حمید رضایی، حافظ کل و قاری برجسته قرآن کریم، در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، با اشاره به طرحهای آموزش الکترونیکی قرآن گفت: در نرمافزارهای قرآنی حجم گستردهای از اطلاعات و معلومات شامل صوت، لحن، تجوید، روخوانی، تفسیر و ... نهفته است و کاربر میتواند به راحتی از آن استفاده کند و این از جمله محاسن آنهاست.
نرمافزار قرآنی و احساسی بینیازی از حضور در کلاسوی بیان کرد: نرمافزارها علاوه بر محاسن معایبی نیز دارند که از جمله احساس بینیازی افراد به حضور در کلاس است، در واقع به نوعی فرد با داشتن یک نرمافزار احساس میکند که دیگری نیازی به حضور در کلاس ندارد در صورتی که خود نشستن در کلاس قرآن دارای حسن است که به هیچوجه با نرمافزار به دست نمیآید.
رضایی تصریح کرد: نرمافزارها در مجموع مطالب عمومی را به کاربر آموزش میدهند ولی در جلسات قرآن کاربر با مباحث تخصصیتر آشنا میشود و به همین خاطرهیچ قاری قرآنی تا پای جلسات حضوری ننشیند و دست استاد بالای سرش نباشد قاری حرفهای نمیشود و هیچ حافظی با نرمافزار حافظ نمیشود و اکثریت حافظان قرآن موفق ما کسانی هستند که در جلسات شرکت میکنند.
حافظ کل قرآن کریم با بیان اینکه نرمافزار هیچ زمانی نمیتواند جایگزین خوبی برای کتاب باشد ادامه داد: دسترسی به کتاب در هر شرایطی راحتتر است و در همه زمانها و مکانها ما میتوانیم به آن دسترسی داشته باشیم و مطالب مهم را از آن استخراج کنیم و کیفیت مطالعه در کتاب بهتر از کیفیت مطالعه در نرمافزارها است.
وی گفت: کتاب در زمینههای تخصصی و نرمافزار در جنبههای عمومی کاربرد بهتری دارند به عنوان نمونه فردی که توان این را ندارد که مطالب را به شکل تخصصی آموزش ببیند در حد عمومی از نرمافزار استفاده میکند یا کسی که علاقهمند به قرائت قرآن است و میخواهد نغمات قرآنی را یاد بگیرد اگر بخواهد آن را به شکل کلی فرا بگیرد میتواند از نرمافزار استفاده کند ولی در بحث تخصصی باید در جلسات حضور پیدا کند.
رضایی اظهار کرد: یک مسئله مهم در بحث نرمافزارها استاندارد و غیراستاندار بودن آنهاست اینکه نرمافزارها توسط چه نهاد و شرکتی تولید میشوند و آیا از استانداردهای لازم برخوردار هستند یا خیر. بحث نظارت بر نحوه تولید و انتشار نرمافزارها بخصوص در حوزه قرآن بسیار اساسی است که باید مورد توجه قرار گیرد البته امروزه این نظارت در کشور وجود دارد منتهی چندان مشهود نیست.
وی ادامه داد: بهترین راهکار جهت اطلاع از نرمافزارهای کاربردی و استاندار مشورت گرفتن و استفاده از تجربیات اساتید و متخصصان امر یا رجوع به نرمافزارهایی است که از منابع معتبر استفاده میکنند.
پیشنهاد تشکیل معاونت نظارت بر نرمافزارهای قرآنیحافظ کل قرآن کریم خاطر نشان کرد: یکی از جمله سازمانهایی که بر تولید نرمافزارها دخالت مستقیم دارد دارالقرآن کریم سازمان تبلیغات است یا اینکه خود ادارات یا نهادهای مرتبط بخشی به عنوان معاونت تأئید محتوا دارند که این معاونتها در هر ارگانی وظیفه نظارت بر فعالیتهای آن نهاد یا اداره را بر عهده دارند، بحث نظارت میتواند از سوی یک سازمانهای واحدی انجام شود ولی تولید میتواند توسط شرکتهای متنوعی صورت گرفته و در مجموع این تولیدها جمعآوری و مورد نظارت قرار گیرد و اینکه بیاییم روند تولید نرمافزارها را انحصاری کرده و در اختیار برند یا شرکت خاصی قرار دهیم جایز نیست به عنوان مثال در حوزه چاپ قرآن کریم اکثر انتشارات دخالت مستقیم و غیرمستقیم دارند و در مجموع همه قرآنهای منتشر شده از سوی سازمان دارالقرآن کریم مورد نظارت قرار گرفته و مجوز چاپ دریافت میکنند که در حوزه تولید نرمافزارهای قرآنی نیز میتوان به این صورت عمل کرد.
رضایی با پیشنهاد تشکیل معاونتی به نام معاونت نظارت بر نرمافزارهای قرآنی و فضای مجازی افزود: میتوان با ایجاد این معاونت نرمافزارهای قرآنی و کانالهایی که در فضای مجازی تولید میشود را مورد بررسی و نظارت مستقیم قرار داد.
وی همچنین در ادامه با اشاره به طرح آموزش مجازی قرآن گفت: محاسن این طرح بیشتر از معایب آن است و یکی از محاسن آن این است که طیف گستردهای از افراد را در سطح جامعه تحت پوشش قرار میدهد و با توجه به مشغلههای فردی و اجتماعی فرصت مناسبی را در اختیار عموم قرار میدهد، در واقع طرح آموزش مجازی بخصوص در حوزه حفظ برای اشاعه عمومی آموزشها در جامعه طرح مطلوبی است ولی در حوزه تخصصی و قهرمانپروری در قرآن که مورد نظر مقام معظم رهبری نیز است؛ «قهرمانان قرآنی را گرامی بدارید چون الگوی جامعه میشوند»؛ این طرح به دلیل محدودیتهای خاص خود نمیتواند پاسخگوی نیازها باشد و باید حتماً برای قهرمانپروری از حد آموزش مجازی فراتر برویم و فرد را در جلسات دعوت کنیم.
محدودیتهای اساتید در آموزش مجازیداور مسابقات قرآن کریم ادامه داد: در طرح آموزش مجازی فرد تنها هفتهای یک بار با استاد خود به صورت تلفنی در ارتباط است و استاد به منظور آموزش تخصصی قرآنآموز غیر از تلفن هیچ ابزاری در اختیار ندارد و تنها میتواند یک برنامه از پیش تعیین شده را برای قرآنآموز دیکته کند ولی در حضورهای فیزیکی که فرد با اساتید به صورت مستقیم ارتباط دارد شرایط به گونه دیگری است.
رضایی گفت: از جمله معایب این طرح این است که امکان فعالیت تخصصی را از استاد میگیرد، فضای آموزش قرآن به شیوه مجازی محدود است یعنی تمام جامعه را نمیتواند تحت پوشش قرار دهد و تنها برای یک مقطع معین قابلیت استفاده دارد و مقدمات آن برای اجرا به شکل عمومی و در سطح کل جامعه و با تعداد بالا فراهم نیست.
قاری قرآن در پایان اظهار کرد: گواهینامههایی که در طرح مجازی اعطا میشود نیز در حد سایر گواهینامهها نیست و تنها جنبه داخلی دارد که لازم است این طرح به صورت منطقیتر انجام و گواهینامههای معتبرتری به قرآنآموزان داده شود و همچنین ملاک اعطای گواهینامه نیز باید آزمونهای حضوری باشد.