها از قول ایشان نقل شده است. این نقل مربوط به 29 سال پیش و زمان ریاست جمهوری ایشان است. ایشان 29 سال پیش در کنگره حافظ در شیراز سخنرانی 3 ساعته درباره حافظ داشته‌اند. دیوان حافظی را دیده‌ام که در مقدمه‌اش این سخنرانی به‌طور کامل چاپ شده‌بود.

وی با اشاره به سخنرانی مقام معظم رهبری بیان کرد: در آن زمان و در هنگام سخنرانی یک بیت از شعر حافظ را که تصمیم داشتند بخوانند فراموش کردند. مرحوم سید‌جعفر شهیدی در جلسه حاضر بود و خدمت رهبر معظم انقلاب عنوان کرد که به‌تازگی دیوان حافظ به شکل کلمات‌یاب چاپ شده‌ است. مقام معظم رهبری آنجا این بیت را خواندند «تا یک ورق از کلیله در گوشم شد/ سیصد ورق از شفا فراموشم شد»؛ یعنی تا آمدم برای شما ریاست جمهوری کنم عرفان و حافظ را فراموش کردم. ایشان بعد از 29 سال این شعر را به‌خاطر داشتند و دوباره برای من خواندند؛ بیان این مسئله به منظور تأکید بر این موضوع که طبیعی است کارهایی از این دست باعث دوری از خلاقیت‌ ادبی ‌شود.

نقش شاعر به عنوان پیامرسان

مؤلف کتاب «مسافر» گفت: تلقی‌ام این است که در طول سال‌های اخیر در این جلسات جایگاه شعر و سطح آن بررسی شده‌ است و این که آیا به جایی رسیده‌ایم که هویتی به نام ادبیات انقلاب اسلامی تکوین پیدا کرده‌ باشد؟ اگر چنین است نکات قابل توجه چیست؛ یا اگر نیست موانع راه چیست. موضوع بحث رهبر در سال جاری مبحث حق‌ و‌ باطل بود. ایشان تأکید کردند که اگر شاعری با حق است انجام‌ وظیفه کرده‌ است و اگر با باطل است کفران‌ نعمت و ترک وظیفه کرده‌ است و قدر نعمتی که خدا در اختیارش قرار داده را ندانسته‌؛ موضع بی‌طرف هم وجود ندارد.

وی با بیان اینکه شاعر با یک بیت یا یک مصرع می‌تواند در دل مردم جا باز کند ادامه داد: استاد سید‌محمود اکرامی‌فر یک مصرع سروده که سال‌هاست در بین مردم جا دارد «یاعلی گفتیم و عشق آغاز شد». یا شاعر خوبمان سروده «جاده و اسب مهیا است بیا تا برویم/ کربلا منتظر ماست بیا تا برویم». گاهی اوقات یک شاعر با یک بیت یا مصرع مسیری رو باز می‌کند؛ بنابراین موضع ما نسبت به حق‌و‌باطل هنگام سرودن شعر مهم است.

منتخب مردم تهران، ری، اسلامشهر و شمیرانات در مجلس شورای اسلامی تأکید کرد: از این رو مقام معظم رهبری شعر را به عنوان یک رسانه و شاعر را به عنوان یک پیام رسان به جامعه معرفی می‌کنند و اعتقاد دارند که موضع بی‌طرف وجود ندارد یا طرف حق است یا طرف باطل. در حقیقت این فرهنگ‌ قرآنی است.

دریافت

وی در ادامه گفت: تحلیلم این است که از وقتی رهبرمان چپیه را انداخت، موضوع حق و باطل اساسی و مهم شد. چپیه نشان این است که ما رزمنده راه حق هستیم. بنابراین شعرا یا اساتید‌ دانشگاه یا پزشکان و انسان‌های صاحب‌نام و فرهیخته که خدمت رهبر حاضر می‌شوند باید بدانند زمانه زمانه‌ای است که اگر مراقبت نکنیم و حق‌ و‌ باطل ترکیب شود فتنه ایجاد می‎‌‌شود.

تکفیری‌ها حق و باطل را ترکیب کردند

نویسنده کتاب «تفسیر به رای» بیان کرد: به عنوان مثال تکفیری‌ها مقداری حق و مقداری باطل را ترکیب کردند و پدیده جدیدی آفریدند با هدف این‌که تشخیص حق از باطل سخت شود. از زمان پیدایش این فتنه است که اگر کمی مراقب نباشیم به سمت جایی می‌رویم که حق نشان داده می‌شود. تا به حال فکر کرده‌اید این همه نیرو چطور یکباره برای داعش، طالبان، القاعده و تکفیری حاصل شد؟ این‌ها همان خوارج زمان امیرالمؤمنین(ع) هستند. زمانی‌که ابن‌ملجم تیغ را از نیام برگرفت تا سر امیر مؤمنان را بزند ذره‌ای احساس شرک و نفاق نمی‌کرد با قربة‌الی‌الله حضرت را کشت و تجلی واقعی حق را به نیت این‌که در حال عبادت است به شهادت رساند.

وی افزود: تکفیری‌ها زمانی‌که متوجه شدند اگر جوانان را رها کنند از انقلاب‌ اسلامی ایران و بیداری اسلامی سر در می‌آورند؛ بنابراین سیبل و هدف را تغییر دادند؛ هدفی که به سمت صهیونیست بود به سمت  کشورهای‌اسلامی، انقلاب‌اسلامی، ایران و مقاومت تغییر دادند.

اگر حق را درست نشناسیم سر از داعش در می‌آوریم

رحماندوست با تأکید بر اینکه تکفیری‌ها آرام آرام نشان و هدف را جابجا کردند گفت: آنها توانستند به‌این وسیله هدف انسان‌های مدعی جهاد در راه حق را تغییر دهند. حال همان انسان‌هابا نیت قرب‌الهی سر می‌برند و به‌طور مثال در مسجد کویت و بحرین انسان‌ها را می‌کشند و مجروح می‌کنند. بنابراین اگر در این مقطع متوجه نباشیم و حق‌و‌باطل را خوب تشخیص ندهیم با نیت پیوستن به حق سر از داعش و تکفیری در می‌آوریم.

وی افزود: یکی از تکفیری‌ها که عامل‌انفجار سفارت ایران در لبنان در زمان دکتر غضنفر رکن‌آبادی بود در زمان دستگیری عنوان کرده بود که زودتر مرا بکشید باید به پیغمبر بپیوندم. تلقی‌اش این بود که اگر کشته شود و اگر مسلمان‌شیعه مقاومتی را بکشد به پیغمبر می‌پیوندد.

استاد نمونه بسیجی کشور با بیان اینکه تشخیص حق از باطل در این مقطع زمانی سخت است گفت: بنابراین حضرت آقا می‌گوید این حق است این باطل حواست باشد کدام سمت می‌روی. هرچه باطل است به سمت جبهه اسلام است مسلمان و مسلمان‌کشی برای آنها حق است. به شدت باید حواسمان به مرز بین حق و باطل باشد.

وظیفه از کسی سلب نمی‌شود

وی در ادامه گفت: در درجه‌اول خدا به رهبرمان طول‌عمر دهد که پرچم حق‌ و باطل را بالا نگه‌ داشته‌اند. از این‌رو تشخیص می‌دهیم علم حق‌ و‌ باطل کجاست. در درجه‌ دوم وظیفه از تک تک ما سلب نیست. طبیعی است که در این راه صاحبان فکر و خواص جامعه مثل علما و روحانیون، دستگاه‌های‌ ارشادی و هدایتی و فرهنگی هم مسئولیت دارند.

رحماندوست تأکید کرد: رهبر معظم انقلاب تبیین این کار را کامل انجام می‌دهند؛ ما نیز وظیفه داریم دنبال این تبیین حرکت کنیم. حال اگر این دستگاه‌های اجرایی و فرهنگی و ارشاد همچنین روحانیون و علما پیشرو باشند ما نیز دنباله‌رو خواهیم بود. ارگان‌های ذی‌ربط وظیفه دارند مترصد این باشند که پس از شنیدن سخنان رهبری ساز‌ و ‌کار اجرایی آن‌را ترتیب دهند تا مسیر مهیا شود. اما اگر کاری ترتیب ندادند وظیفه از تک تک ما ساقط نیست.