«یا ایها الذین آمنوا» چه کسانی هستند؟

حجت‌الاسلام علی ناصر، معاون تهذیب حوزه علمیه استان زنجان، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) از زنجان، اظهار کرد:‌ قرآن کریم به عنوان معجزه خاتم‌الانبیاء از سوی باریتعالی نازل شده و به عنوان جامع‌ترین مرجع سعادت در اختیار نوع بشر قرار دارد.

وی با اشاره به اینکه واژه «یا ایها الناس» 19 بار در قرآن کریم آمده است، افزود: با مراجعه به قرآن کریم آیاتی را مشاهده می‌کنیم که با «ایها الناس»، عموم مردم را مورد خطاب دستورات الهی قرار داده است و همین مسأله بیانگر عمومی بودن این کتاب الهی برای افراد بشر است که تعالیم سعادت‌بخش آن مختص به گروه خاص یا در زمان مشخصی از زندگی بشری نیست.

حجت‌الاسلام ناصر با اشاره به آیه 21 در سوره مبارکه بقره تصریح کرد: در این آیه خدای متعال با خطاب قرار دادن همه بشریت فرموده: «يا ايها الناس اعبدوا ربكم الذي خلقكم والذين من قبلكم لعلكم تتقون»؛ «ای مردم، پروردگارتان را که شما و کسانی که پیش از شما بودند آفرید، پرستش کنید، تا پرهیزگار شوید» و همین امر مؤید این است که خداوند در خطاب قرار دادن عموم مردم بر مسائل عمومی پرستش الهی، تاکید دارد.

وی با بیان اینکه در برخی از آیات مشاهده می‌شود که خداوند با لفظ «یا ایها الذین آمنوا» برخی از مسایل را مورد خطاب قرار داده است، گفت:‌ علاوه بر سوره‌های مختلف که در حدود 85 آیه با «یا ایها الذین آمنوا» اجرا یا عدم اجرای برخی از امور را گوشزد می‌کند که از جمله آن در آیات متعدد از سوره مبارکه مائده از جمله در آیه اول «يا ايها الذين آمنوا اوفوا بالعقود...»؛ در آیه دوم همین سوره «يا ايها الذين آمنوا لا تحلوا شعاير الله...»؛ در آیه 6 همین سوره «يا ايها الذين آمنوا اذا قمتم الي الصلاه فاغسلوا وجوهكم...»؛ در آیه 8 «يا ايها الذين آمنوا كونوا قوامين لله شهداء بالقسط...»؛ همچنین در آیه 11 همین سوره مبارکه «يا ايها الذين آمنوا اذكروا نعمه الله عليكم...» را می‌توان مشاهده کرد که تاکید ویژه‌ای بر ادای امور پسندیده دارد.

معاون تهذیب حوزه علمیه استان زنجان خاطرنشان کرد:‌ دلیل اینکه خدای متعال افراد با ایمان را در اجرای امور پسندیده مورد تاکید ویژه قرار داده است نه از این باب است که نباید سایر مردم به آن بی توجه باشند، بلکه از این جهت است که انتظار اجرای این موارد از سوی مؤمنان بیشتر است و در صورت عدم توجه جای بسی تعجب دارد.

حجت‌الاسلام ناصر با اشاره به نظر برخی از مفسرین در مورد افرادی که شامل «یا ایها الذین آمنوا» هستند، تصریح کرد:‌ برخی از مفسرین «یا ایها الذین آمنوا» را برای همه آنهایی که اسلام آورده‌اند نسبت می‌دهند، عده‌ای از مفسران نیز آن را برای همه آنهایی که خود را عبد و بنده خدا می‌دانند، تعبیر کرده‌اند و همچنین برخی از مفسران خطاب «یا ایها الذین آمنوا» را به مؤمنان و ایمان آوردندگان به همه پیامبران که آئین و شریعت الهی را تبلیغ کردند عنوان کرده‌اند.

این کارشناس دینی با اشاره به اینکه در اینجا نیز می‌توان از قرآن کمک گرفت، تاکید کرد: شاید به زعم خود قرآن بتوان این مسأله را بر ایمان آوردندگان واقعی به دین اسلام عنوان کرد، زیرا در زمان پیامبر اکرم (ص) که به دلیل تبلیغات گسترده و همچنین جمله «قولوا لا اله الله تفلحوا» از سخنان پيامبر گرامی اسلام، گرایش به اسلام بسیار گسترش یافت و در نهایت طوری شد که حتی ابوجهل و ابوسفیان نیز ادعای اسلام کردند، و شاهد اسلام آوردن همراه با ریا و نفاق تعدادی از افراد فرصت‌طلب بودیم.

وی با اشاره به این سخن از پیامبر اکرم (ص) خاطرنشان کرد:‌ نخستين سخن پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله با مردم اين بود كه «قولوا لا إله إلا الله، تفلحوا»؛ «ای مردم بگوييد: «لا إله إلا الله» تا رستگار شويد.»، زیرا انگيزه بعثت انبياء در درجه اول رهانيدن انسان‌ها از شرک و بت‌پرستی به توحيد و يگانه پرستی بوده لذا همواره «لا إله إلا الله» محوری‌ترين شعار پيامبران خدا بوده است که در جای خود باید به این موضوع پرداخته و جوانب آن را مورد بحث قرار داد.

حجت‌الاسلام ناصر تاکید کرد: در آیه 136 از سوره مبارکه نساء می‌بینیم خدای متعال فرموده: «یا ایها الذین آمنوا ءامِنوا...» « ای کسانی که ایمان آورده‌اید، ایمان واقعی بیاورید...» می‌توان فصل‌الخطاب و مخاطبین واقعی از «یا ایها الذین امنوا» را که تاکید ویژه‌ای بر انجام امور پسندیده که تاثیر بسزایی در تعالی روح بشر دارد را متوجه شد.‌