یاد اهل قبور؛ آئینی فراموش ناشدنی
گروه اجتماعی: یاد اهل قبور سنت دیرینهای است که همه ساله در آخرین پنجشنبه سال در سراسر کشور اجرا میشود، سنتی که از ایران باستان آغاز و پس از ورود اسلام نیز با تاکید بر آموزههای دینی تداوم یافته است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از کهگیلویه و بویراحمد، یاد اهل قبور سنت دیرینهای است که همه ساله در آخرین پنجشنبه سال در سراسر کشور اجرا میشود، سنتی که از ایران باستان آغاز و پس از ورود اسلام نیز با تاکید بر آموزههای دینی تداوم یافته است.
یکی از آئینهای کهن پیش از نوروز، یاد کردن از مردگان است؛ بهویژه خانوادههایی که در طول سال، عزیزی را از دست دادهاند. رفتن به زیارتگاهها و زیارت اهل قبور در پنجشنبه و نیز روز پیش از نوروز و بامداد نخستین روز سال، رسمی همگانی است.
آداب و رسوم کهگیلویه و بویراحمدیها درخصوص مردگان
دو سه روز پیش از آغاز سال نو را عرفه یا خیرات نیمه برات میگویند. در این ایام تمامی خانواده از شیر و برنج و دانههایی نظیر سیاه دانه، رازیانه نوعی غذای محلی به نام شیر برنج تهیه میکنند و همراه با نوعی حلوای محلی بین همسایگان توزیع میکنند.
این رسم میان ترکها و لرها بهطور یکسان رایج است و معتقدند هر کس باید برای شادی روح اموات خود تا قبل از آغاز سال نو، به هفت خانوار خیرات بدهد. مردم بعد از خوردن خیراتی که معمولاً همراه با نان محلی است برای مردگان آن شخص فاتحه میخوانند. همچنین قبل از سال نو افراد محل به خانواده شخصی که یکی از بستگان خود را از دست داده میروند و از آنها میخواهند که لباسهای مشکی خود را در بیاورند و لباسهای دیگری بپوشند.
آئين خاكسپاري و برپايي مراسم عزاداري براي متوفي
پيش از مرگ چنان كه گمان به مردن بيمار داشته باشند خويشاوندان و نزديكان او شبانه روز به ديدن او ميآيند و از طرفي از ميهمانان و ديدار كنندگان او پذيرايي ميشود و معمولاً در شب چند نفري بر بالين او بيدار ميمانند و پس از مرگ همه فاميل دور و نزديك را از مرگ او آگاه ميسازند كه در مراسم تشيع و تدفين شركت كنند. در قديم معمولاً شخص مرده را در تابوت گذاشته و براي غسل، كنار چشمه يا رودخانه ميبردند.( الان هم كم و بيش در روستاهايي كه غسالخانه موجود نباشد، همينطور است ) و پس از مراسم غسل او را به قبرستان ميبردند و قبري كه از همزمان با غسل توسط عدهاي ديگر از اهالي آماده شده بود، دفن ميشد و پس از خاكسپاري مراسم عزاداري سه روز، هفته و چهل برگزار ميكردند و با اداي احترام بر فقدان او سوگواري مينمودند.
بر حسب عادات و رسوم عشاير در مرگ افراد عادي طوايف سوگواري نسبتاً ساده است و معمولاً افراد طوايف نزديك و آشنا و خانواده و فاميل نزديك مرده شركت دارند و اين عده بنابر سنت محلي بر مزار متوفي گرد ميشوند و شيون و زاري ميكنند و پس از برپايي مراسم هفته و پذيرايي مختصر از شركتكنندگان و فاتحهخواني مراسم سوگواري به پايان ميرسد.
خيرات مردگان
رسم است كه براي آمرزش مردگان از پنجمين تا هفتمين روز به عيد نوروز مانده خانوادههاي سوگوار شير برنج، حلواي خرما، پلو و گوشت ميپزند و خانه به خانه تقسيم ميكنند و آن را خيرات نيمه برات ميگويند. تقسيم پختنيها توسط افراد خردسال انجام ميشود و فاتحهخواني و آمرزش طلبي از مقاصد اين كار است.
یکی از آئینهای کهن پیش از نوروز، یاد کردن از مردگان است؛ بهویژه خانوادههایی که در طول سال، عزیزی را از دست دادهاند. رفتن به زیارتگاهها و زیارت اهل قبور در پنجشنبه و نیز روز پیش از نوروز و بامداد نخستین روز سال، رسمی همگانی است.
آداب و رسوم کهگیلویه و بویراحمدیها درخصوص مردگان
دو سه روز پیش از آغاز سال نو را عرفه یا خیرات نیمه برات میگویند. در این ایام تمامی خانواده از شیر و برنج و دانههایی نظیر سیاه دانه، رازیانه نوعی غذای محلی به نام شیر برنج تهیه میکنند و همراه با نوعی حلوای محلی بین همسایگان توزیع میکنند.
این رسم میان ترکها و لرها بهطور یکسان رایج است و معتقدند هر کس باید برای شادی روح اموات خود تا قبل از آغاز سال نو، به هفت خانوار خیرات بدهد. مردم بعد از خوردن خیراتی که معمولاً همراه با نان محلی است برای مردگان آن شخص فاتحه میخوانند. همچنین قبل از سال نو افراد محل به خانواده شخصی که یکی از بستگان خود را از دست داده میروند و از آنها میخواهند که لباسهای مشکی خود را در بیاورند و لباسهای دیگری بپوشند.
آئين خاكسپاري و برپايي مراسم عزاداري براي متوفي
پيش از مرگ چنان كه گمان به مردن بيمار داشته باشند خويشاوندان و نزديكان او شبانه روز به ديدن او ميآيند و از طرفي از ميهمانان و ديدار كنندگان او پذيرايي ميشود و معمولاً در شب چند نفري بر بالين او بيدار ميمانند و پس از مرگ همه فاميل دور و نزديك را از مرگ او آگاه ميسازند كه در مراسم تشيع و تدفين شركت كنند. در قديم معمولاً شخص مرده را در تابوت گذاشته و براي غسل، كنار چشمه يا رودخانه ميبردند.( الان هم كم و بيش در روستاهايي كه غسالخانه موجود نباشد، همينطور است ) و پس از مراسم غسل او را به قبرستان ميبردند و قبري كه از همزمان با غسل توسط عدهاي ديگر از اهالي آماده شده بود، دفن ميشد و پس از خاكسپاري مراسم عزاداري سه روز، هفته و چهل برگزار ميكردند و با اداي احترام بر فقدان او سوگواري مينمودند.
بر حسب عادات و رسوم عشاير در مرگ افراد عادي طوايف سوگواري نسبتاً ساده است و معمولاً افراد طوايف نزديك و آشنا و خانواده و فاميل نزديك مرده شركت دارند و اين عده بنابر سنت محلي بر مزار متوفي گرد ميشوند و شيون و زاري ميكنند و پس از برپايي مراسم هفته و پذيرايي مختصر از شركتكنندگان و فاتحهخواني مراسم سوگواري به پايان ميرسد.
خيرات مردگان
رسم است كه براي آمرزش مردگان از پنجمين تا هفتمين روز به عيد نوروز مانده خانوادههاي سوگوار شير برنج، حلواي خرما، پلو و گوشت ميپزند و خانه به خانه تقسيم ميكنند و آن را خيرات نيمه برات ميگويند. تقسيم پختنيها توسط افراد خردسال انجام ميشود و فاتحهخواني و آمرزش طلبي از مقاصد اين كار است.
