حبیبالله صابرینسب:
مادیگرایی برخی قاریان نتیجه شیوههای نادرست تدریس است/ نسبت فعالیتهای قرآنی با واقعیتهای جامعه
گروه فعالیتهای قرآنی: پیشکسوت و نخبه قرآنی کشور گفت: پیامدهای فقدان روشهای علمی تدریس قرآن و ناهماهنگیها در خروجیها نمود پیدا میکند، امروزه اخلاق قرآنی و تقوا کمرنگ شده به عنوان مثال سراغ بعضی از قاریان و اساتید که میرویم اول بحث پول و حقالزحمه گزاف میزنند و این نتیجه روشهای نادرست تدریس ماست.
حبیبالله صابرینسب، پیشکسوت و نخبه قرآنی کشور در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، در راستای آسیبشناسی تدریس علوم قرآنی گفت: آسیبشناسی تدریس قرآن بحث بسیار فنی است و با توجه به تجربه چندین ساله بنده در بحث تدریس علوم قرآنی میتوان گفت که مباحث علمی که در حوزه قرآن انجام شده کم نیستند اما با یکدیگر اختلافات شدیدی دارند چرا که از یک منبع مشخصی سرچشمه نگرفتهاند.
روشهای تدریس علوم قرآن سلیقهای است
وی با اشاره به فقدان روشهای علمی هماهنگ و منسجم در تدریس علوم قرآنی بیان کرد: در حال حاضر در بحث آموزش و تدریس علوم قرآنی هیچ کانونی شیوه متداولی ندارد و روشها یکسان، هماهنگ و منسجم نیست و درواقع هر استادی به شیوه خودش تدریس میکند و سلیقهای است.
صابرینسب اظهار کرد: بنده به عنوان یک مدرس قرآن که قریب به ۴۰ سال است زندگی و عمر خود را وقف فعالیت قرآنی و آموزش کلام وحی کردهام از شیوهها و روش تدریس فعلی راضی نیستم چونکه مخاطب را اشباع نمیکند و این روشها باید یکپارچه شوند همانطور که قرآن نور واحد است در امر آموزش نیز باید به صورت واحد و یکپارچه عمل کرد و سلیقهگرایی، تبعیض، اختلاف در آن جایز نیست.
نخبه قرآنی کشور تصریح کرد: نسل جوان و دانشجوی امروز ما هنوز هم با روخوانی و روانخوانی قرآن مشکل دارد که یکی از علل آن به روش و شیوههای تدریس برمیگردد در بحث تدریس دو روش مکتبخانهای و کلاسیک وجود دارد که باید این دو روش بایکدیگر تلفیق شوند تا بتوان پاسخگوی نیازها بود.
شیوه تدریس قرآن از صدراسلام تاکنون
پیشکسوت قرآنی ادامه داد: بر اساس روایات نقل شده، در زمان صدر اسلام، پیامبر(ص) در بحث آموزش اصحاب 10 آیه 10 آیه از قرآن را قرائت و سپس تفسیر میکردند و زمانی که جمعیت و اصحاب بلند میشدند با 10 آیه از قرآن آشنا بودند و این روش از صدر اسلام تاکنون استمرار داشته و خود بنده هم که چهل سال پیش کلاس قرآن میرفتم با همین روش آموزش دیدهام و درواقع تا امروز هیچ تغییری نکرده است در حالی که نیاز و ذائقهها تغییر کرده و این شیوه دیگر مخاطب را اشباع نمیکند بنابراین باید یک بازنگری جدی در حوزه روش و شیوههای تدریس علوم قرآنی صورت گیرد.
صابرینسب ادامه داد: البته اتفاقاتی در این حوزه رخ داده و کتابهایی نوشته شده ولیکن روش و سبکها یکنواخت نیست و روشها روشهای نامطلوبی است لذا باید منابع یکی و مورد اتفاق نظر همه باشد بعد هم آموزش گذاشته و مورد نقد و بررسی قرار گیرند.
وی با تأکید بر لزوم دعوت از اساتید و پیشکسوتان قرآنی استانها و شهرستانها در اتاق فکر ارائه طرحهای قرآنی و آموزش علوم قرآنی اظهار کرد: در سطح استانها و شهرستانها مفاخر و نخبههای قرآنی بسیاری وجود دارند ولی هیچکسی از نقطه نظرات این افراد آنگونه که باید استفادهای نمیکند مسئولان باید به فعالان و پیشکسوتان این عرصه توجه بیشتری داشته باشند متأسفانه تاکنون نشده که اساتید مختلف زیر نظر یک نهاد مشخص دورهم جمع شوند و یک کار علمی واحد انجام دهند در حالی که میتوان از نظریات و تجربیات اساتید در تدوین منابع آموزشی جدید و روشهای علمی یکسان استفاده بیشتری کرد.
داعیهداران قرآنی راه را برای ورود جوانترها باز کنند
نخبه قرآنی کشور با اشاره به ضرورت تشکیل مجمع و سندیکای قرآنی افزود: علیرغم تأکیدات رهبر معظم انقلاب و دغدغههای ایشان نسبت به فعالیتهای قرآنی هنوز هم قرآن و فرهنگ آن در جامعه ما مهجور مانده برای اینکه داعیهداران این عرصه راه را برای ورود افراد جدید و صاحبنظر باز نمیکنند و بهائی به استانها نمیدهند تا بتوان با بهرهگیری از ظرفیتها کار علمی و اصولی کرد.
وی گفت: متأسفانه فعالیت قرآنی ما سقوط کرده و در نظامی که پایه آن بر اساس قرآن شکل گرفته و امام(ره) نیز فرمودهاند ما مفتخریم که میخواهیم مقاصد قرآن و سنت را پیاده کنیم واقعاً چقدر به منویات امام(ره) و رهبری گوش و عمل کردهایم؟ ما نهاد نظارتی در کار قرآن رسماً داریم ولی عملاً نداریم، رئیس فراکسیون قرآن و عترت مجلس شورای اسلامی نماینده جامعه قرآنی در مجلس شورای اسلامی است ولی یکبار ما ایشان را در استان و پای درد دل پیشکسوت و اساتید قرآنی این استان ندیدیم و حتی نمیتوانیم به راحتی با ایشان ارتباط برقرار کنیم.
متولیان قرآن بیشتر به واقعیتها بپردازند
پیشکسوت قرآنی همچنین با تأکید بر لزوم تشکیل امت واحده قرآنی و حضور مشاوران متخصص قرآنی در نهادهای اجرایی استان به عنوان یک نیاز ضروری اظهار کرد: امروزه یک نظارت دقیقی بر فعالیتهای قرآنی صورت نمیگیرد و ما باید در این حوزه از بُعد رسمی و آماری خارج شده و بیشتر به واقعیتها توجه کنیم.
وی بیان کرد: یکی از پیامدهای فقدان روشهای علمی تدریس قرآن و هماهنگ نبودن روشها در خروجیها نمود پیدا میکند و اینکه امروزه این خروجیها مطلوب نیست اخلاق قرآنی و تقوا میان جامعه قرآنی کمرنگ شده است به عنوان مثال سراغ بعضی از قاریان و اساتید که میرویم اول از همه بحث پول و حقالزحمه گزاف و ... میزنند و این نتیجه روشهای نادرست تدریس و علم ماست.
صابرینسب با اشاره به آموزش قرآن با لحن فارسی نیز افزود: در بحث آموزش قرآن لحن فارسی و عربی باید با هم تلفیق شوند چرا که ما فارسی زبان هستیم و اینکه از اول کلاس بخواهیم قرآن را با لحن عربی فراگیریم کار مشکلی است بهخصوص در مقطع خردسالان باید همت و تلاش بیشتری داشت و از این پراکندهکاری و آشفتگی پرهیز کرد.
لزوم خروج فعالیتهای قرآنی از انحصارگرایی
نخبه قرآنی کشور خاطر نشان کرد: افرادی که در رأس امور فعالیتهای قرآنی انتخاب میشوند باید متخصص باشند و در کار قرآن از حالت انحصاری خارج و به استانها و شهرستانها بیشتر بها دهند بزرگان قرآنی را تکریم و از آنها در حل و فصل مسائل قرآنی راهکار بخواهند.
صابرینسب افزود: نهادهای قرآنی استان نیز باید زیر نظر یک متولی واحد ساماندهی شده و ماهانه و سالانه جلسات مشترکی با حضور تمام اساتید و فعالان قرآنی برگزار کنند و با دعوت از افراد خاص فعالیت قرآنی را انحصاری نکنند.
روشهای تدریس علوم قرآن سلیقهای است
وی با اشاره به فقدان روشهای علمی هماهنگ و منسجم در تدریس علوم قرآنی بیان کرد: در حال حاضر در بحث آموزش و تدریس علوم قرآنی هیچ کانونی شیوه متداولی ندارد و روشها یکسان، هماهنگ و منسجم نیست و درواقع هر استادی به شیوه خودش تدریس میکند و سلیقهای است.
صابرینسب اظهار کرد: بنده به عنوان یک مدرس قرآن که قریب به ۴۰ سال است زندگی و عمر خود را وقف فعالیت قرآنی و آموزش کلام وحی کردهام از شیوهها و روش تدریس فعلی راضی نیستم چونکه مخاطب را اشباع نمیکند و این روشها باید یکپارچه شوند همانطور که قرآن نور واحد است در امر آموزش نیز باید به صورت واحد و یکپارچه عمل کرد و سلیقهگرایی، تبعیض، اختلاف در آن جایز نیست.
نخبه قرآنی کشور تصریح کرد: نسل جوان و دانشجوی امروز ما هنوز هم با روخوانی و روانخوانی قرآن مشکل دارد که یکی از علل آن به روش و شیوههای تدریس برمیگردد در بحث تدریس دو روش مکتبخانهای و کلاسیک وجود دارد که باید این دو روش بایکدیگر تلفیق شوند تا بتوان پاسخگوی نیازها بود.
شیوه تدریس قرآن از صدراسلام تاکنون
پیشکسوت قرآنی ادامه داد: بر اساس روایات نقل شده، در زمان صدر اسلام، پیامبر(ص) در بحث آموزش اصحاب 10 آیه 10 آیه از قرآن را قرائت و سپس تفسیر میکردند و زمانی که جمعیت و اصحاب بلند میشدند با 10 آیه از قرآن آشنا بودند و این روش از صدر اسلام تاکنون استمرار داشته و خود بنده هم که چهل سال پیش کلاس قرآن میرفتم با همین روش آموزش دیدهام و درواقع تا امروز هیچ تغییری نکرده است در حالی که نیاز و ذائقهها تغییر کرده و این شیوه دیگر مخاطب را اشباع نمیکند بنابراین باید یک بازنگری جدی در حوزه روش و شیوههای تدریس علوم قرآنی صورت گیرد.
صابرینسب ادامه داد: البته اتفاقاتی در این حوزه رخ داده و کتابهایی نوشته شده ولیکن روش و سبکها یکنواخت نیست و روشها روشهای نامطلوبی است لذا باید منابع یکی و مورد اتفاق نظر همه باشد بعد هم آموزش گذاشته و مورد نقد و بررسی قرار گیرند.
وی با تأکید بر لزوم دعوت از اساتید و پیشکسوتان قرآنی استانها و شهرستانها در اتاق فکر ارائه طرحهای قرآنی و آموزش علوم قرآنی اظهار کرد: در سطح استانها و شهرستانها مفاخر و نخبههای قرآنی بسیاری وجود دارند ولی هیچکسی از نقطه نظرات این افراد آنگونه که باید استفادهای نمیکند مسئولان باید به فعالان و پیشکسوتان این عرصه توجه بیشتری داشته باشند متأسفانه تاکنون نشده که اساتید مختلف زیر نظر یک نهاد مشخص دورهم جمع شوند و یک کار علمی واحد انجام دهند در حالی که میتوان از نظریات و تجربیات اساتید در تدوین منابع آموزشی جدید و روشهای علمی یکسان استفاده بیشتری کرد.
داعیهداران قرآنی راه را برای ورود جوانترها باز کنند
نخبه قرآنی کشور با اشاره به ضرورت تشکیل مجمع و سندیکای قرآنی افزود: علیرغم تأکیدات رهبر معظم انقلاب و دغدغههای ایشان نسبت به فعالیتهای قرآنی هنوز هم قرآن و فرهنگ آن در جامعه ما مهجور مانده برای اینکه داعیهداران این عرصه راه را برای ورود افراد جدید و صاحبنظر باز نمیکنند و بهائی به استانها نمیدهند تا بتوان با بهرهگیری از ظرفیتها کار علمی و اصولی کرد.
وی گفت: متأسفانه فعالیت قرآنی ما سقوط کرده و در نظامی که پایه آن بر اساس قرآن شکل گرفته و امام(ره) نیز فرمودهاند ما مفتخریم که میخواهیم مقاصد قرآن و سنت را پیاده کنیم واقعاً چقدر به منویات امام(ره) و رهبری گوش و عمل کردهایم؟ ما نهاد نظارتی در کار قرآن رسماً داریم ولی عملاً نداریم، رئیس فراکسیون قرآن و عترت مجلس شورای اسلامی نماینده جامعه قرآنی در مجلس شورای اسلامی است ولی یکبار ما ایشان را در استان و پای درد دل پیشکسوت و اساتید قرآنی این استان ندیدیم و حتی نمیتوانیم به راحتی با ایشان ارتباط برقرار کنیم.
متولیان قرآن بیشتر به واقعیتها بپردازند
پیشکسوت قرآنی همچنین با تأکید بر لزوم تشکیل امت واحده قرآنی و حضور مشاوران متخصص قرآنی در نهادهای اجرایی استان به عنوان یک نیاز ضروری اظهار کرد: امروزه یک نظارت دقیقی بر فعالیتهای قرآنی صورت نمیگیرد و ما باید در این حوزه از بُعد رسمی و آماری خارج شده و بیشتر به واقعیتها توجه کنیم.
وی بیان کرد: یکی از پیامدهای فقدان روشهای علمی تدریس قرآن و هماهنگ نبودن روشها در خروجیها نمود پیدا میکند و اینکه امروزه این خروجیها مطلوب نیست اخلاق قرآنی و تقوا میان جامعه قرآنی کمرنگ شده است به عنوان مثال سراغ بعضی از قاریان و اساتید که میرویم اول از همه بحث پول و حقالزحمه گزاف و ... میزنند و این نتیجه روشهای نادرست تدریس و علم ماست.
صابرینسب با اشاره به آموزش قرآن با لحن فارسی نیز افزود: در بحث آموزش قرآن لحن فارسی و عربی باید با هم تلفیق شوند چرا که ما فارسی زبان هستیم و اینکه از اول کلاس بخواهیم قرآن را با لحن عربی فراگیریم کار مشکلی است بهخصوص در مقطع خردسالان باید همت و تلاش بیشتری داشت و از این پراکندهکاری و آشفتگی پرهیز کرد.
لزوم خروج فعالیتهای قرآنی از انحصارگرایی
نخبه قرآنی کشور خاطر نشان کرد: افرادی که در رأس امور فعالیتهای قرآنی انتخاب میشوند باید متخصص باشند و در کار قرآن از حالت انحصاری خارج و به استانها و شهرستانها بیشتر بها دهند بزرگان قرآنی را تکریم و از آنها در حل و فصل مسائل قرآنی راهکار بخواهند.
صابرینسب افزود: نهادهای قرآنی استان نیز باید زیر نظر یک متولی واحد ساماندهی شده و ماهانه و سالانه جلسات مشترکی با حضور تمام اساتید و فعالان قرآنی برگزار کنند و با دعوت از افراد خاص فعالیت قرآنی را انحصاری نکنند.
