حجتالاسلام والمسلمین محمد قطبی، رئیس میز توسعه و تعمیق فرهنگ قرآن در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، به تبیین چگونگی انطباق نظام اداری با مبانی دینی پرداخت و گفت: نظامها در طول ادوار مختلف تاریخ میتواند دچار تغییر شوند اما قرآن و مبانی دین به ارائه شاخصهای کلی و اصلی پرداخته است که رعایت آن در هر مدلی میتواند سیستم و نظام را به سوی موفقیت هدایت و عنوان دینی را از آن خود کند.
وی با بیان اینکه نظام اداری مجموعهای متشکل از کارمندان، ارباب رجوع و مدیران و مسئولان است، گفت: این افراد در قبال یکدیگر وظایف و حقوقی دارند که شاخصهای کلی آن در تعالیم دینی در قالبهای مختلف موجود است.
وی کرامت انسانی، همت، آیندهنگری و در نظر گرفتن مصلحت جامعه را از جمله شاخصهایی برشمرد که برای انطباق نظام اداری با مبانی دینی باید مورد توجه قرار گیرد و گفت: وقتی در قرآن کریم موضوع «اضرار» مطرح میشود فرد نباید به خود و دیگری ضرری برساند، این مهم در سیستم اداری باید با رعایت صرفه و صلاح سازمان مربوطه همراه شود.
کارکنان هوشیار باشند
رئیس میز توسعه و تعمیق فرهنگ قرآن بر ضرورت رعایت کرامت انسانی در تمام مراحل از برنامهریزی و اجرا گرفته تا برخورد با ارباب رجوع تأکید و تصریح کرد: نظام اداری مجموعهای از روابط درون سازمانی و ارباب رجوع و متصدی را در بر میگیرد که باید همواره در تمام مراحل با رعایت کرامت انسانی همراه باشد.
وی از دیگر معیارهای که باید مورد توجه قرار گیرد را رعایت شاخصهای حقوق و حق انسانی در بکارگیری افراد در سازمانها و ادارات خواند و گفت: در نظام فقهی باید هر فردی معادل کاری که انجام داده حقوق دریافت کند، پرداخت کمتر یا بیشتر حقوق که تناسبی با فعالیت صورت گرفته ندارد در نظام دینی از جایگاهی برخوردار نیست.
مدیران جامعنگر باشند
وی بر ضرورت توجه به آرمانهای اسلامی در برنامه ریزیهای یک سازمان تأکید و تصریح کرد: مدیران باید توجه داشته باشند که برنامه ریزیهای آنان به ضرر آیندگان نباشد، بلکه مصالح آنان نیز در نظر گرفته شده باشد. در برخی دورهها تصمیماتی از سوی مدیران اتخاذ میشود که زیان آن سالها بعد متوجه نسلهای آینده میشود.
حجتالاسلام قطبی اظهار کرد: در برنامهریزیها باید صرفه و صلاح جامعه لحاظ و به نحوی رفتار کرد که مدیون نسلهای آینده نشد. برخی افراد در مسئولیتهای مختلف تصمیماتی اتخاذ میکنند که رتبهای برای آنان به همراه دارد و در یک دوره موقت و کوتاه سبب درخشش آنان شود، در صورتی که عوایدی در طولانی مدت ندارد.
وی از دیگر وظایف مدیران را برش اقتصادی صحیح برشمرد و گفت: اگر انجام فعالیتی با هزار تومان ممکن است به هیچ وجه نباید با هزار و صد تومان صورت گیرد. این تصور غلط در میان برخی مسئولان که بیت المال پول شخصی فرد نیست که از آن حفظ و حراست کنند باید تصحیح و به صورت دقیق با در نظر گرفتن حق الناس هزینه شود.
وی با اشاره به تصمیماتی که سبب آسیبرسانی به قشری از جامعه میشود، گفت: اگر نتیجه و ماحصل یک تصمیم گیری اشتباه به خسران یک خانواده و یا بخشی از اجتماع بیانجامد مدیونی در پی دارد. در این راستا باید به نحوی در نظام اداری رفتار کرد که آسیبی در پی رفتار مطروحه برای هیچ قشری وجود نداشته باشد. رفتارهایی که به حیثیت نظام به عنوان جمهوری اسلامی ضربه بزند نیز از این دست محسوب میشود.
ارباب رجوع هم وظایفی دارد
وی از جمله وظایف ارباب رجوع را رعایت نوبت دانست و گفت: کارمندی که بدون نوبت به انجام کار ارباب رجوع میپردازد و یا فردی که درخواست پارتی بازی دارد، در واقع حق سایرین را تضییع کرده است که این امر در نظام دینی هیچ جایگاهی ندارد ولی شاید در رفتارهای روزانه دچار فراموشی شود.
حجتالاسلام قطبی بر ضرورت احصای شاخصهای دینی برای طراحی یک نظام اداری دینی تأکید و تصریح کرد: برای داشتن یک نظام اداری دینی باید افراد به وظایف و حقوق خود آگاه باشند تا بتوانند در مسیر حرکت کنند و به واقع سیستمی دینی تلقی شوند.