از خطاب محبت‌آمیز فرزند تا ضرورت تبیین ارزش‌ها برای نوجوان

پدر یا مادر که باشی همراه دل نگران فرزندت هستی، مهم نیست که فرزندت نوزادی چند ماهه است که دغدغه سلامتی و خوراکش را داری یا جوانی که خود پدر و مادر است و تو نگران مشکلات احتمال زندگی او هستی. اما در این میان پدر و مادرهایی که فرزندن نوجوان و در آستانه بلوغ دارند نگرانی‌ها و حساسیت‌های خاصی دارند.

بسیاری از والدین نگرانند که فرزندانشان دوران حساس بلوغ را چگونه طی کند، در حالی که اگر اندکی آشنایی با مسائل این دوران داشته باشیم، می‌توانیم مشاور و راهنمایی خوبی برای نوجوانمان بوده و این سال‌های حساس بلوغ را تبدیل به ایامی شیرین برای فرزندمان بکنیم.

ضرورت گفت‌وگو با فرزند نوجوان

یکی از مواردی که همواره دوران بلوغ و نوجوانی را تبدیل به ایامی استرس‌زا می‌کند، اختلافات بین والدین و فرزندان هست، نوجوان می‌گوید والدینم مرا درک نمی‌کند و والدین نیز از مراعات نکردن اخلاق و ادب از سوی نوجوان اعتراض دارند.

به نظر می‌رسد یکی از مواردی که می‌تواند این اختلافات را کم کند، گفت‌وگوی والدین و فرزندان است، این درسی است که بزرگان دین همواره به آن تأکید داشته‌اند و در عمل نیز به این مهم دقت کرده‌اند.

امام علی(ع) به عنوان الگوی کامل به فرزندان نوجوانش امام حسن(ع) نامه می‌نویسد و از دغدغه‌ها و خواسته‌هایش برای فرزندش می‌گوید که این نامه‌ اکنون نامه 31 نهج‌البلاغه است که پس از جنگ صفین نوشته شده است.

نامه 31 نهج‌البلاغه و خطاب محبت‌آمیز فرزند

یکی از نکاتی که از این نامه برداشت می‌شود، استفاده از الفاظ محبت‌آمیز و صمیمانه است، امام علی(ع) در این نامه امام حسن(ع) را زیر چتر محبت خود قرار داده و او با پسرم خطاب می‌کند. به‌راستی امروزه والدین و فرزندان چگونه یکدیگر را خطاب می‌کنند.

به‌عنوان مثال ایشان در بخشی از نامه این‌گونه می‌فرماید: «اى پسرم نفس خود را میزان میان خود و دیگران قرار ده، پس آنچه را كه براى خود دوست دارى براى دیگران نیز دوست بدار، و آنچه را كه براى خود نمی‌پسندى، براى دیگران مپسند، ستم روا مدار، آنگونه كه دوست ندارى به تو ستم شود».

امام علی(ع) در این نامه از ضرورت آخرت‌گرایی، نشانه‏‌هاى رحمت الهى، شرایط اجابت دعا، شناخت دنیا پرستان، ضرورت واقع‌نگرى در زندگى و حتی مسائل خانوادگی با فرزند خود سخن می‌گوید، در حالی که امروزه بسیاری از والدین بدون اینکه مسائل دین را به‌درستی برای فرزندشان تبیین کنند از او انتظار عمل به تعالیم اخلاقی دارند.

امام علی و ضرورت تبین چرایی عمل به ارزش‌ها برای نوجوان

امام هر آنچه لازم است از دینداری و ضرورت تأمل در تاریخ گذشتگان برای فرزند نوجوانش بیان می‌کند و همین طرح دغدغه‌ها است که فاصله بین نوجوان و والدین را کم می‌کند و دوستی‌ها را افزون می‌کند.

چه زیباست که وقتی حضرت دوستانه برای فرزندش می‌گوید: «پسرم! فراوان بیاد مرگ باش، و به یاد آنچه که به سوی آن می‌روی، و پس از مرگ در آن قرار می‌گیری، تا هنگام ملاقات با مرگ از هر نظر آماده باش، نیروی خود را افزون، و کمر همت را بسته نگهدار که ناگهان نیاید و تو را مغلوب سازد، مبادا دل‌بستگی فراوان دنیاپرستان، و تهاجم حریصانه آنان به دنیا، تو را مغرور کند، چرا که خداوند تو را از حالات دنیا آگاه کرده و دنیا نیز از وضع خود تو را خبر داده و از زشتی‌های روزگار پرده برداشته است».

به‌راستی اگر والدین اینگونه صمیمانه عمیق‌تریم مسائل معنوی را برای فرزندشان مطرح کنند جایی برای نگرانی از خطرات دوران بلوغ وجود دارد؟

حکیمه بهمن‌زاده/ خراسان جنوبی