به بهانه سالگرد قتل امیر کبیر/
صدارت در تهران، تبعید به کاشان، مزار در کربلا
کانون خبرنگاران نبأ: از نامههای به جا مانده از امیرکبیر و مندرجات روزنامه وقایع اتفاقیه و اسناد دیگر بر میآید در آغاز نام خاصی برای این واحد آموزشی در دست ساخت در نظر نگرفته بودند و از این بنا با عناوین «مدرسه، مدرسه جدید، مکتبخانه پادشاهی، تعلیم خانه، معلم خانه و مدرسه نظامیه» یاد شده است.
به گزارش کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، میرزا تقی خان فراهانی که با نام امیرکبیر برای ما شناخته شدهتر است در سال 1186 در روستای هزاوه از توبع اراک بهدنیا آمد؛ این روستا زادگاه میرزا بزرگ و ابوالقاسم قائم مقام نیز است؛ پدرش آشپز قائم مقام فراهانی بود و امیرکبیر در جوانی به سمت منشی قائم مقام رسید.
امیر کبیر پیوندهای بسیاری با خانواده قاجار داشت، همسرش خواهر تنی ناصرالدین شاه بود و دخترش همسر مظفرالدین شاه شد و نوه او محمدعلی شاه ششمین پادشاه قاجار شد و دامادش سردار عزیز خان موکری رهبر قشون ناصرالدین شاه بود؛ امیر کبیر مدت کوتاهی به صدارت رسید و در این مدت کوتاه اصلاحات زیادی را انجام داد، در این سه سال و سه ماه صدارت که با تبعید به کاشان پایان یافت خدمات بسیاری انجام داد.
تأسیس دارالفنون
دارالفنون را امیر کبیر تأسیس کرد اما هیچگاه شاهد افتتاح آن نشد چرا که دو روز بعد از تبعیدش افتتاح شد اما او حتی در تبعید هم سفارش استادانی که از اتریش آمده بودند را کرد تا به آنها بد نگذرد و خاطرشان آزرده نشود؛ دارالفنون را میتوان اولین دانشگاه ایران دانست، در روزنامه وقایع اتفاقیه درباره افتتاح دارالفنون که 13 روز قبل از قتل امیرکبیر افتتاح شد چنین آمده است: در روز یکشنبه پنجم ماه ربیع نخستین از سال ۱۲۶۸ هجری مطابق سنه خامسه از جلوس سعادت مأنوس، مدرسه مبارکه دارالفنون، واقعه در ارک محروسه تهران که بنا و انشاء از سال سابق شروع شده بود بر حسب امر فرمان مطاع افتتاح شد و از آن تاریخ علوم مستظرف و فنون مستحدث و صنایع مستغرب که حکمای اروپا اساس آنها را در ظرف چندین قرن برپا ساخته بودند در این تأسیس با تقدیس انتشار همی گرفت و اشتهار همی پذیرفت.
از نامههای به جا مانده از امیرکبیر و مندرجات روزنامه وقایع اتفاقیه و اسناد دیگر بر میآید در آغاز نام خاصی برای این واحد آموزشی در دست ساخت در نظر نگرفته بودند و از این بنا با عناوین «مدرسه، مدرسه جدید، مکتبخانه پادشاهی، تعلیم خانه، معلم خانه و مدرسه نظامیه» یاد شده است. در آخرین نامهای که امیرکبیر به سفیر ایران در روسیه برای پیگیری جذب استادان اروپایی مینویسد، از این بنا به عنوان مدرسه نظامیه یاد میکند.
انتشار روزنامه وقایع اتفاقیه
این روزنامه که سومین روزنامه تاریخ کشورمان است به دستور امیرکبیر شروع به کار میکند و نخستین شماره خود را در 5 ربیع الاول سال 1267 ه.ق منتشر میکند، این روزنامه که در زمان ناصرالدین شاه بود و اخبار مربوط به سفرها و اخبار دربار و عزل و نصبها در آن به چاپ میرسید، از شماره 471 به بعد این روزنامه نامش تغییر کرد و با نام دولت علیه دولت به چاپ رسید.
خلع از قدرت و تبعید و قتل
امیر کبیر که در دربار دشمنانی داشت که در رأس آنها مهد اولیا بود، نتوانست از پس بدگوییها برآید و کم کم از تمام مناصب دولتی کنار گذاشته شد و با وجود علاقه شدید شاه به امیر کبیر او به کاشان تبعید شد و پس از مدتی با ادامه این بدگوییها و افروختن ظن شاه حکم قتل امیرکبیر را از شاه گرفتند و او در حمام فین کاشان به قتل رسید و پیکرش در نهایت در کربلا و در صحنی که درب آن رو به حرم امام حسین(ع) باز میشود، دفن شد.
محمدعلی نادعلی
امیر کبیر پیوندهای بسیاری با خانواده قاجار داشت، همسرش خواهر تنی ناصرالدین شاه بود و دخترش همسر مظفرالدین شاه شد و نوه او محمدعلی شاه ششمین پادشاه قاجار شد و دامادش سردار عزیز خان موکری رهبر قشون ناصرالدین شاه بود؛ امیر کبیر مدت کوتاهی به صدارت رسید و در این مدت کوتاه اصلاحات زیادی را انجام داد، در این سه سال و سه ماه صدارت که با تبعید به کاشان پایان یافت خدمات بسیاری انجام داد.
تأسیس دارالفنون
دارالفنون را امیر کبیر تأسیس کرد اما هیچگاه شاهد افتتاح آن نشد چرا که دو روز بعد از تبعیدش افتتاح شد اما او حتی در تبعید هم سفارش استادانی که از اتریش آمده بودند را کرد تا به آنها بد نگذرد و خاطرشان آزرده نشود؛ دارالفنون را میتوان اولین دانشگاه ایران دانست، در روزنامه وقایع اتفاقیه درباره افتتاح دارالفنون که 13 روز قبل از قتل امیرکبیر افتتاح شد چنین آمده است: در روز یکشنبه پنجم ماه ربیع نخستین از سال ۱۲۶۸ هجری مطابق سنه خامسه از جلوس سعادت مأنوس، مدرسه مبارکه دارالفنون، واقعه در ارک محروسه تهران که بنا و انشاء از سال سابق شروع شده بود بر حسب امر فرمان مطاع افتتاح شد و از آن تاریخ علوم مستظرف و فنون مستحدث و صنایع مستغرب که حکمای اروپا اساس آنها را در ظرف چندین قرن برپا ساخته بودند در این تأسیس با تقدیس انتشار همی گرفت و اشتهار همی پذیرفت.
از نامههای به جا مانده از امیرکبیر و مندرجات روزنامه وقایع اتفاقیه و اسناد دیگر بر میآید در آغاز نام خاصی برای این واحد آموزشی در دست ساخت در نظر نگرفته بودند و از این بنا با عناوین «مدرسه، مدرسه جدید، مکتبخانه پادشاهی، تعلیم خانه، معلم خانه و مدرسه نظامیه» یاد شده است. در آخرین نامهای که امیرکبیر به سفیر ایران در روسیه برای پیگیری جذب استادان اروپایی مینویسد، از این بنا به عنوان مدرسه نظامیه یاد میکند.
انتشار روزنامه وقایع اتفاقیه
این روزنامه که سومین روزنامه تاریخ کشورمان است به دستور امیرکبیر شروع به کار میکند و نخستین شماره خود را در 5 ربیع الاول سال 1267 ه.ق منتشر میکند، این روزنامه که در زمان ناصرالدین شاه بود و اخبار مربوط به سفرها و اخبار دربار و عزل و نصبها در آن به چاپ میرسید، از شماره 471 به بعد این روزنامه نامش تغییر کرد و با نام دولت علیه دولت به چاپ رسید.
خلع از قدرت و تبعید و قتل
امیر کبیر که در دربار دشمنانی داشت که در رأس آنها مهد اولیا بود، نتوانست از پس بدگوییها برآید و کم کم از تمام مناصب دولتی کنار گذاشته شد و با وجود علاقه شدید شاه به امیر کبیر او به کاشان تبعید شد و پس از مدتی با ادامه این بدگوییها و افروختن ظن شاه حکم قتل امیرکبیر را از شاه گرفتند و او در حمام فین کاشان به قتل رسید و پیکرش در نهایت در کربلا و در صحنی که درب آن رو به حرم امام حسین(ع) باز میشود، دفن شد.
محمدعلی نادعلی
