اسلام؛ پرچم‌دار مبارزه با بی‌سوادی/ آموزه‌های اسلامی، سراسر دعوت به دانش‌پژوهی است

اسلام، دینی است که با امر به خواندن اعلام وجود کرد و در نخستین گوهرهای آسمانی‌اش پس از توحید، از تعلیم و قلم سخن به میان آورد. آخرین هدیه مانای پروردگار برای زمینیان نیز یک کتاب است.

خداوند متعال در آیه 114 سوره طه در این رابطه فرموده است: «فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِکُ الْحَقُّ وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِن قَبْلِ أَن یُقْضَى إِلَیْکَ وَحْیُهُ وَقُل رَّبِّ زِدْنِی عِلْمًا؛ پس بلندمرتبه است‏ خدا فرمانرواى بر حق و در [خواندن] قرآن پیش از آنکه وحى آن بر تو پایان یابد شتاب مکن و بگو پروردگارا بر دانشم بیفزاى».

اسلام، پرچم‌دار مبارزه با بی‌سوادی است و از بزرگ‌ترین حامیان دانش‌اندوزی؛ تا آنجا که پیامبر اسلام(ص) در نخستین اقدامات خود پس از اولین پیکار نظامی با مشرکان، آموزش خواندن و نوشتن به 10 کودک مسلمان را بهای آزادی اسیران باسواد اعلام می‌کند و با این دستور، در عمل، پرچم‌دار مبارزه با بی‌سوادی می‌شود.
آموزه‌های اسلام، سراسر دعوت به تحصیل علم و دانش‌پژوهی است و پاداش‌های معنوی در نظر گرفته شده برای پویندگان علم، بسیار والاست.
از نگاه قرآن، دانش مایه سروری و یکی از شرایط رهبری و پیشوایی دیگران است. قرآن از مأمور و مکلف شدن عده‌ای برای تحصیل علم و دانش سخن می‌گوید و آن‌را مقدمه‌ای برای هدایت‌یابی دیگران می‌داند. از نگاه قرآن، دانایی زمینه همراهی با حقیقت را فراهم می‌کند و دانایان مخاطبان حقیقی قرآن‌اند.
مسعدة بن زیاد می‌گوید از امام صادق(ع) شنیدم که فرمود: خدای تعالی روز قیامت به یک‌یک بندگان خود می‌فرماید: بنده من! بگو ببینم در دنیا عالم بودی یا جاهل؟ اگر بگوید عالم بودم، می‌پرسد پس چرا به علم خود عمل نکردی، و اگر بگوید جاهل بودم می‌فرماید، چرا علم نیاموختی تا بدان عمل کنی؟ با همین حجت او را مجاب می‌کند.
در حقیقت، علم از نظر اسلام هیچ حد و مرزی نمی‌شناسد. افزون‌طلبی در بسیاری از امور مذموم است ولی در علم پسندیده است. افراط بد است، ولی افراط در علم معنی ندارد. علم، مرزِ مکانی ندارد؛ تا چین و ثریا نیز باید در طلبش دوید. مرزِ زمانی ندارد؛ از گاهواره تا گور ادامه دارد. از نظر معلم، مرز نمی‌شناسد. چراکه حکمت، گمشده مؤمن است. نزد هر کس بیابد آن‌را می‌گیرد و اگر گوهری از دهان ناپاکی بیفتد آن‌را برمی دارد. مرز از نظر میزان تلاش و کوشش نیز ندارد، به اعماق دریاها فرو می‌رود و کسب دانش می‌کند و حتی در راه کسب آن جان عزیزش را می‌دهد. یک مسلمان راستین هرگز تحصیل علمش پایان نمی‌پذیرد. همواره دانشجو است و طالب علم حتی اگر برترین استاد شود.

در روایات متعددی با عبارات گوناگون آمده که پیامبر و امامان تا پایان جهان بر علم و دانش‌شان افزوده می‌شود. در روایات دیگری از پیامبر گرامی اسلام می‌خوانیم که فرمود: «آن روز که فرا رسد و علم و دانشی که مرا به خدا نزدیک کند بر علم من افزوده نشود، طلوع آفتاب آن روز بر من مبارک مباد!» باز در حدیث دیگری از پیامبر اکرم(ص) می‌خوانیم: «داناترینِ مردم کسی است که دانش مردم را بر دانش خود بیفزاید. گران بهاترینِ مردم کسی است که از همه داناتر باشد و کم‌بهاترین مردم کسی است که دانشش از همه کم‌تر باشد».

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی ارزنده، امام جمعه شهرستان الیگودرز در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا در رابطه با اهمیت سواد آموزی، گفت: اگرچه اهمیت پیشرفت‌های علمی در زمینه نانو و هسته‌ای کم نیست اما در سطح بین‌المللی شاخص‌های پیشرفت درهر کشور سطح سواد و مدراک تحصیلی مردم آن کشور مورد توجه کشورهای پیشرفته است.
وی با بیان این‌که کشور ایران در این زمینه رتبه خوبی ندارد، افزود: به اهمیت سوادآموزی از دو جهت باید پرداخت اول از جنبه میهنی آن چراکه داشتن سواد سبب افزایش سطح علمی کشور می‌شود و دوم از لحاظ شخصی که سبب بصیرت‌افزایی، افزایش معرفت  و پیشرفت‌های دانشی و بینشی افراد می‌شود و در این راستا هر فرد باید خود را موظف بداند که به سطحی از سواد برسد چراکه نیاز امروز جامعه ما داشتن سواد علمی است.
امام جمعه شهرستان الیگودرز با اشاره به این‌که باسواد شدن فقط به‌معنای داشتن سواد خواندن و نوشتن نیست، بیان کرد: باسواد شدن در سطح خواندن و نوشتن خوب است اما جبران بیسوادی در سطح بین‌الملل را نمی‌کند و ما باید به فکر ریشه‌کن کردن بیسوادی در جامعه و کشور باشیم چراکه ثواب‌های مادی و معنوی برای ما به‌دنبال دارد.
وی در رابطه با بیسوادی قرآنی و عدم پیشرفت فعالان قرآنی استان در مجامع کشوری، عنوان کرد: یکی از دلایل عدم پیشرفت جامعه قرآنی در استان به‌ویژه شهرستان الیگودرز نبود انسجام میان متولیان قرآن و موضوع دیگر خود فرد و اساتید است چراکه اساتید و افراد طبق برنامه‌ریزی منسجم عمل نمی‌کنند و نه اصولی آموزش می‌دهند و نه اصولی نیز آموزش دیده‌اند.