دلشکستگی امید شعر خمین که این روزها چارهای جز کوچ به دیار امید ندارد
گروه هنر: امید خسروی از موفقترین شاعران جوان خمین است که کوله باری از موفقیتهای ملی برای خمین دست و پا کرده سرایندهای علیه جنگ و ستایشگر دفاع مقدس، شاعری مفتخر به بزرگترین مدافع حقوق انسانی، امام حسین(ع)، اما این روزها در سردی نگاه مسئولان قصد دیار دیگری دارد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، بسیار شنیدهایم شعر تعبيری است لطيف از يك انديشه يا احساس در عباراتی موزون كه مقصود را به نيكوترين وجه به روح شنونده القاء میكند، شهرستان خمین دارای شاعران بزرگ و پرآوازهای است که از مهمترین آنها میتوان به حضرت امام خمینی(ره) اشاره کرد ایشان گاه در خلوت و اوقات خاص، به یاری سخنانی موزون آبی بر آتش درون میافشاندند و با زبان شعر، حدیث درد فراق را با دلدار یگانه زمزمه میکردند.
اما امروز نوبت نسل جوان است که در عرصه ادبیات، نمایشی آشکار و پرتوان داشته باشند که البته از نمونههای موفق آن یکی از شاعران جوان شهرستان خمین است که در مدت زمانی کوتاه توانسته زبان شعری خاص خود را در کشور و استان ثبت کند.
امید خسروی، فارغ التحصیل رشته حقوق که گمان میرفت به سمت و سوی وکالت برود با حضور در انجمنهای شعر شهرستان و استان از سردی و خشکی حقوق به لطافت پر احساس واژههای شعر میل پیدا کرد.
وی دارای دهها عنوان کشوری، منطقهای و استانی در زمینه شعر است؛ رتبه اول همایش کشوری حماسه سرخ پرواز، رتبه دوم همایش کشوری فاطمه کوثر هستی، برگزیده جشنواره بینالمللی شعر فجر و نامزد سرو بلورین، برگزیده همایش کشوری مقاومت بینالملل آیات شاعر بحرینی، برگزیده کنگره سراسری غدیر در آیینه شعر، برگزیده جایزه ادبی ایران، برگزیده همایش کشوری همسفر با پاییز کاشان و ... همچنین چاپ کتابهای «ساعت پنج عصر» با موضوع آزاد و «دلتنگیهای بیپاسپورت» با موضوع جنگ از جمله آثار این شاعر جوان میباشد.
امید خسروی در گفتوگو با ایکنا درباره وضعیت شعر و شاعری نسل جوان گفت: شعر ایران در دوره گذار است و با بتشکنی شاعران بزرگ، چند صدایی در شعر شکل گرفته است، شاعران باید بدانند که خود ادبیات نیستند بلکه جزئی از آن به شمار میآیند و این درک برای شعر بسیار مفید است زیرا به همه اجازه میدهد خود را نمایان کنند.
خسروی با ابراز تأسف از وضعیت شعر در خمین ادامه داد: انجمنهای شعر به عنوان فرصتی برای کشف استعدادها و حمایت از آنها تشکلهای دولتی هستند و به علت بروکراسی اداری مخاطب زیادی ندارند و در فضای بسته آن افراد باید خیلی محافظه کار باشند.
این شاعر جوان با اشاره به تأکید مقام معظم رهبری بر خصوصیسازی تصریح کرد: انجمنها دارای ساختار مردمی هستند و فضای کار در آن آزاد است و دولت فقط باید ناظر باشد در خمین نیز 20 سال است انجمن شعر فعالیت دارد و در معنای واقعی، انجمن ندارد زیرا یکی از شروط انجمنها این است که ثبت شده باشند.
وی گفت: در گذشته شاعرانی مانند محمدعلی مردانی، فاضل نظری، عباس محمدی و ابوالفضل صمدی توانستند در بین شاعران مطرح کشور باشند، بعد از آنها نیز شاعران جوان خوبی جزء نفرات برتر جشنوارهها شدند و امروز نیز نوجوانانی هستند که با آموزش درست و حمایت، آینده شعری خوبی در انتظارشان است.
خسروی افزود: اگر انجمن قانونی که در همه شهرها وجود دارد در خمین شکل بگیرد و زیرمجموعه دولت نباشد میتوان امیدوار بود وضعیت شعر و انجمنهای ادبی تا حدی بهتر شود.
شاعر «دلتنگیهای بیپاسپورت» درباره شعر دفاع مقدس گفت: آنچه که مسلم است جنگ چیزی بدی است و شاعر از چیزهای بد گریزان است شعر جنگ در ماهیت شعری ضد جنگ است چون ذات انسان از بدیها و خونریزیهای جاهلانه متأثر میشود هرچند این تأثر به صورت مطلق نیست چه بسا جنگهایی که سربازهایش در هیبت یک قهرمان خودنمایی میکنند و آنجاست که بحث دفاع پیش میآید که این دفاع یا برای خود و سرزمین مادری است یا برای مردمانی از سرزمینهای دور یا نزدیک که در این مقولهها جنگ ظاهری زیبا به خود میگیرد و جنگاوری امری ممدوح میشود مانند آنچه در جنگ هشت ساله ایران اتفاق افتاد.
وی افزود: واکنش به جنگطلبی، دفاع است و دفاع در لغت به معنی دفع کردن است و نه بیشتر و همین دفع کردن است که مقدس است و شاعر جنگ آن را ستایش میکند دفعی که در جامعه نیز قانون آن را محترم شمرده و کسانی که در مقابل متجاوزان به مال و ناموس انسان یا شخص دیگری اقدام میکنند نه تنها مجرم نیستند بلکه قهرمان هم محسوب میشوند.
خسروی ادامه داد: اصولاً باید گفت که شعر جنگ چیزی جز شعر دفاع نیست چون جنگطلبی امری خلاف عرف و فطرت بشر است، ما به شخصیتی چون امام حسین(ع) افتخار میکنیم که جنگطلب نبودند ولی وادار به دفاع شدند و قهرمانانه شهید شدند بیهوده نیست که چنین شخصیتی، بزرگانی چون گاندی، دیکنز، گیبون مورخ و نرودای شاعر و...را به تحیر وداشته است.
وی شعر جنگ را عاملی بر ضد جنگ دانست و تصریح کرد: ما باید آنقدر بر ضد این پدیده شوم زاده تخیلات منفی بشر بنویسم تا دیگر جنگی در هیچ جای دنیا اتفاق نیفتد و دیگر صحنههای غیر فطری با هیچ انگیزه نبینیم.
این شاعر دفاع مقدس گفت: شاعر دفاع در واقع انسانی است که با عینک هنر تمام زوایای جنگ را به ما میشناساند تا این پدیده شوم با هیچ هیبت عوامپسندی نتواند ذهن افراد را به تصرف خود در بیاورد.
خسروی با اشاره به اینکه شعر جنگ، شعری بیغرض است اظهار داشت: شاعر جنگ به عنوان والد این شعر نیز باید افکاری در حد اعتدال داشته باشد وگرنه نخواهد توانست با همه افراد ارتباط برقرار کند و حتی نگاه یکسویه شاعر میتواند زمینه ساز نفرت بین اقوام مختلف گردد و باعث جنگ شود مانند شاعری که حس ناسیونالیستی قوی دارد هرگز نخواهد توانست شعری بیطرف ارائه نماید احساس شاعر باید جهانی باشد به دور از هر ملیت یا حتی دین خاص یا هر چیزی که انسانهای کره خاکی را از هم جدا میکند البته نه چیزهایی که به ما هویت میدهد تفاوتها زمانی خوب است که باعث همدلی شود و نه نفرت و جنگ.
وی اشعار دوران دفاع مقدس را شعاری دانست و ادامه داد: این اشعار برای روحیه دادن به رزمندگان و تشویق آنها لازم بود اما بعد از جنگ شاعران واقعیتهای جنگ، لطمههایش به کشور و زخمهای آن را بیان کرند، واژههای شعر جنگ نیز امروز تغییر کرده آن زمان از توپ و تانک گفته میشد اما امروز از جانبازان، مادران، همسران و فرزندان شهدا، کپسولهای اکسیژن، عصا و عینک گفته میشود.
شاعر «ساعت پنج عصر» درباره شعر آئینی گفت: این نوع از شعر بر روی اصول و ارزشها و ریشههای مذهبی تأکید دارد و یکی از موضوعات مهم آن زندگی و رفتار و شهادت ائمه اطهار(ع) است، شعر درباره ائمه(ع) شامل شعر سوگنامه و شعر حماسی میشود که بیشتر شاعران به شعر سوگنامهای گرایش دارند زیرا جشنواره این نوع شعر را بیشتر میپسندد و راحتتر میتوان رتبه کسب کرد.
خسروی با اشاره به اینکه برخی جشنوارههای شعر آئینی محتوا ندارند تصریح کرد: کار جدیدی در این نوع شعر اتفاق نمیافتد، اشعار شبیه هم هستند، هرسال 20 اسم تکراری مطرح میشود و در واقع این جشنوارهها خروجی ندارند حتی متأسفانه محتوای برخی کتب ادبیات در سطح خیلی پایین قرار دارد و نویسندگان و شاعران از واژهها و تصاویر تکراری استفاده میکنند و هیچ خلاقیتی در آن نهفته نیست این شیوه کار ما را از قافله ادبیات جهان دور نگه میدارد و حتی میراث گذشتگان را نیز زیر سؤال میبرد.
وی افزود: ما نیازمند خلاقیت و خلق آثار بدیع هستیم و این کار بر عهده شاعران و نویسندگان است البته اگر حمایت و اعتماد مسئولان نباشد بسیاری از خلاقیتها خواهند خشکید.
در پایان، امید خسروی از مسئولانی که به خاطر رتبههای او مورد توجه قرار گرفتند اما حاضر به حمایت نشدند گلایهمند است، او نیز مانند بسیاری از هنرمندان صاحب نام خمین تصمیم گرفته از این شهر که به گمان او در حفظ سرمایههایش بیهنر است برود تا شاید در جایی دیگر او و خلاقیتش را بفهمند.
