انتشار اطلاعات خصوصی افراد در شبکههای اجتماعی/ مقصر کیست؟
کانون خبرنگاران نبأ: روزهای گذشته خبر انتشار عکسهای شخصی فردی مشهور، یک بار دیگر باعث شد تا ذهن مردم درگیر معضلات شبکههای اجتماعی شود؛ اکنون این پرسش مطرح است که در این قضیه مقصر واقعی کیست؛ ۱.هکر؟، ۲.کاربرانی که این عکسها را باز نشر میدهند؟، ۳.خود فرد؟!
به گزارش کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، از وقتی ابزارهای ارتباط جمعی پایشان به کشور ما باز شد طرفداران بسیاری را جذب خود کرد، اولین سخنانی که مردم دهان به دهان راجع به این نرمافزارها میگفتند بیشتر راجع به نداشتن هزینه تماس و مجانی بودن مکالمه و پیام، با هر کجای دنیا بود، در ضمن شما با این نرمافزارها میتوانستید عکس و فیلم هم برای دوستان خود در هر کجای دنیا ارسال کنید.
این جذابیتها به دلیل نبودن اینترنت پر سرعت همراه زیاد مورد مقبولیت عمومی قرار نداشت و کسی روی این گونه نرمافزارها حسابی ویژه باز نمیکرد اما با گذشت زمان و آمدن اینترنت همراه پر سرعت و خدمات اضافهتر این نرمافزارها و در دسترس بودن همیشگی آنها کمکم به یکی از ملزومات زندگی افراد در ایران تبدیل شد، تشکیل گروههای مختلف باعث شد تا جذابیت این ابزارهای اجتماعی دو چندان شود و رفته رفته این جذابیت به افراط تبدیل شد.
امروزه کار به جایی رسیده که مردم زمان زیادی از وقت خود را صرف گشتن در فضای مجازی میکنند، در گروههای زیادی عضو هستند و حتی بعضا وقت برای دیدن تمام مطالب این گروهها را ندارند؛ والدین و فرزندان و تمام افراد یک خانواده درگیر این معضل شدهاند و در شرایطی که رفت و آمدهای خانوادگی به کمترین میزان خود رسیده، همین رفت و آمدها هم دچار مشکل شدهاند و در همین زمان کوتاه افراد به جای جویا شدن از حال یکدیگر، در فضای مجازی سیر میکنند، دیگر کسی پای حرف بزرگترها نمینشیند و جذابیتی در کلام آنها وجود ندارد.
به قول یکی از گرفتاران فضای مجازی هر داستانی که بخواهی با هر صدایی که علاقه داری در گروه داستانهای صوتی موجود است اما آیا این گروهها میتوانند جایگزینی برای رابطهها و دورهمیهای فامیلی باشند؟ تجربه نشان داده که تکنولوژی در هر زاویهای که وارد زندگی انسان شده است، در دراز مدت باعث هدررفتن سرمایههای مفید طبیعی شده است؛ مسئله آلودگی هوا یکی از این مشکلات لاینحل است که به همین صورت به وجود آمد.
در چند روز گذشته خبر لو رفتن عکسهای شخصی یکی از بازیکنان مشهور فوتبال، یک بار دیگر باعث شد تا ذهن مردم درگیر معضلات شبکههای اجتماعی شود، این بازنشر پای بازیکن فوتبال کشور را به زندان باز کرد و اکنون با یک وثیقه سنگین آزاد شده است اما این پرسش مطرح است که در این قضیه مقصر واقعی کیست، 1- هکر؟، 2_ کاربرانی که این عکسها را باز نشر میدهند؟، 3-خود فرد؟!
1. هکر
هکر یا رخنهگر کسی است که با نیت خوب یا بد به جایی نفوذ کند و به اطلاعات محرمانهای دست پیدا کند؛ طبیعت هکر رخنه کردن در اطلاعات خصوصی افراد است؛ فرض کنید شما در یک بزرگراه سرعت مجاز را رعایت نکردهاید و تصویر خودروی شما به همراه اطلاعات مکان و زمان به درب منزل شما ارسال میشود، همسر شما با دیدن این تصویر متوجه میشود شما در این ساعت به جای محل کار در جای دیگری بودهاید و این مسئله باعث بروز مشکلاتی در زندگی شما و همسرتان میشود، اما آیا شما به عنوان کسی که اطلاعات خصوصیاش هک شده است میتوانید از نیروی انتظامی شکایت کنید؟
آیا اگر تصویر شما به جای همسرتان به دست شخص دیگری میرسید همین مشکلات پیش میآمد؟ مهم این است که این فعل اشتباه از شما سر زده است و اگر برای کسی که شما برایش مهم هستید این موضوع بر ملا نمیشد برای شما هم مشکلی پیش نمیآمد اما حالا که این موضوع برای خانواده شما برملا شده شما باید پاسخگوی عملی که از شما سر زده است باشید.
هکر درباره شما دروغ نمیگوید به شما تهمت نمیزند و فقط اطلاعات شما را برای کسانی که شما برایشان مهم هستید فاش میکند و در اکثر مواقع اطلاعاتی را فاش میکند که اثباتکننده سر زدن فعل خطایی از سوی شماست؛ البته اسلام برای آبروی مؤمن ارزشی ویژه قائل شده است و اگر شخصی که به اطلاعات نفوذ میکند کمی پایبند به اصول و اعتقادات دین خود باشد، هرگز این عمل زشت از او سر نمیزند؛ چنانچه در احادیث و روایات هم این موضوع بسیار تأکید شده است.
امام صادق(ع) میفرمایند: خدای بزرگ میفرماید هر که بنده مؤمنم را خوار سازد مرا به ستیز فرا خوانده است و هر که بنده مؤمنم را بزرگ دارد از خشمم در امان ماند و در جای دیگری پیامبر(س) میفرماید: از خداوند درخواست کردم که در روز حساب حسابرسی امت را به خودم واگذار کند که بندگان اگر لغزشی داشتند آبروی من پیش پیامبران پیشین نرود. خداوند پاسخ داد حساب آنها را خودم به عهده می گیرم که اگر لغزشی داشتند آبرویشان پیش تو نرود.
با توجه به اینکه خداوند حفظ آبرو را به این اندازه مهم داشته که حتی نزد پیامبر(ص) خود نمیخواهد که آبروی بندهاش ریخته شود پس چگونه انسانها به خود اجازه میدهند که با آبروی یگدیگر بازی کنند؟!
2. کاربرانی که این عکسها را باز نشر میدهند
در مثال جریمه و ارسال تصویر به درب منزل شما، همسر شما به سرعت تصویر را به خانواده شما یا خانواده خود نشان میدهد، چون میداند که شما برای آنها هم مهم هستید، همسر شما هیچ وقت این عکس را به یک رهگذر نشان نمیدهد چون شما برای رهگذر اهمیتی ندارید؛ انتشار زمانی صورت میگیرد که شما برای دارنده اطلاعات و کسانی که اطلاعات شما برایشان ارسال و بازنشر داده میشود مهم هستید، پس وقتی یک شخص مشهور تصویرش به دست افراد هکر یا رخنهگر میافتد این افراد اگر یک عکس معمولی از شما را بهدست آورده باشند چندان تمایلی به انتشار آن ندارند چرا که اگر این افراد به قصد بردن آبروی شما این کار را انجام داده باشند با انتشار تصاویر معمولی به هدف خود نمیرسند.
اما اگر تصویری از شما را بهدست آورند که شما در حال ارتکاب عملی هستید که خلاف عرف یا شرع جامعه باشد، آنگاه این تصویر یا فایل را بازنشر میدهند، پس شما عملی خلاف را مرتکب شدهاید و هکر فقط آبروی شما را پیش کسانی که برایشان اهمیت دارید میبرد؛ بله، شما برای همه جامعه اهمیت دارید و اگر این موضوع را بعد از انتشار مطالب راجع به خود درک کنید کمی دیر است.
هکر آبروی شما را میبرد و اسلام این عمل را بسیار قبیح و بد میشمرد و در یک قدم جلوتر به کسانی که آبروی مؤمنی را حفظ کنند هم سفارشات بسیاری داشته است، ابو بصیر میگوید از امام باقر(ع) پرسیدم: مردی از یاران ما فقیر است و من میخواهم زکات خود را به او بدهم اما او شرم میکند که زکات بگیرد، آیا لازم است به او بگویم که این زکات اموال است؟ حضرت در جواب فرمود، عملی که خدا بر تو واجب کرده انجام بده ولی مؤمن را خوار مکن؛ همچنین امام زینالعابدین(ع) فرمود: هر که از لطمه زدن به آبروی مسلمانان خودداری کند، خداوند عز و جل روز قیامت از لغزش او در گذرد.
3. خود فرد
در مرحله اول کار هکر اشتباه است و احادیث بسیاری هم از امامان معصوم وجود دارد که بردن آبروی مؤمن را تقبیح میکند و مؤکدا این موضوع را منع میکند تا جایی که سختترین عواقب را برای کسی که آبروی مؤمن را بریزد در نظر میگیرد؛ در مرحله دوم کسانی که به نشر این اطلاعات میپردازند کارشان اشتباه است و در این زمینه هم دین ما احادیث و روایات بسیاری دارد که هم سفارش به حفظ آبروی مؤمن میکند و هم جلوگیری از انتشار مطلبی که آبروی مؤمن را به خطر میاندازد، اما روی صحبت با امثال این بازیکن فوتبال است که به محبوبیتی در میان مردم رسیدهاند.
اسلام و مذهب تشیع و امامان معصوم برای آبروی شما سنگ تمام گذاشتهاند و حفظ آن را واجب شمردند اما شما برای تشیع و اسلام چه کاری انجام دادید؟! آیا جوانانی که از شما الگو میگیرند تا به حال حدیثی راجع به اهمیت آبروی مؤمن از شما شنیدهاند؟ آیا هنگامی که چنین تصاویری از خود به اشتراک میگذارید فکر ذهن جوانان این سرزمین را میکنید که الگوی آنها هستید؟ آیا از تأثیرحاشیههایی که ایجاد میکنید در جامعه خبر دارید؟!
با یک جستجوی ساده در فضای مجازی هزاران عکس از افراد مشهور را پیدا میکنید که در حال انجام فعل حرام هستند که ذهن جوانان را درگیر خود میکنند؛ آیا عکسی از شما هنگام کمک به یک فقیر یا گرفتن دست نیازمند یا حضور در مسجد و ... منتشر شده است؟ شما تبلیغ چیزی را کردهاید که در آن فرو رفتهاید، شما برای گرفتن عکسهایی با ژستهای بازیگران هالیوودی در آتلیه حاضر میشوید و مبالغ هنگفتی هم هزینه میکنید، اما کسانی که از شما الگو گرفتند هیچ وقت از شما نشنیدند که گناه ریختن آبروی مؤمن از تخریب حریم کعبه بیشتر است.
محمدعلی نادعلی
این جذابیتها به دلیل نبودن اینترنت پر سرعت همراه زیاد مورد مقبولیت عمومی قرار نداشت و کسی روی این گونه نرمافزارها حسابی ویژه باز نمیکرد اما با گذشت زمان و آمدن اینترنت همراه پر سرعت و خدمات اضافهتر این نرمافزارها و در دسترس بودن همیشگی آنها کمکم به یکی از ملزومات زندگی افراد در ایران تبدیل شد، تشکیل گروههای مختلف باعث شد تا جذابیت این ابزارهای اجتماعی دو چندان شود و رفته رفته این جذابیت به افراط تبدیل شد.
امروزه کار به جایی رسیده که مردم زمان زیادی از وقت خود را صرف گشتن در فضای مجازی میکنند، در گروههای زیادی عضو هستند و حتی بعضا وقت برای دیدن تمام مطالب این گروهها را ندارند؛ والدین و فرزندان و تمام افراد یک خانواده درگیر این معضل شدهاند و در شرایطی که رفت و آمدهای خانوادگی به کمترین میزان خود رسیده، همین رفت و آمدها هم دچار مشکل شدهاند و در همین زمان کوتاه افراد به جای جویا شدن از حال یکدیگر، در فضای مجازی سیر میکنند، دیگر کسی پای حرف بزرگترها نمینشیند و جذابیتی در کلام آنها وجود ندارد.
به قول یکی از گرفتاران فضای مجازی هر داستانی که بخواهی با هر صدایی که علاقه داری در گروه داستانهای صوتی موجود است اما آیا این گروهها میتوانند جایگزینی برای رابطهها و دورهمیهای فامیلی باشند؟ تجربه نشان داده که تکنولوژی در هر زاویهای که وارد زندگی انسان شده است، در دراز مدت باعث هدررفتن سرمایههای مفید طبیعی شده است؛ مسئله آلودگی هوا یکی از این مشکلات لاینحل است که به همین صورت به وجود آمد.
در چند روز گذشته خبر لو رفتن عکسهای شخصی یکی از بازیکنان مشهور فوتبال، یک بار دیگر باعث شد تا ذهن مردم درگیر معضلات شبکههای اجتماعی شود، این بازنشر پای بازیکن فوتبال کشور را به زندان باز کرد و اکنون با یک وثیقه سنگین آزاد شده است اما این پرسش مطرح است که در این قضیه مقصر واقعی کیست، 1- هکر؟، 2_ کاربرانی که این عکسها را باز نشر میدهند؟، 3-خود فرد؟!
1. هکر
هکر یا رخنهگر کسی است که با نیت خوب یا بد به جایی نفوذ کند و به اطلاعات محرمانهای دست پیدا کند؛ طبیعت هکر رخنه کردن در اطلاعات خصوصی افراد است؛ فرض کنید شما در یک بزرگراه سرعت مجاز را رعایت نکردهاید و تصویر خودروی شما به همراه اطلاعات مکان و زمان به درب منزل شما ارسال میشود، همسر شما با دیدن این تصویر متوجه میشود شما در این ساعت به جای محل کار در جای دیگری بودهاید و این مسئله باعث بروز مشکلاتی در زندگی شما و همسرتان میشود، اما آیا شما به عنوان کسی که اطلاعات خصوصیاش هک شده است میتوانید از نیروی انتظامی شکایت کنید؟
آیا اگر تصویر شما به جای همسرتان به دست شخص دیگری میرسید همین مشکلات پیش میآمد؟ مهم این است که این فعل اشتباه از شما سر زده است و اگر برای کسی که شما برایش مهم هستید این موضوع بر ملا نمیشد برای شما هم مشکلی پیش نمیآمد اما حالا که این موضوع برای خانواده شما برملا شده شما باید پاسخگوی عملی که از شما سر زده است باشید.
هکر درباره شما دروغ نمیگوید به شما تهمت نمیزند و فقط اطلاعات شما را برای کسانی که شما برایشان مهم هستید فاش میکند و در اکثر مواقع اطلاعاتی را فاش میکند که اثباتکننده سر زدن فعل خطایی از سوی شماست؛ البته اسلام برای آبروی مؤمن ارزشی ویژه قائل شده است و اگر شخصی که به اطلاعات نفوذ میکند کمی پایبند به اصول و اعتقادات دین خود باشد، هرگز این عمل زشت از او سر نمیزند؛ چنانچه در احادیث و روایات هم این موضوع بسیار تأکید شده است.
امام صادق(ع) میفرمایند: خدای بزرگ میفرماید هر که بنده مؤمنم را خوار سازد مرا به ستیز فرا خوانده است و هر که بنده مؤمنم را بزرگ دارد از خشمم در امان ماند و در جای دیگری پیامبر(س) میفرماید: از خداوند درخواست کردم که در روز حساب حسابرسی امت را به خودم واگذار کند که بندگان اگر لغزشی داشتند آبروی من پیش پیامبران پیشین نرود. خداوند پاسخ داد حساب آنها را خودم به عهده می گیرم که اگر لغزشی داشتند آبرویشان پیش تو نرود.
با توجه به اینکه خداوند حفظ آبرو را به این اندازه مهم داشته که حتی نزد پیامبر(ص) خود نمیخواهد که آبروی بندهاش ریخته شود پس چگونه انسانها به خود اجازه میدهند که با آبروی یگدیگر بازی کنند؟!
2. کاربرانی که این عکسها را باز نشر میدهند
در مثال جریمه و ارسال تصویر به درب منزل شما، همسر شما به سرعت تصویر را به خانواده شما یا خانواده خود نشان میدهد، چون میداند که شما برای آنها هم مهم هستید، همسر شما هیچ وقت این عکس را به یک رهگذر نشان نمیدهد چون شما برای رهگذر اهمیتی ندارید؛ انتشار زمانی صورت میگیرد که شما برای دارنده اطلاعات و کسانی که اطلاعات شما برایشان ارسال و بازنشر داده میشود مهم هستید، پس وقتی یک شخص مشهور تصویرش به دست افراد هکر یا رخنهگر میافتد این افراد اگر یک عکس معمولی از شما را بهدست آورده باشند چندان تمایلی به انتشار آن ندارند چرا که اگر این افراد به قصد بردن آبروی شما این کار را انجام داده باشند با انتشار تصاویر معمولی به هدف خود نمیرسند.
اما اگر تصویری از شما را بهدست آورند که شما در حال ارتکاب عملی هستید که خلاف عرف یا شرع جامعه باشد، آنگاه این تصویر یا فایل را بازنشر میدهند، پس شما عملی خلاف را مرتکب شدهاید و هکر فقط آبروی شما را پیش کسانی که برایشان اهمیت دارید میبرد؛ بله، شما برای همه جامعه اهمیت دارید و اگر این موضوع را بعد از انتشار مطالب راجع به خود درک کنید کمی دیر است.
هکر آبروی شما را میبرد و اسلام این عمل را بسیار قبیح و بد میشمرد و در یک قدم جلوتر به کسانی که آبروی مؤمنی را حفظ کنند هم سفارشات بسیاری داشته است، ابو بصیر میگوید از امام باقر(ع) پرسیدم: مردی از یاران ما فقیر است و من میخواهم زکات خود را به او بدهم اما او شرم میکند که زکات بگیرد، آیا لازم است به او بگویم که این زکات اموال است؟ حضرت در جواب فرمود، عملی که خدا بر تو واجب کرده انجام بده ولی مؤمن را خوار مکن؛ همچنین امام زینالعابدین(ع) فرمود: هر که از لطمه زدن به آبروی مسلمانان خودداری کند، خداوند عز و جل روز قیامت از لغزش او در گذرد.
3. خود فرد
در مرحله اول کار هکر اشتباه است و احادیث بسیاری هم از امامان معصوم وجود دارد که بردن آبروی مؤمن را تقبیح میکند و مؤکدا این موضوع را منع میکند تا جایی که سختترین عواقب را برای کسی که آبروی مؤمن را بریزد در نظر میگیرد؛ در مرحله دوم کسانی که به نشر این اطلاعات میپردازند کارشان اشتباه است و در این زمینه هم دین ما احادیث و روایات بسیاری دارد که هم سفارش به حفظ آبروی مؤمن میکند و هم جلوگیری از انتشار مطلبی که آبروی مؤمن را به خطر میاندازد، اما روی صحبت با امثال این بازیکن فوتبال است که به محبوبیتی در میان مردم رسیدهاند.
اسلام و مذهب تشیع و امامان معصوم برای آبروی شما سنگ تمام گذاشتهاند و حفظ آن را واجب شمردند اما شما برای تشیع و اسلام چه کاری انجام دادید؟! آیا جوانانی که از شما الگو میگیرند تا به حال حدیثی راجع به اهمیت آبروی مؤمن از شما شنیدهاند؟ آیا هنگامی که چنین تصاویری از خود به اشتراک میگذارید فکر ذهن جوانان این سرزمین را میکنید که الگوی آنها هستید؟ آیا از تأثیرحاشیههایی که ایجاد میکنید در جامعه خبر دارید؟!
با یک جستجوی ساده در فضای مجازی هزاران عکس از افراد مشهور را پیدا میکنید که در حال انجام فعل حرام هستند که ذهن جوانان را درگیر خود میکنند؛ آیا عکسی از شما هنگام کمک به یک فقیر یا گرفتن دست نیازمند یا حضور در مسجد و ... منتشر شده است؟ شما تبلیغ چیزی را کردهاید که در آن فرو رفتهاید، شما برای گرفتن عکسهایی با ژستهای بازیگران هالیوودی در آتلیه حاضر میشوید و مبالغ هنگفتی هم هزینه میکنید، اما کسانی که از شما الگو گرفتند هیچ وقت از شما نشنیدند که گناه ریختن آبروی مؤمن از تخریب حریم کعبه بیشتر است.
محمدعلی نادعلی
