سلحشور در کار هنری خود برای اینکه کمتر دچار خطا شود به قرآن پناه می‌برد

حجت‌الاسلام پناهیان خطیب و واعظ شهیر مذهبی در این مراسم با گرامیداشت یاد و خاطر مرحوم سلحشور به ایراد سخن پرداخت و گفت: همواره در روایاتی از معصوم(ع) نقل است در ارتباط با اینکه چه کسی را برای شنیدن کلام و اندیشه‌هایش انتخاب کنیم چرا که به محض انتخاب فردی که قرار مستمع کلام او باشیم خود را بنده او کرده‌ایم در نتیجه اگر کلام او کلام خدا باشد بندگی خدا را کردیم و اگر کلامش غیر خدایی باشد بندگیمان نیز غیر خدایی بوده است.

وی گفت: البته به آن معنا نیست که نباید هر کسی را شنید بلکه باید خود را در معرض کلام و اندیشه هر فردی به اقتضای زمان و مکان قرار داد منتها با رعایت اصل تحفظ و مراقبت از خویش. به نظر من مرحوم سلحشور به این نکته و اصل عمیقا پی برده بود و به واسطه عمیق شدن به این نکته بود همواره یادآور می‌شد که هنرمند نباید از خودش حرف بزند و وقتی زیبایی در کلام خدا و اولیای الهی است دیگر جایی برای کلام ما باقی نمی‌ماند.

پناهیان تصریح کرد: شنیدن و در معرض اندیشه‌های هر کسی قرار گرفتن تنها در حوزه بیان و نطق صدق نمی‌کند بلکه هر آنچه به عنوان محصول فکر و اندیشه انسان را تغذیه می‌کند مصداق همین نکته است و به ویژه محصولی که در عالم فرهنگ و هنر تولید می‌شود به دلیل پیچیدگی‌ها و ظرایفی که در آن وجود دارد ممکن است بدونه آنکه مخاطب متوجه آن شود تاثیرات عمیق خود را بر روح و روان و اندیشه او بگذارد.

این خطیب دینی در ادامه گفت: ما متاسفانه به قدر آنچه در مورد خورد و خوراک و چیزهایی که تامین کننده نیازهای غریزیمان است و مراقب آن هستیم که از سلامت برخوردار باشند در مورد مسائل مربوط به خوراک روح و روانمان حساسیت به خرج نمی‌دهیم و ممکن است بدون مقدمه و بی واهمه خود را در معرض آنچه که زائیده تفکر و اندیشه خالق آن است و ممکن است در آن سمومی وجود داشته باشد قرار گیرد.

پناهیان افزود: البته در خوراکی هم آن را تناول می‌کنیم ممکن است آلودگی وجود داشته که بدن به مبارزه آن می‌پردازد و البته محصولی که خوراک روح و روانمان نیز هست به اندازه‌ای با درصدهای کم یا زیاد در کنار فواید‌ی که برای ما دارد مضرات نیز دارد.

این کارشناس مذهبی تاکید کرد: در عالم هنر دو وادی سینما و تئاتر به واسطه تحربک حواس بیداری و شنیداری ما به شکل توامان تاثیر بسزایی در عقاید و باورهای قلبی و اندیشه‌ای مخاطبان دارند ابتدا باید دید خواستگاه این تفکر چیست و پدید آورنده آن کیست و مثلا چه کسی این محصول را ساخته است. با چنین دیدگاه و اندیشه‌ای ممکن است محصولی پر زرق و ورق باشد اما اثرات و پیامدهای آن برای مخاطب مخرب باشد. من به شخصه در مواجه با یک اثر هنری در قالب فیلم و سریال ابتدا آشنایی راجع به سازنده آن و مشرب فکریش پیدا می‌کنم. چه بسیار فیلم‌هایی که برای ما جذابیت و اثر پذیری زیادی داشته باشند و زمانی که پای صحبت سازندگان آنها نشسته‌ایم به این نتیجه رسیده‌ایم که چه اندیشه هولناک و غیر انسانی پشت آن تصاویر زیبا بوده است که ما در مواجهه با خود فیلم در ابتدا غافل بودیم و بعد از چند بار دیدن به این نتیجه می‌رسیم.

پناهیان با اشاره به سابقه آشنایی خود با مرحوم سلحشور گفت: این هنرمند فقید از جمله انسان‌های بود که برای اینکه در کلام و بیان خود با استفاده از ابزار هنر کمتر دچار لغزش و خطا شود و در نتیجه محصول او به عنوان یک اثر ماندگار بتواند علاوه بر رضایت مخاطب اثرات خوشایند و سازنده‌ای را باقی بگذارد بسیار به قرآن پناه می‌برد.

وی اظهار داشت: مرحوم سلحشور یک یادگار برای اندیشه ما باقی گذاشت او همواره می‌گفت مردم باید ببینند و بدانند که آنچه که به عنوان یک محصول فرهنگی و هنری برای خوراک بخشی به روح و جان و اندیشه خود مصرف می‌کنند از چه کسی و با چه مشرب فکری است و هنرمندی که این محصول از او ارائه شده است چقدر با کلام خدا و ائمه مانوس است و نتیجه اینکه می‌خواست به بفهماند که کار سالم انجام دادن در عرصه هنر خیلی مهم و در عین حال دشوار است.

پناهیان در ادامه گفت: مرحوم سلحشور دو ویژگی شاخص داشت؛ نخست اینکه به عنوان یک هنرمند عرصه تئاتر و سینما از مسجد و محیط مذهبی کارش را آغاز کرد که البته باید گفت به غیر از چند سال اخیر که جوانان متدین و مذهبی ما گرایش خوبی به عالم هنر و فرهنگ نشان داده‌اند وضعیت فعلی کشور در زمینه تزریق نیروهای متعهد و انقلابی به عالم هنر و تربیت آنها چندان مناسب نیست.

وی افزود: ویژگی دوم سلحشور این بود که تا آخر به عنوان یک هنرمند مذهبی باقی ماند که به نظر من ماندن و استقامت در این راه ارزشی به نسبت ورود به آن کار مشکلتری است و شما مشاهده می‌کنید که برخی دوستان و همکاران هنری او که کار هنری خود را اتفاقا از فضای مشابه آنچه سلحشور تجربه کرده بود آغاز کرده بودند اکنون در خدمت دشمنان به زیباترین شکل موجود دین و معنویت را مسخره می‌کنند و اندیشه‌های الحادی دارند.

پناهیان گفت: چیزی دیگری را نیز شخصا می‌خواهم به ویژگی‌های شاخص هنری مرحوم سلحشور اضافه کنم و آن اینکه او نه تنها هنر را از فضای مذهبی آغاز کرد و مذهبی ماند بلکه به ویژه در دو دهه اخیر پایان عمر مذهبی تر هم شد یعنی همه چیز را در عالم هنر از قرآن کلام اهل بیت(ع) و اندیشه اسلامی استخراج می‌کرد و هیچ چیز را به غیر از آنچه از این راه بدست می‌آورد به آن اطمینان نداشت که من تنها یک دلیل عمده را برای آن می‌توانم برشمارم و آن اینکه او همواره در زندگی‌اش محب اهل بیت(ع) و روضه دار این خاندان معزز بود.

پناهیان در پایان گفت: تعجب می‌کنم که چرا اهالی هنر که اشراف به زیبایی‌های عالم وجود دارند این چنین از مانوس بودن با قرآن به دورند انس هنرمندی همچون سلحشور با قرآن زبانزد بود و می‌تواند الگویی برای همه آنهایی باشد که طرفدار زیبایی و اصول زیبایی شناسی هستند هر چند که باید گفت وقتی هنوز درصدی از طلاب حوزه‌های علمیه آن طور که باید و شاید انس با کلام وحی ندارند پس چه انتظاری می‌توان از هنرمند داشت که بیش از پیش در خدمت قرآن بوده و به جنبه‌های زیبایی کلام الهی پی ببرد.

این گزارش حاکی است در این مراسم شخصیت‌های نام آشنایی همچون محمد سرافراز، رئیس رسانه ملی، محسن مومنی شریف، رئیس حوزه هنری، سردار علی فضلی، معاون بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس، حجت الاسلام روح الله حسینیان و حجت الاسلام پژمان فر دو تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، آیت الله قرشی و تنی چند تن از هنرمندان و بازیگران مجموعه تلویزیونی یوسف پیامبر(ص) حضور داشتند. همچنین در این مراسم که اجرای آن را مجید یراق بافان، مجری و کارشناس قرآنی به عهده داشت؛ سعید حدادیان، احمد مقدم، اصغر زنجانی و ولی الله کلانی زنجانی به مرثیه سرایی و مداحی اهل بیت(ع) پرداختند.

در ادامه و پیش از سخنرانی حجت الاسلام پناهیان گوشه‌ای از فیلم مستند سه دهه زندگی هنری مرحوم سلحشور به تهیه کنندگی محمد هوشیاری که قرار است به زودی مشروح آن از رسانه ملی پخش شود برای حضار در مراسم به نمایش گذاشته شد.

گزارش تصویری مربوط به مراسم را اینجا ببینید!