یادگارانی از نسل پاکان درسرزمین خاوران

در خراسان جنوبی بزرگانی از نسل پاکان و معصومان خفته اند که زیارتگاه‌هایشان مأمنی برای مردم این خطه است و از خارج استان نیز برای زیارت به این دیار می‌آیند. در این نوشتار برخی از بقاع متبرکه استان را معرفی می کنیم.

امامزاده شاه سلیمان علی(ع)، از زیارتگاه های پرطرفدار خراسان جنوبی

بقعه مبارکه شاه سلیمان‌ علی(ع) در منطقه‌ای کوهستانی به نام رشته کوه شاه قرار دارد، این بقعه مبارک در تمام جهات ‌میان ارتفاعات محصور است و آب و هوای آن معتدل و از نظر مکانی و کوهنوردی و تفریحی موقعیت مناسبی دارد.

آستانه مبارکه شاه سلیمان‌علی(ع) در جنوب غربی شهرستان بیرجند در بخش خوسف دهستان ماژان در طول 59 درجه و 5 دقیقه و عرض 32 درجه و 27 دقیقه با ارتفاع 1700 متر از سطح دریا واقع شده و راه ارتباطی آن از طریق جاده آسفالت خوسف، دولت‌آباد گیو و جاده خاکی تا محل زیارتگاه است که به طول 120 کیلومتر می‌باشد 90 کیلومتر جاده آسفالته و 30 کیلومتر جاده خاکی دارد؛ زیارتگاه بر دامنه کوه قرار دارد و مزارع و باغات با انواع درخت‌ها درباره آن بر زیور آن افزوده‌اند.

زیارتگاه مردی از تبار مبارزان راه حق

بقعه امامزاده سید محمد نقیب(ع) یادگاری از نسل سادات در دل کوه باقران قرار گرفته که نمایشی از مقاومت دلیرانه خاندان عترت در برابر حکومت های غاصب بنی عباس است و نشان می دهد که خاندان ولایت هیچ گاه در هیچکدام از دوره های زمانی دست از مبارزه با حکومت های غاصب حق امامت، برنداشتند و مبارزه با خلفای غاصب و تلاش برای تاسیس حکومت اسلامی در راستای اجرای احکام و حدود الهی در هیچ برهه ای از زمان متوقف نشد و مبازره با ظالمان پس از قیام عاشورا به صورت مداوم توسط اهل بیت ادامه یافت.

بقعه امامزاده سید محمد نقیب(ع) در 9کیلومتری جنوب شهرستان بیرجند و در قسمت کوهستانی کوه باقران واقع شده است و چنان ‌که در کیفیت به شهادت رساندن سادات باقریه در دو زیارتگاه سیدحامد علوی(ع) و امامزادگان باقریه گفته شده، سید محمد نقیب پس از مشاهده قتل عام هفتاد تن از یاران خود در باقریه بیرجند به ‌دست سپاه بنی عباس با وجود جراحت‌های بسیار خود را به دامنه کوه باقران رساند و پس از خونریزی بسیار به شهادت رسید که سرانجام مردم پس از مدتی جسد مطهرش را در مزرعه یشت به خاک سپردند.

این امامزاده در روستای یشت در جنوب شهرستان بیرجند در طول 59 درجه و 10 دقیقه و عرض 32 درجه و 48 دقیقه جغرافیایی واقع شده است که با این روستا دویست متر فاصله دارد و در فاصله 25 کیلومتری شهر بیرجند قرار دارد.

همچنین روستای یشت با شهرستان بیرجند هشت کیلومتر فاصله دارد و راه ارتباطی آن از طریق بند امیرشاه است که چشم‌اندازهای زیبای طبیعت همچون دره‌های ژرف و پیچ وخم‌های بسیار آن را مورد توجه ساخته است.

زیارتگاه امامزاده بی بی زینب خاتون در روستای سرسبز کاهی

آستانه مبارکه بی بی زینب خاتون (س) مشهور به مزار کاهی در ۵۰ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان بیرجند در خراسان جنوبی و در بخش مود شهرستان سربیشه، در منطقه ای سر سبز و خوش آب و هوا واقع شده است.

بر اساس شواهد بانو بی بی زینب خاتون(س) بر جای مانده، دختر امام موسی کاظم (ع) است که درگذر از روستای کاهین، دار فانی را وداع گفته و بر سر تپه ای مدفون شد. علی بن محمد یاسری در تاریخ قهستان می نویسد: دیگر سیده زنان خاندان سِتر علیا و مهد عظمی، سلاله باغ مرتضوی به سببی از اسباب، گذرشان بر قریه کاهین از قرای نهار جان افتاد و به واسطه ی عارضه ای که بر آن بزرگوار روی داد، در آن محل دار دنیا را وداع فرمود.

از آنجایی که این آستانه مبارکه در ارتفاعات روستای کاهین قرار دارد، منطقه ای ییلاقی با زمستانی سرد و تابستانی بسیار مطبوع و خوش آب و هوا دارد و از فضای سبز بسیار زیبا و آبی شیرین و گوارا برخوردار است که این امر موجب جذب زائران و مسافران بسیاری از نقاط مختلف استان و کشور به این منطقه شده است به گونه ای که سالانه حدود 150 هزار زائر و مشتاق به زیارت خاندان اهل بیت (ع) برای زیارت به این مکان مشرف می شوند.

ضریح مطهر این بقعه متبرکه مطلا بوده و با طرح ضریح مطهر امام رضا (ع) در سال 1383 ساخته و نصب گردیده است.در قسمت بالایی ضریح اسماء متبرک خداوند بر روی صفحه های مطلا حکاکی شده و به شکل زیبایی در چهار طرف ضریح نمایان است، در حاشیه بالایی ضریح آیاتی از سوره مبارکه انسان حک شده است.

مزار سلطان ابراهیم رضا (ع) در دیار وحدت و برادری

این مزار در روستای آبگرم گزیک در 140 کیلومتری بیرجند قرار دارد . این بنا مدفن ((سلطان ابراهیم رضا)) از برادر زادگان امام رضا (ع) و مورد توجه اهالی محل است و سالانه هزاران زائر و گردشگر از این محل بازدید می کنند .

در دیوارهای گنبد خانه تا ارتفاع حدود 5/1 متر ، آثار ارزشمندی از هنر خوشنویسی مشاهده می شود که به خطوط نستعلیق ، شکسته ، نسخ و ثلث با مرکب نوشته شده اند . تاریخ نگارش برخی از خطوط مربوط به دوره صفوی است .

در دیارگزیک برادران و خواهران شیعه و سنی در کنار یکدیگر زندگی می کنند و وحدت مثال زدنی را به نمایش گذاشته اند. درود بر اهالی سرزمین دارالتقریب

بقعه امامزاده ای از نسل صادق آل محمد(ع)

در یکصد کیلومترى جنوب شرقى شهر بیرجند، زیارتگاه با شکوهى وجود دارد که به مزار سیّد على معروف است.

این بنا که به موجب عشق و علاقة مردم منطقه به ائمه( پیوسته مورد توجّه و احترام بوده است، به تازگى به نحو شایسته‏اى تجدید بنا گشته است. بقعه به شکل مستطیل و در مساحت تقریبى 250 متر مربّع بنا گشته که از چهار طرف، به حرم، ایوان و مدخل دارد. ایوان‏ها حدود یک متر از دیوار حرم بلند ساخته شده‌اند و درست در وسط این بقعه، گنبدى گرد به ارتفاع پنج متر و به قطر شش متر که با کاشى‏هاى لاجوردی آراسته شده، جلوه‌گر است.
در وسط بقعه نیز ضریح آهنی امامزاده قرار دارد که در صدد تعویض آن هستند.

به اعتقاد اهالى، سیّد على از نوادگان امام جعفر صادق می‌باشد که در این منطقه به ارشاد و تبلیغ دین جدش مشغول بوده و سپس به دست مخالفان به شهادت رسیده است. برخی از پژوهشگران معتقدند که خفته در این مزار، ابو الحسن على بن الحسین بن على الاکبر بن على العریضی
ابن امام جعفر الصادق(است که از قم به خراسان مهاجرت نمود و در آن‏جا مى‏زیسته است.